ଷୋଡଶାଶ୍ଵସହସ୍ରାଣି କିଂଶୁକାଭାନି ତସ୍ଯ ଵୈ। ଅପରସ୍ତୁ ମହାଵ୍ଯୂହଃ କିଶୋରଣାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଷୋଡ଼ଶ ହଜାର ଘୋଡ଼ା, କିଂଶୁକ ଫୁଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସେନା ବିନ୍ୟାସ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର,
ଆରୋହଵରସମ୍ପନ୍ନୋ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ କେନଚିଦ୍ବଲାନ୍। ସ ଚ ଷୋଡଶସାହସ୍ରଃ କଂସଭ୍ରାତୃପୁରଃ ସରଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ଵାର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୌଣସି ସେନା ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ। ଏହି ଷୋଡ଼ଶ ହଜାର, କଂସଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଅଗ୍ରଣୀ,
ସୁନାମା ସର୍ଵତସ୍ତ୍ଵେନଂ ସ କଂସଂ ପର୍ଯପାଲଯତ୍। ସଗଣୋ ମିଶ୍ରକୋ ନାମ ଷଷ୍ଟିମସାହସ୍ର ଉଚ୍ଯତେ
ସୁନାମା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କଂସଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦଳ 'ମିଶ୍ରକ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଥିଲା,
କଂସରୋଷମହାଵେଗାଂ ଵୈଵସ୍ଵତଵଶାନୁଗାମ୍।। ମତ୍ତଦ୍ଵିପମହାଗ୍ରାହାଂ ଵୈଵସ୍ଵତଵଶାନୁଗାମ୍
କଂସଙ୍କର କ୍ରୋଧର ବଡ଼ ଗତି, ଭାଗ୍ୟର ଅଧୀନ। ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଓ ବଡ଼ ନାୟକମାନେ, ଭାଗ୍ୟର ଅଧୀନ,
ଶସ୍ରଜାଲମହାଫେନାଂ ସାଦିଵେଗମହାଜଲାମ୍। ଗଦାପରିଘପାଠୀନାଂ ନାନାକଵଚଶୈଵଲାମ୍
ଅସ୍ତ୍ରର ଜାଲ ଓ ବଡ଼ ଝୁମୁର, ବଡ଼ ନଦୀର ଗତି। ଗଦା ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଧାରୀ, ବିଭିନ୍ନ କବଚରେ ସଜିତ,
ରଥନାଗମହାଵର୍ତାଂ ନାନାରୁଧିରକର୍ଦମାମ୍। ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକକଲ୍ଲୋଲାଂ ରଥାଶ୍ଵକଲିଲହ୍ରଦାମ୍
ରଥ ଓ ହାତୀର ବଡ଼ ଘୁର୍ଣ୍ଣି, ବିଭିନ୍ନ ରକ୍ତରେ ମାଟି ହୋଇଥିଲା। ଶୋଭାମୟ ଧନୁର ତରଙ୍ଗ, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଭିଡ଼ ହ୍ରଦ,
ମହାମୃଧନଦୀଂ ଘୋରାଂ ଯୋଧାଵର୍ତନନିସ୍ଵନାମ୍। କୋଽନ୍ଯୋ ନାରାଯଣାଦେତ୍ଯ କଂସହନ୍ତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଭୟଙ୍କର ନଦୀରେ ଯେଉଁପରି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ତାହିଁକୁ କେଉଁଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରାୟଣ ଛଡ଼ା, କଂସକୁ ମାରିଥିବା, ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଥାନ୍ତି ?
