ଯଂ ଵିଦୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ହରିରିତ୍ଯେଵ ଭାରତ। ସୁମିତ୍ରଵିଜଯାଵାସୋ ଦେଵର୍ଷିଗଣପୂଜିତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଯାହାକୁ ହରି ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ସୁମିତ୍ରା ଓ ବିଜୟାଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଦେବଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିଲେ।
ମହିଷ୍ଯା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭୂଷଣଂ ସର୍ଵଵେଶ୍ମନାମ୍। ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାସାଦମୁଖ୍ଯୋଽତ୍ର ଵିହିତଃ ସର୍ଵଶିଲ୍ପିଭିଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କ ମହିଷୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଘରର ଶୋଭା, ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ମହଲ୍ ସମସ୍ତ କଳାକାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ମହିଷ୍ଯା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କେତୁମାନିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ପ୍ରସାଦୋ ଵିରଜୋ ନାମ ଵିରଜସ୍କୋ ମହାତ୍ମନଃ
ବସୁଦେବଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ପୁଅ କେତୁମାନ୍, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟୁଟ ଶାନ୍ତି ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ସେ ପ୍ରସାଦ ବିରଜା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।
ଉପସ୍ଥାନଗୃହଂ ତାତ କେଶଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାସାଦମୁଖ୍ଯୋଽତ୍ର ଯଂ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵ୍ଯଦଧାତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କେଶବଙ୍କର ଉପସ୍ଥାନ ଗୃହ, ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରାସାଦ, ତାହାକୁ ତ୍ୱଷ୍ଟା ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଯୋଜନାଯତଵିଷ୍କମ୍ଭଂ ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଵିଭୋଃ। ତେଷାଂ ତୁ ଵିହିତାଃ ସର୍ଵେ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡାଃ ପତାକିନଃ
ସେହି ପ୍ରାସାଦର ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯୋଜନାରେ ମାପାଯାଇଛି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି। ସେଠାର ସମସ୍ତ ପତାକା ହେଉଛି ସୁନାର ଦଣ୍ଡରେ ଲଟକିଛି।
ସଦନେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ମାର୍ଗସଞ୍ଜନନା ଧ୍ଵଜାଃ। ଘଣ୍ଟାଜାଲାନି ତତ୍ରୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ନିଵେଶନେ
ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରରେ ରାସ୍ତା ଧାରିରେ ପତାକା ଲାଗିଛି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ଘଣ୍ଟିର ଝାଲି ଲଗାଯାଇଛି।
ଆହୃତ୍ଯ ଯଦୁସିଂହେନ ଵୈଜଯନ୍ତଚ୍ଛଲୋ ମହାତ୍। ହଂସକୂଟସ୍ଯ ଯଚ୍ଛ୍ରଙ୍ଗମିନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସରୋ ମହତ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଦୁସିଂହ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ ବୈଜୟନ୍ତ ଛତା, ହଂସକୂଟ ପର୍ବତର ଶିଖର ଓ ବଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର।
ଷଷ୍ଟିତାଲସମୁତ୍ସେଧମର୍ଧଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍। ସକିନ୍ନରମହାନାଦଂ ତଦପ୍ଯମିତତେଜସଃ
ଏହା ଷଷ୍ଟି ତାଳା ଉଚ୍ଚ ଓ ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା, ଏଠାରେ କିନ୍ନରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଞ୍ଜିଥାଏ, ଅସୀମ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। ଆଦିତ୍ଯପଥଗଂ ଯତ୍ତନ୍ମେରୋଃ ଶିଖରମୁତ୍ତମମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିପାରିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥ ଯାହାରୁ ଯାଏ, ସେହି ମେରୁ ପର୍ବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖର।
