ତାଂ ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ସ ମହାଶାଖାଂ ସ୍ମଯମାନୋ ଵିଲୋକଯନ୍। ଅଥାତ୍ରଂ ଲମ୍ବତୋଽପଶ୍ଯଦ୍ଵାଲଖିଲ୍ଯାନଧୋମୁଖାନ୍
ସେଇ ବଡ଼ ଶାଖାକୁ ଭାଙ୍ଗି, ହସି ହସି ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଉଲ୍ଟା ଲଟକିଥିବା ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଋଷଯୋ ହ୍ଯତ୍ର ଲମ୍ବନ୍ତେ ନ ହନ୍ଯାମିତି ତାନୃଷୀନ୍। ତପୋରତାଂଲ୍ଲମ୍ବମାନାନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀନଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସଃ
ସେ ତାହାଠାରେ ଲଟକୁଥିବା ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେକୁ ଦେଖି, 'ଏଠି ଋଷିମାନେ ଲଟକୁଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନେକୁ କ୍ଷତି କରିବି ନାହିଁ' ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ହନ୍ଯାଦେତାନ୍ସଂପତନ୍ତୀ ଶାଖେତ୍ଯଥ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ସଃ। ନଖୈର୍ଦୃଢତରଂ ଵୀରଃ ସଂଗୃହ୍ଯ ଗଜକଚ୍ଛପୌ
ସେ ଭାବିଲେ, 'ଏମାନେ ଯେତେବେଳେ ପଡ଼ିବେ, ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।' ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ବୀର ଦୃଢ଼ ନଖରେ ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପକୁ ଭଲଭାବେ ଧରି ରହିଲେ।
ସ ତଦ୍ଵିନାଶସଂତ୍ରାସାଦଭିପତ୍ଯ ସ୍ଵଗାଧିପଃ। ଶାଖାମାସ୍ଯେନ ଜଗ୍ରାହ ତେଷାମେଵାନ୍ଵଵେକ୍ଷଯା
ତାଙ୍କର ବିନାଶ ଭୟରେ, ସେ ମାଲିକ ନିଜେ ଲାଫି ମୁହଁରେ ଶାଖାକୁ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଦେଖୁଥିଲେ।
ଅତିଦୈଵଂ ତୁ ତତ୍ତସ୍ଯ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହର୍ଷଯଃ। ଵିସ୍ମଯୋତ୍କମ୍ପହୃଦଯା ନାମ ଚକ୍ରୁର୍ମହାଖଗେ
ତାଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମହାର୍ଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭୟରେ ହୃଦୟ କମ୍ପିଗଲା; ସେମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀ ବିଷୟରେ କଥା ହେଲେ।
ଗୁରୁଂ ଭାରଂ ସମାସାଦ୍ଯୋଡ୍ଡୀନ ଏଷ ଵିହଙ୍ଗମଃ। ଗରୁଡସ୍ତୁ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତସ୍ମାତ୍ପନ୍ନଗଭୋଜନଃ
ଭାରୀ ଭାର ଉଠାଇ, ଏହି ପକ୍ଷୀ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା; ସେଇ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼, ସର୍ପମାନଙ୍କର ଭୋଜନ।
ତତଃ ଶନୈଃ ପର୍ଯପତତ୍ପକ୍ଷୈଃ ଶୈଲାନ୍ପ୍ରକମ୍ପଯନ୍। ଏଵଂ ସୋଽଭ୍ଯପତଦ୍ଦେଶାନ୍ବହୂନ୍ସଗଜକଚ୍ଛପଃ
ତାପରେ, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପକ୍ଷ ହଲାଇ ଉଡ଼ିଲେ, ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇଲେ; ଏଭଳି ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପ ସହିତ ବହୁ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ।
ଦଯାର୍ଥଂ ଵାଲଖିଲ୍ଯାନାଂ ନ ଚ ସ୍ଥାନମଵିନ୍ଦତ। ସ ଗତ୍ଵା ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଗନ୍ଧମାଦନମଞ୍ଜସା
ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରୁଣାବଶତାରୁ, ସେ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ମିଳିଲାନି; ତେଣୁ ସେ ସିଧାସଳଖ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ କଶ୍ଯପଂ ତତ୍ର ପିତରଂ ତପସି ସ୍ଥିତମ୍। ଦଦର୍ଶ ତଂ ପିତା ଚାପି ଦିଵ୍ଯରୂପଂ ଵିହଙ୍ଗମମ୍
ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପିତା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ପିତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ।
ତେଜୋଵୀର୍ଯବଲୋପେତଂ ମନୋମାରୁତରଂହସମ୍। ଶୈଲଶୃଙ୍ଗପ୍ରତୀକାଶଂ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡମିଵୋଦ୍ଯତମ୍