ଏଷ ଶକ୍ରରଥେ ତିଷ୍ଠଂସ୍ତାନ୍ଯନୀକାନି ଭାରତ। ଵ୍ଯଧମଦ୍ଭୋଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ମହାଭ୍ରାଣୀଵ ମାରୁତଃ
ଭାରତ, ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥରେ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ଭୋଜପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିବା ସେନାମାନେକୁ ବଡ଼ ପବନ ମେଘମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିବା ପରି ଚାଲିଗଲା ।
ତଂ ସଭାସ୍ଥଂ ସହାମାତ୍ଯଂ ହତ୍ଵା କଂସଂ ସହାନ୍ଵଯମ୍। ଆନଯାମାସ ମାନାର୍ହାଂ ଦେଵକୀଂ ସମୁହୃଦ୍ଗଣାମ୍
ସଭାରେ ବସିଥିବା କଂସକୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହ ମାରି, ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଦେବକୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଣିଲେ ।
ଯଶୋଦାଂ ରୋହିଣୀଂ ଚୈଵ ଅଭିଵାଦ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଉଗ୍ରସେନଂ ଚ ରାଜାନମଭିଷିଚ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ
ଯଶୋଦା ଓ ରୋହିଣୀଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ସମ୍ମାନ କରି, ଜନାର୍ଦନ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ ।
ଅର୍ଚିତୋ ଯଦୁମୁଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଵାସଵାନୁଜଃ। ତତଃ ପାର୍ଥିଵମାଯାନ୍ତଂ ସହିତଂ ସର୍ଵରାଜଭିଃ। ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଜରାସନ୍ଧମଜଯତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟମାନେ ଭଗବାନ ବାସବଙ୍କ ଭାଇକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ତାପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ସହିତ ଆସିଥିବା ଜରାସନ୍ଧକୁ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜୟ କଲେ ।
ଶୂରସେନପୁରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଯାଦଵନନ୍ଦନଃ। ଦ୍ଵାରକାଂ ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ଭାରତ
ଭାରତ, ଯଦୁମାନେଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଶୂରସେନପୁରୀ ଛାଡ଼ି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ ।
ତତୋ ମହାତ୍ମା ଯାନାନି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଯଥାର୍ହଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ନୈର୍ଋତାତ୍ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ତାପରେ, ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଅର୍ଜୁନ ଚକ୍ଷୁ ଭଗବାନ, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଯାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
ତତ୍ର ଵିଘ୍ନଂ ଚରନ୍ତି ସ୍ମ ଦୈତେଯାଃ ସହଦାନଵୈଃ। ତାଞ୍ଜଘାନ ମହାବାହୁର୍ଵରମତ୍ତାନ୍ମହାସୁରାନ୍
ସେଠାରେ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ ସେ ମହାସୁରମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ ।
ସ ଵିଘ୍ନମକରୋତ୍ତତ୍ର ନରକୋ ନାମ ନୈର୍ଋତଃ। ଅଦିତିଂ ଧର୍ଷଯାମାସ କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏଠି, ନାଇରୃତ ନାରକ ନାମକ ଜଣେ ଅବରୋଧ କଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେ ଅଦିତିଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଅପମାନ କଲେ ।
ନ ଚାସୁରଗଣୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସହିତୈଃ କର୍ମ ତତ୍ପୁରା। କୃତପୂର୍ଵଂ ମହାଘୋରଂ ଯଦକାର୍ଷୀନ୍ମହାସୁରଃ
ପୂର୍ବେ କେଉଁ ଅସୁର ଦଳ ସହିତ ମିଶି ଏପରି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ, ଯେପରି ଏହି ମହାସୁର କଲେ ।
ଯଂ ମହୀ ସୁଷୁଵେ ଦେଵୀ ଯସ୍ଯ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ପୁରମ୍। ଵିଷଯାନ୍ତପାଲାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଯସ୍ଯାସନ୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ମହୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହର ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ; ତାଙ୍କ ଚାରି ଟି ଭୂମିର ରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦମ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ।
ଆଦେଵଯାନମାଵୃତ୍ଯ ପନ୍ଥାନଂ ପର୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ। ତ୍ରାସନାଃ ସୁରସଙ୍ଘାନାଂ ଵିରୂପୈ ରାକ୍ଷସୈଃ ସହ
ସେମାନେ ଦେବ ଯାନକୁ ଆଉ ଯାଇପାରିବା ରାସ୍ତାକୁ ଅଟକାଇ, ବିକୃତ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଦେବମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ ।
ହଯଗ୍ରୀଵୋ ନିକୁମ୍ଭଶ୍ଚ ଘୋରଃ ପଞ୍ଚଜନସ୍ତଦା। ମୁରଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ଵରମତ୍ତୋ ମହାସୁରଃ