ଜାମ୍ବୂନଦମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। ତଦପ୍ଯୁତ୍ପାଟ୍ଯ କୁଚ୍ଛ୍ରେଣ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମାହୃତମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି ସେହି ଦିବ୍ୟ ଶିଖର, ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଘରକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା।
ଭ୍ରାଜମାନଂ ପୁରା ତତ୍ର ସର୍ଵୌଷଧିଵିଦୀପିତମ୍। ଯମିନ୍ଦ୍ରଭଵନାଚ୍ଛୌରିରାଜହାର ପରନ୍ତପଃ
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିବା, ଯାହାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚୋର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରୁ ନେଇଥିଲେ।
ପାରିଜାତଃ ସ ତତ୍ରୈଵ କେଶଵେନ ନିଵେଶିତଃ। ଲେପହସ୍ତଶତୈର୍ଜୁଷ୍ଟୋ ଵିମାନୈଶ୍ଚ ହିରଣ୍ମଯୈଃ
ସେଠାରେ କେଶବ ପାରିଜାତ ଗଛ ରୋପଣ କରିଥିଲେ, ଶତଶତ ସୁନା ହାତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁନାର ବିମାନରେ ଅଲଙ୍କୃତ।
ଵିହିତା ଵାସୁଦେଵେନ ତତ୍ରୈଵ ଚ ମହାଦ୍ରୁମାଃ। ପଦ୍ମାକୁଲଜଲୋପେତା ରକ୍ତସୌଗନ୍ଧିକୋତ୍ପଲାଃ
ସେଠାରେ ବସୁଦେବ ମହାବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଜଳ ରକ୍ତ କମଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ନୀଳ କମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମଣିମୌକ୍ତିକଵାଲୂକାଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଃ ସରାଂସି ଚ। ତାସାଂ ପରମକୂଲି ଶୋଭଯନ୍ତି ମହାଦ୍ରୁମାଃ
ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାର ବାଲୁକା ଥିବା ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ସରୋବର ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ମହାବୃକ୍ଷମାନେ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ବଢ଼ାନ୍ତି।
ସାଲତାଲାଶ୍ଵକର୍ଣାଶ୍ଚ ଶତଶାଖାଶ୍ଚ ରୋହିଣଃ। ଭଲ୍ଲାତକକପିତ୍ଥାଶ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଚମ୍ପକାଃ
ସାଳ, ତାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଶତଶାଖୀ ରୋହିଣୀ, ଭଲାତକ, କପିଠ, ଇନ୍ଦ୍ରବୃକ୍ଷ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଏଠାରେ ରୋପିତ।
ଖାଦିରା ମୃତକାଶ୍ଚୈଵ ସମନ୍ତାତ୍ପରିରୋପିତାଃ। ଯେ ଚ ହୈମଵତା ଵୃକ୍ଷା ଯେ ଚ ନନ୍ଦନଜାସ୍ତଥା
ଖାଦିର ଓ ମୃତକ ଗଛ ଚାରିପାଖରେ ଲଗାଯାଇଛି, ଏହିଁ ସହ ହିମାଳୟ ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ଭବ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଆହୃତ୍ଯ ଯଦୁସିଂହେନ ତେଽପି ତତ୍ର ନିଵେଶିତାଃ। ରତ୍ନପୀତାରୁଣପ୍ରଖ୍ଯାଃ ସିତପୁଷ୍ପାଶ୍ଚ ପାଦପାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ଯଦୁସିଂହ ଏଠାକୁ ଆଣି ରୋପିଥିଲେ—ରତ୍ନ, ସୁନା, ତାମ୍ବା ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଓ ସିଧା ସିଧା ଫୁଲ ଥିବା ପାଦପ।
ସର୍ଵର୍ତୁଫଲପୂର୍ଣୋସ୍ତେ ତେ ଚ କାନନସିନ୍ଧୁଷୁ। ସହସ୍ରପତ୍ରପଦ୍ମାଶ୍ଚ ମନ୍ଦରାଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେହି କାନନ ଓ ନଦୀତଟରେ; ହଜାର ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ମନ୍ଦାର ଗଛ ଅଛି।
ଅଶୋକାଃ କର୍ଣିକାରାଶ୍ଚ ତିଲକା ନାଗ ମଲ୍ଲିକାଃ। କୁରକା ନାଗପୁଷ୍ପାଶ୍ଚ ଚମ୍ପକାସ୍ତୃଣପୁଲ୍ଲିକାଃ
ଅଶୋକ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ତିଳକ, ନାଗ, ମଲ୍ଲିକା, କୁରକ, ନାଗପୁଷ୍ପ, ଚମ୍ପକ ଓ ଘାସ ଝୁପ ଏଠାରେ ମିଳେ।
ସପ୍ତଵର୍ଣାଃ କବନ୍ଧାଶ୍ଚ ନୀପାଃ କୁରଵକାସ୍ତଥା। କେତକାଃ କେସରାଶ୍ଚୈଵ ହିନତାଲତଲତାଟକାଃ