ତେଜ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ ଓ ପବନ ସମ୍ ତୀବ୍ର, ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପରି ଉଠାଇଥିବା।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯମନଭିଧ୍ଯେଯଂ ସର୍ଵଭୂତଭଯଂକରମ୍। ମହାଵୀର୍ଯଧରଂ ରୌଦ୍ରଂ ସାକ୍ଷାଦଗ୍ନିମିଵୋଦ୍ଯତମ୍
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ବର୍ଣ୍ଣନା ଅସମ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର, ଆଗନ୍ତୁକ ଅଗ୍ନି ପରି।
ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯମଜେଯଂ ଚ ଦେଵଦାନଵରାକ୍ଷସୈଃ। ଭେତ୍ତାରଂ ଗିରିଶୃଙ୍ଗାଣାଂ ସମୁଦ୍ରଜଲଶୋଷଣମ୍
ଦେବ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଥିବା।
ଲୋକସଂଲୋଡନଂ ଘୋରଂ କୃତାନ୍ତସମଦର୍ଶନମ୍। ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭଗଵାନ୍କଶ୍ଯପସ୍ତଦା। ଵିଦିତ୍ଵା ଚାସ୍ଯଂ ସଂକଲ୍ପମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା, ଯମ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା; ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ପୂଜ୍ୟ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପୁତ୍ର ମା ସାହସଂ କାର୍ଷୀର୍ମା ସଦ୍ଯୋ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ଵ୍ଯଥାମ୍। ମା ତ୍ଵାଂ ଦହେଯୁଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧା ଵାଲଖିଲ୍ଯା ମରୀଚିପାଃ
ପୁଅ, ଅତି ଦୃଢ଼ କାମ କରନି; ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବା ନାହିଁ; କ୍ରୁଧ୍ଧ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ମରୀଚିମାନେ ତୁମକୁ ଦହି ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତତଃ ପ୍ରସାଦଯାମାସ କଶ୍ଯପଃ ପୁତ୍ରକାରଣାତ୍। ଵାଲଖିଲ୍ଯାନ୍ମହାଭାଗାଂସ୍ତପସା ହତକଲ୍ମଷାନ୍
ତାପରେ, ପୁଅ ପାଇଁ କଶ୍ୟପ ତପସ୍ୟାରେ ନିର୍ମଳ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ପ୍ରଜାହିତାର୍ଥମାରମ୍ଭୋ ଗରୁଡସ୍ଯ ତପୋଧନାଃ। ଚିକୀର୍ଷତି ମହତ୍କର୍ମ ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଗରୁଡ଼ ବଡ଼ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ମୁନିମାନେ, ଆପଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତା ଭଗଵତା ମୁନଯସ୍ତେ ସମଭ୍ଯଯୁଃ। ମୁକ୍ତ୍ଵା ଶାଖାଂ ଗିରିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ହିମଵନ୍ତ ତପୋଽର୍ଥିନଃ
ପୂଜ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନିମାନେ ଶାଖା ଛାଡ଼ି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତସ୍ତେଷ୍ଵପଯାତେଷୁ ପିତରଂ ଵିନତାସୁତଃ। ଶାଖାଵ୍ଯାକ୍ଷିପ୍ତଵଦନଃ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ କଶ୍ଯପମ୍
ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଭିନାତାଙ୍କ ପୁଅ, ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଆଉଁଠି ରହି, ପିତା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଭଗଵନ୍କ୍ଵ ଵିମୁଞ୍ଚାମି ତରୋଃ ଶାଖାମିମାମହମ୍। ଵର୍ଜିତଂ ମାନୁଷୈର୍ଦେଶମାଖ୍ଯାତୁ ଭଗଵାନ୍ମମ
ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଗଛର ଶାଖା କେଉଁଠି ଛାଡ଼ିଦେବି? ମୋତେ ମଣିଷ ନଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ କହନ୍ତୁ।
ତତୋ ନିଃପୁରୁଷଂ ଶୈଲଂ ହିମସଂରୁଦ୍ଧକନ୍ଦରମ୍। ଅଗମ୍ଯଂ ମନସାପ୍ଯନ୍ଯୈସ୍ତସ୍ଯାଚଖ୍ଯୌ ସ କଶ୍ଯପଃ
ତାପରେ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଏକ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲୋକ ନାହିଁ, ତାହାର ଗୁହା ହିମରେ ଆବୃତ, ଅନ୍ୟମାନେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଂ ପର୍ଵତଂ ମହାକୁକ୍ଷିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସ ମହାଖଗଃ। ଜଵେନାଭ୍ଯପତତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଃ ସଶାଖାଗଜକଚ୍ଛପଃ
ସେ ମହାବିଶାଳ ପାହାଡ଼କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ମହାବଳୀ ଚିଲିକା, ମନର ତୁରନ୍ତ ଗତିରେ, ଗଛ ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପ ସହିତ ଉଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ନ ତାଂ ଵଧ୍ରୀ ପରିଣହେଚ୍ଛତଚର୍ମା ମହାତନୁମ୍। ଶାଖିନୋ ମହତୀଂ ଶାଖାଂ ଯାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଯଯୌ ଖଗଃ
ଏତେ ଭାରି ଗଛ ଶାଖା କିମ୍ବା ଏତେ ମୋଟା ପଶୁର ଚର୍ମ କେହି ଉଠାଇପାରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସେ ଚିଲିକା, ଏହି ବଡ଼ ଶାଖାକୁ ଧରି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ସ ତତଃ ଶତସାହସ୍ରଂ ଯୋଜନାନ୍ତରମାଗତଃ। କାଲେନ ନାତିମହତା ଗରୁଡଃ ପତଗେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଗରୁଡ଼, ଅତି କମ୍ ସମୟରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସ ତଂ ଗତ୍ଵା କ୍ଷଣେନୈଵ ପର୍ଵତଂ ଵଚନାତ୍ପିତୁଃ। ଅମୁଞ୍ଚନ୍ମହତୀଂ ଶାଖାଂ ସସ୍ଵନଂ ତତ୍ର ଖେଚରଃ
ପିତାଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ କ୍ଷଣରେ ସେ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେଇ ପକ୍ଷୀ, ଏହି ବଡ଼ ଶାଖାକୁ ଉତ୍ସବ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ପକ୍ଷାନିଲହତଶ୍ଚାସ୍ଯ ପ୍ରାକମ୍ପତ ସ ଶୈଲରାଟ୍। ମୁମୋଚ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଚ ସମାଗଲିତପାଦପ
ତାଙ୍କର ପଖାର ପବନ ଲାଗି, ସେ ପାହାଡ଼ ଗଜଗଜାଇ ଉଠିଲା; ଗଛମାନେ ଆଉ ଗଛମାନେ ଧକ୍କା ଖାଇ, ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା।
ଶୃଙ୍ଗାଣି ଚ ଵ୍ଯଶୀର୍ଯନ୍ତ ଗିରେସ୍ତସ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ। ମଣିକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରାଣି ଶୋଭଯନ୍ତି ମହାଗିରିମ୍
ସେଇ ପାହାଡ଼ର ସମସ୍ତ ଶିଖର ଚାରିପାଖରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ମଣି ଓ ସୁନାର ରୂପରେ ଶୋଭିତ ହେଇ, ମହାପାହାଡ଼କୁ ଅଧିକ ରୂପବାନ କଲା।
ଶାଖିନୋ ବହଵଶ୍ଚାପି ଶାଖଯାଽଭିହତାସ୍ତଯା। କାଞ୍ଚନୈଃ କୁସୁମୈର୍ଭାନ୍ତି ଵିଦ୍ଯୁତ୍ଵନ୍ତ ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
ଏହି ଶାଖା ଲାଗି ଅନେକ ଗଛ ହଳାଇଗଲା, ସେମାନେ ସୁନା ଫୁଲରେ ଚମକୁଥିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମାନେ ବିଜୁଳିରେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ତେ ହେମଵିକଚା ଭୂମୌ ଯୁତାଃ ପର୍ଵତଧାତୁଭିଃ। ଵ୍ଯରାଜଞ୍ଛାଖିନସ୍ତତ୍ର ସୂର୍ଯାଂଶୁପ୍ରତିରଞ୍ଜିତାଃ
ସେଇ ଗଛମାନେ, ସୁନା ଫୁଲରେ ଫୁଲି, ପାହାଡ଼ର ଧାତୁ ସହିତ ମିଶି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଚମକୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗମାସ୍ଥାଯ ସ ଖଗୋତ୍ତମଃ। ଭକ୍ଷଯାମାସ ଗରୁଡସ୍ତାଵୁଭୌ ଗଜକଚ୍ଛପୌ
ତାପରେ, ସେଇ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପରେ ବସି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପୁ ଦୁହିଁକୁ ଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତାଵୁଭୌ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ତୁ ସ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଃ କୂର୍ମକୁଞ୍ଜରୌ। ତତଃ ପର୍ଵତକୂଟାଗ୍ରାଦୁତ୍ପପାତ ମହାଜଵଃ
ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, କଚ୍ଛପ ଓ ହାତୀ ଦୁହିଁକୁ ଖାଇ ସାରି, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ବେହଦ ତେଜରେ ଉଡ଼ିଯାଇଲେ।