ହୟଗ୍ରୀବ, ନିକୁମ୍ଭ, ଭୟଙ୍କର ପଞ୍ଚଜନ, ଏବଂ ମୁରା—ଏହି ମହାସୁର ହଜାର ଜଣ ପୁତ୍ର ସହ ମଦୋନ୍ମତ ଥିଲେ ।
ତଦ୍ଵଧାର୍ଥଂ ମହାବାହୁରେଷ ଚକ୍ରଗଦାସିଭୃତ୍। ଜାତୋ ଵୃଷ୍ଣିଷୁ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵାସୁଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏମାନେଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ବାସୁଦେବ ଜନାର୍ଦନ, ଦେବକୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।
ତସ୍ଯାସ୍ଯ ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯଲୋକପ୍ରଥିତତେଜସଃ। ନିଵାସୋ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତୁ ଵିଦିତୋ ଵଃ ପ୍ରଧାନତଃ
ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଯାଙ୍କ ତେଜ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ନିବାସ ଦ୍ୱାରକାରେ ଅଛି, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା ।
ଅତୀଵ ହି ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଦ୍ଵାରକା ଵାସଵକ୍ଷଯାତ୍। ଅତିଵୈରାଜମପ୍ଯଦ୍ଧା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଦ୍ୱାରକା ସହର ବହୁତ ରମ୍ୟ, ବାସବଙ୍କ ନିବାସକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା; ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ଏହାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିଛ ।
ତସ୍ମିନ୍ଦେଵପୁରପ୍ରଖ୍ଯେ ସା ସଭା ଵୃଷ୍ଣ୍ଯୁପାଶ୍ରଯା। ସୁଧର୍ମେତି ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ଯୋଜନାଯତଵିସ୍ତୃତା
ସେ ଦେବପୁରୀ ପରି ଦ୍ୱାରକାରେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କ ସଭା ଅଛି, ଯାହା 'ସୁଧର୍ମା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୋଜନା ଆୟତ ଓ ବ୍ରହତ ।
ତତ୍ର ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଦକାଃ ସର୍ଵେ ରାମକୃଷ୍ଣପୁରୋଗମାଃ। ଲୋକଯାତ୍ରାମିମାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପରିରକ୍ଷନ୍ତ ଆସତେ
ସେଠାରେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଦକମାନେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଯାତ୍ରାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବସିଥାନ୍ତି ।
ତତ୍ରାସୀନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କଦାଚିଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧା ଵଵୁର୍ଵାତାଃ କୁସୁମାନାଂ ଚ ଵୃଷ୍ଟଯଃ
ସମସ୍ତେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ସମୟରେ ଦେବୀୟ ଗନ୍ଧ ଭରା ପବନ ବହିଲା, ଫୁଲର ବର୍ଷା ପଡିଲା।
ତତଃ ସୂର୍ଯସହସ୍ରାଭସ୍ତେଜୋରାଶିର୍ମହାଦ୍ଭୁତଃ। ମଧ୍ଯେ ତୁ ତେଜସସ୍ତସ୍ଯ ପାଣ୍ଡରଂ ଗଜମାସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଲୋକର ଏକ ଭାରି ରାଶି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ହାତୀରେ ବସିଥିବା ଦେବତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଵୃତୋ ଦେଵଗଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵାସଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ।। ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚ ରାଜା ଚ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକଗଣୈଃ ସହ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଗଲେ; ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ରାଜା ଏବଂ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ କୁଳର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଉତ୍ପତ୍ଯ ସହସା ଦେଵେ ନମସ୍କାରମକୁର୍ଵତ।। ସୋଽଵତୀର୍ଯ ଗଜାତ୍ତୂର୍ଣଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ଦେବତାମାନେ ହଠାତ୍ ଉଠି ନମସ୍କାର କଲେ; ଏହି ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ହାତୀରୁ ଅବତରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ସସ୍ଵଜେ ବଲଦେଵଂ ଚ ରାଜାନଂ ଚ ତମାହୁକମ୍।। ଵାସୁଦେଵୋଦ୍ଧଵୌ ଚୈଵ ଵିକଦ୍ରୁଂ ଚ ମହାମତିମ୍
ସେ ବଳଦେବ, ତାହା ଆହୁକର ପୁତ୍ର ରାଜା, ଭାସୁଦେବ, ଉଦ୍ଧବ ଏବଂ ବିକଦ୍ରୁ ମହାବୁଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବନିଶଠାନନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ସାତ୍ଯକିମ୍।। ଗଦଂ ସାରଣମକ୍ରୂରଂ ଭାନୁଝଲ୍ଲିଵିଡୂରଥାନ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ନିଶଠ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୟକି, ଗଦା, ସାରଣ, ଅକୃର, ଭାନୁ, ଝଲ୍ଲିକ, ଭିଡୂରଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଲିଂଗନ କଲେ।