ସପ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, କବନ୍ଧ, ନୀପ, କୁରବକ, କେତକୀ, କେସର ଓ ହିନତାଳ-ତଳ ଝାଡ଼ ଏଠାରେ ଅଛି।
ତାଲାଃ ପ୍ରଲମ୍ବା ଵକୁଲାଃ ପିଣ୍ଡିକା ବୀଜପୂରକାଃ। ଦ୍ରୁତାମଲକଖର୍ଜୂରା ମହିତା ଜମ୍ବୁକାସ୍ତଥା
ତାଳ, ପ୍ରଲମ୍ବ, ବକୁଳ, ପିଣ୍ଡିକା, ବୀଜପୂରକ, ଦ୍ରୁତ ଅମଳକ ଓ ଖଜୁରି, ଏବଂ ଗରିମାମୟ ଜମ୍ବୁକ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରୋପାଯାଇଥିଲେ।
ଆମ୍ରାଃ ପନସଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଚମ୍ପକାସ୍ତିଲତିନ୍ଦୁକାଃ। ଲିକୁଚାମୃତାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷୀରିକା କର୍ଣିକା ତଥା
ଆମ୍ବ ଓ ପନସ ଗଛ, ଚମ୍ପକ, ତିଳକ ଓ ତିନ୍ଦୁକ, ଲିକୁଚ ଓ ଅମୃତ ଗଛ, ଏହା ସହିତ କ୍ଷୀରିକା ଓ କର୍ଣ୍ଣିକା ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
ନାଲିକେରେଙ୍ଗୁଦାଶ୍ଚୈଵ ଉତ୍କ୍ରୋଶକଵନାନି ଚ। କଦଲୀ ଜାତମଲ୍ଲୀ ଚ ପାଟଲୀ କୁମୁଦୋତ୍ପଲାଃ
ନାଳିକେର ଓ ଇଙ୍ଗୁଡ଼ ଗଛ, ଉତ୍କ୍ରୋଶକ ଜଙ୍ଗଲ, କଦଳୀ ଓ ଜାତମଲ୍ଲୀ, ପାଟଳୀ, କୁମୁଦ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
ନୀଲୋତ୍ପଲକପୂର୍ଣାଶ୍ଚ ଵାପ୍ଯଃ କୂପାଃ ସହସ୍ରଶଃ। ଫୁଲ୍ଲାଶାକକପିତ୍ଥାଶ୍ଚ ତୈସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା ବନ୍ଧୁଜୀଵକାଃ
ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହଜାର-ହଜାର ପୋଖରୀ ଓ କୁଆଁ, ଫୁଲିଥିବା ଶାକ ଓ କପିଥ ଗଛ, ବନ୍ଧୁଜୀବ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲା।
ପ୍ରିଯାଲାଶୋକଵାଦିର୍ଯାଃ ପ୍ରାଚୀନାଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ। ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁବଦରୀଭିଶ୍ଚ ଯଵୈଃ ସ୍ଯନ୍ଦନଚନ୍ଦନୈଃ
ପ୍ରିୟାଳ, ଅଶୋକ ଓ ବାଦିର୍ୟ ଗଛ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ଗଛ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବଦରୀ, ଯବ, ସ୍ୟନ୍ଦନ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
ଶଚୀପୀଲୁପଲାଶ୍ଚୈଶ୍ଚ ପଲାଶଵଧପିପ୍ଲୈଃ। ଉଦୁମ୍ବରୈଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵୈଶ୍ଚ ପାଲାଶୈଃ ପାରିଭଦ୍ରକୈଃ
ଶଚୀ, ପୀଲୁ, ପଳାଶ, ବଧପିପଳ, ଉଡୁମ୍ବର, ବିଲ୍ବ, ପାଳାଶ ଓ ପାରିଭଦ୍ର ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଵୃକ୍ଷାର୍ଜୁନୈଶ୍ଚୈଵ ଅଶ୍ଵତ୍ଥୈଶ୍ଚିରବିଲ୍ଵକୈଃ। ଭୌମଗଞ୍ଜନଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଭଲ୍ଲାଭୈରଶ୍ଵସାହ୍ଵଯୈଃ
ଇନ୍ଦ୍ରବୃକ୍ଷ, ଅର୍ଜୁନ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଚିରବିଲ୍ବ, ଭୌମଗଞ୍ଜନ, ଭଲ୍ଲା ଓ ଅଶ୍ୱସାହ୍ୱୟ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
ସଜ୍ଜୈସ୍ତାମ୍ବୂଲଵଲ୍ଲୀଭିର୍ଲଵଙ୍ଗୈଃ କ୍ରମୁକୈସ୍ତଥା। ଵଂଶୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈସ୍ତତ୍ର ସମନ୍ତାତ୍ପରିରୋପିତୈଃ
ସଜ୍ଜ, ତାମ୍ବୁଳ ଲତା, ଲବଙ୍ଗ, କ୍ରମୁକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବାଁସ ଚାରିପାଖରେ ରୋପାଯାଇଥିଲେ।
ଯେ ଚ ନନ୍ଦନଜା ଵୃକ୍ଷା ଯେ ଚ ଚୈତ୍ରରଥେ ଵନେ। ସର୍ଵେ ତେ ଯଦୁନାଥେନ ସମନ୍ତାତ୍ପରିରୋପିତାଃ
ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଗଛମାନେ ଓ ଚୈତ୍ରରଥ ଜଙ୍ଗଲର ଗଛମାନେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଗଛ ଯଦୁନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ରୋପାଯାଇଥିଲେ।
ସମାହିତା ମହାନଦ୍ଯଃ ପୀତଲୋହିତଵାଲୁକାଃ। ତସ୍ମିନ୍ଗୃହଵରେ ରମ୍ଯେ ମଣିଶକ୍ରସଵାଲୁକାଃ
ସେଠାରେ ସୁନା ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ବାଲୁକାରେ ଭରିଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ନଦୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହରେ ବାଲୁକାମାନେ ମଣି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବାଲୁକା ପରି ଚମକୁଥିଲା।