ତସ୍ଯାସ୍ଯ ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯଲୋକପ୍ରଥିତତେଜସଃ। ନିଵାସୋ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତୁ ଵିଦିତୋ ଵଃ ପ୍ରଧାନତଃ
ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଯାଙ୍କ ତେଜ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ନିବାସ ଦ୍ୱାରକାରେ ଅଛି, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା ।
ଅତୀଵ ହି ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଦ୍ଵାରକା ଵାସଵକ୍ଷଯାତ୍। ଅତିଵୈରାଜମପ୍ଯଦ୍ଧା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଦ୍ୱାରକା ସହର ବହୁତ ରମ୍ୟ, ବାସବଙ୍କ ନିବାସକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା; ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ଏହାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିଛ ।
ତସ୍ମିନ୍ଦେଵପୁରପ୍ରଖ୍ଯେ ସା ସଭା ଵୃଷ୍ଣ୍ଯୁପାଶ୍ରଯା। ସୁଧର୍ମେତି ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ଯୋଜନାଯତଵିସ୍ତୃତା
ସେ ଦେବପୁରୀ ପରି ଦ୍ୱାରକାରେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କ ସଭା ଅଛି, ଯାହା 'ସୁଧର୍ମା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୋଜନା ଆୟତ ଓ ବ୍ରହତ ।
ତତ୍ର ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଦକାଃ ସର୍ଵେ ରାମକୃଷ୍ଣପୁରୋଗମାଃ। ଲୋକଯାତ୍ରାମିମାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପରିରକ୍ଷନ୍ତ ଆସତେ
ସେଠାରେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଦକମାନେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଯାତ୍ରାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବସିଥାନ୍ତି ।
ତତ୍ରାସୀନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କଦାଚିଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧା ଵଵୁର୍ଵାତାଃ କୁସୁମାନାଂ ଚ ଵୃଷ୍ଟଯଃ
ସମସ୍ତେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ସମୟରେ ଦେବୀୟ ଗନ୍ଧ ଭରା ପବନ ବହିଲା, ଫୁଲର ବର୍ଷା ପଡିଲା।
ତତଃ ସୂର୍ଯସହସ୍ରାଭସ୍ତେଜୋରାଶିର୍ମହାଦ୍ଭୁତଃ। ମଧ୍ଯେ ତୁ ତେଜସସ୍ତସ୍ଯ ପାଣ୍ଡରଂ ଗଜମାସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଲୋକର ଏକ ଭାରି ରାଶି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ହାତୀରେ ବସିଥିବା ଦେବତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଵୃତୋ ଦେଵଗଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵାସଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ।। ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚ ରାଜା ଚ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକଗଣୈଃ ସହ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଗଲେ; ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ରାଜା ଏବଂ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ କୁଳର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଉତ୍ପତ୍ଯ ସହସା ଦେଵେ ନମସ୍କାରମକୁର୍ଵତ।। ସୋଽଵତୀର୍ଯ ଗଜାତ୍ତୂର୍ଣଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ଦେବତାମାନେ ହଠାତ୍ ଉଠି ନମସ୍କାର କଲେ; ଏହି ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ହାତୀରୁ ଅବତରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ସସ୍ଵଜେ ବଲଦେଵଂ ଚ ରାଜାନଂ ଚ ତମାହୁକମ୍।। ଵାସୁଦେଵୋଦ୍ଧଵୌ ଚୈଵ ଵିକଦ୍ରୁଂ ଚ ମହାମତିମ୍
ସେ ବଳଦେବ, ତାହା ଆହୁକର ପୁତ୍ର ରାଜା, ଭାସୁଦେବ, ଉଦ୍ଧବ ଏବଂ ବିକଦ୍ରୁ ମହାବୁଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବନିଶଠାନନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ସାତ୍ଯକିମ୍।। ଗଦଂ ସାରଣମକ୍ରୂରଂ ଭାନୁଝଲ୍ଲିଵିଡୂରଥାନ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ନିଶଠ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୟକି, ଗଦା, ସାରଣ, ଅକୃର, ଭାନୁ, ଝଲ୍ଲିକ, ଭିଡୂରଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ତଥୈଵ କୃତଵର୍ଣାଣାଂ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ମହାବଲମ୍।। ଦେଵକଲ୍ପାନ୍ମହାରାଜ ତାନ୍ଦାଶାର୍ହପୁରୋଗମାନ୍
ଏଭଳି, କୃତବର୍ଣ୍ଣ କୁଳର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ମହାରାଜ, ଦାଶାର୍ହ କୁଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ପିରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଭଗଵାନ୍ଭୂତଭାଵନଃ।। ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକମହାମାତ୍ରାନ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଥ ଵାସଵଃ
ସେମାନେ ଦେଖି ଏବଂ ଆଲିଂଗନ କରି, ଭଗବାନ ଭୂତମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକର ମହାମାନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ପୂଜାଂ ତୈର୍ଦତ୍ତାଂ ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ।। ସୋଽଦିତେର୍ଵଚନାତ୍ତାତ କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥେ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ଦେଇଥିବା ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି, ଭଗବାନ ପାକଶାସନ, ଆଦିତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ, କୁଣ୍ଡଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିହତ୍ଯ ନରକଂ ଭୌମମାହରିଷ୍ଯାମି କୁଣ୍ଡଲେ
ମୁଁ ଭୂମିର ପୁତ୍ର ନରକକୁ ମାରି, କୁଣ୍ଡଳ ଆଣିବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽଥ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ରାମମେଵାଭ୍ଯଭାଷତ।। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନମନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ସାମ୍ବଂ ଚାପ୍ରତିମଂ ବଲେ
ଏଭଳି କହି, ଗୋବିନ୍ଦ ପୁନି ରାମ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏତାଂଶ୍ଚୋଚ୍ତ୍କା ତଥା ତତ୍ର ଵାସୁଦେଵୋ ମହାଯଶାଃ।। ଅଥାରୁହ୍ଯ ସୁପର୍ଣଂ ଵୈ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାସିଭୃତ୍
ଏଭଳି ସେମାନେଠାରେ କହି, ମହାୟଶସ୍ବୀ ଭାସୁଦେବ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ) ଉପରେ ଚଢିଲେ।
ଯଯୌ ତଦା ହୃଷୀକେଶୋ ଦେଵାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା।। ତଂ ପ୍ରଯାନ୍ତମମିତ୍ରଘ୍ନଂ ଦେଵାଃ ସହପୁରନ୍ଦରାଃ
ତାପରେ ହୃଷୀକେଶ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ଯାତ୍ରା କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ—
ପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଯଯୁଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁମଚ୍ଯୁତମ୍। ଉଗ୍ରାନ୍ତ୍ରକ୍ଷୋଗଣାନ୍ହତ୍ଵା ନରକସ୍ଯ ମହାସୁରାନ୍
ପଛରୁ ଖୁସିରେ ଚାଲିଲେ, ଅଚଳ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି; ନରକର ଭୟଙ୍କର ସେବକମାନେ ଏବଂ ମହା ଦାନବମାନେକୁ ସେ ମାରିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରାନ୍ତାନ୍ମୌରଵାନ୍ପାଶାନ୍ଷଟ୍ସହସ୍ରଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ।। ସ़ଞ୍ଛିଦ୍ଯ ପାଶାଚ୍ଛସ୍ତ୍ରେଣ ମୁରଂ ହତ୍ଵା ସହାନ୍ଵଯମ୍
ସେ ମୁରାଙ୍କ ଛଅ ହଜାର କ୍ଷୁରାନ୍ତ ପାଶ ଦେଖିଲେ; ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଶ କାଟି, ମୁରା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଶୈଲସଙ୍ଘାନତିକ୍ରମ୍ଯ ନିଶୁମ୍ଭଂ ଚ ଵ୍ଯପୋଥଯତ୍
ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗମାନେ ଉପରେ ଯାଇ, ନିଶୁମ୍ଭକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାର କରି ମାରିଦେଲେ।
ଯଃ ସହସ୍ରସହସ୍ତ୍ଵେକଃ ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନପୋଥଯତ୍। ତଂ ଜଘାନ ମହାଵୀର୍ଯଂ ହଯଗ୍ରୀଵଂ ମହାବଲମ୍
ଯିଏ ଏକା ହଜାର ହଜାର ଶକ୍ତିର ସମାନ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ; ସେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୟଗ୍ରୀବକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଅପାରତେଜା ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ସର୍ଵଯାଦଵନନ୍ଦନଃ।। ମଧ୍ଯେ ଲୋହିତଗଙ୍ଗାଯାଂ ଭଗଵାନ୍ଦେଵକୀସୁତଃ
ଅପାର ଶକ୍ତି, ଅଜୟ, ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା—ଲୋହିତ ଗଙ୍ଗାର ମଧ୍ୟରେ, ଭଗବାନ ଦେବକୀର ପୁତ୍ର।
ଔଦକାଯାଂ ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଜଘାନ ମଧୁସୂଦନଃ। ତତଃ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ନାମ ଦୀପ୍ଯମାନମିଵ ଶ୍ରିଯା। ପୁରମାସାଦଯାମାସ ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମଵର୍ତତ
ଅଉଦକ ରେ ମଧୁସୂଦନ ଭିରୂପାକ୍ଷକୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ନାମକ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଘୋରଂ ତେନ ଭୌମେନ ଭାରତ। କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥେ ସୁରେଶସ୍ଯ ନରକେଣ ମହାତ୍ମନା
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ଏହା ମହାତ୍ମା ଭୌମ ଓ ନରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ହେଲା।
ମୁହୂର୍ତଂ ଲାଲଯିତ୍ଵା ତୁ ନରକଂ ମଧୂସୂଦନଃ। ପ୍ରଵୃତ୍ତଚକ୍ରଂ ଚକ୍ରେଣ ପ୍ରମମାଥ ବଲାଦ୍ବଲୀ
ମଧୁସୂଦନ କିଛି ସମୟ ନରକଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେଲେ, ତାପରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନରକକୁ ଶକ୍ତିରେ ଦମନ କଲେ।
ଚକ୍ରପ୍ରମଥିତଂ ତସ୍ଯ ପପାତ ସହସା ଭୁଵି। ଉତ୍ତମାଙ୍ଗଂ ହତାଙ୍ଗସ୍ଯ ଵୃତ୍ରେ ଵଜ୍ରହତେ ଯଥା
ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁଣ୍ଡ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା, ଯେପରି ବୃତ୍ର ମେଘାଘାତରେ ହତ ହେଲା।
ଭୂମିସ୍ତୁ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍କୁଣ୍ଡଲେ ସୁତମ୍। ପ୍ରଦାଯ ଚ ମହାବାହୁମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଭୂମି ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ପଡିଥିବା ଦେଖି, କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଦେଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ମଧୁହଂସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ଵିନିପାତିତଃ। ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କ୍ରୀଡା ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ଯାନୁପାଲଯ
ମଧୁକୁ ତୁମେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ, ତୁମେ ନିଜେ ନିପାତ କରିଛ; ଯେପରି ଚାହିଁବ, ତେପରି ଖେଳ କର, ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଦେଵାନାଂ ଚ ମୁନୀନାଂ ଚ ପିତୄଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଉଦ୍ଵେଜନୀଯୋ ଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଦ୍ ପୁରୁଷାଧମଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିଥିବା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ, ସେ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।
ଲୋକଦ୍ଵିଷ୍ଟଃ ସୁତସ୍ତେ ତୁ ଦେଵାରିର୍ଲୋକକଣ୍ଟକଃ। ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କାର୍ଯାମଦିତଂ ବାଧଯଦ୍ଵଲୀ
ତୁମ ପୁଅ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଦରିତ ଲୋକମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ।