ଗୋଵିନ୍ଦ ଇତି ତଂ ହ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ହ୍ଯଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ପୁରନ୍ଦରଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ପୁରୁହୂତୋଭ୍ଯଯାଦ୍ଦିଵମ୍
ପୁରନ୍ଦର ଗୋବିନ୍ଦ କୁ କହି, ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପୁରୁହୂତ ଏହିପରି କହି, ଗୋବିନ୍ଦ କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦିବ ଲୋକକୁ ଯାଇଗଲେ।
ଅଥାରିଷ୍ଟ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵୃଷଭଵିଗ୍ରହମ୍। ଜଘାନ ତରସା କୃଷ୍ଣଃ ପଶୂନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ତାପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋମାନଙ୍କର ଭଲର ଆଶାରେ, ବୃଷ ଆକାର ଧରିଥିବା ଆରିଷ୍ଟ ଦେତ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ।
କେଶିନାମା ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ରାଜଂସ୍ତୁରଗଵିଗ୍ରହଃ। ତଥା ଵନଗତଂ ପାର୍ଥ ଗଜାଯୁତବଲଂ ହଯମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଅନେକ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା ଘୋଡା ଆକାର ଧରିଥିବା କେଶି ଦେତ୍ୟକୁ କୃଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ମାରିଦେଲେ।
କରାମ୍ଭୋରୁହଵଜ୍ରେଣ ଜଘାନ ମଧୁସୂଦନଃ। ଅଥ ମଲ୍ଲଂ ତୁ ଚାଣୂରଂ ନିଜଘାନ ମହାଽସୁରମ୍
ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ଭଳି ହାତ ଦେଇ, ବଜ୍ର ଭଳି ଶକ୍ତିରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାଣୁର ଅସୁରକୁ ମାରିଦେଲେ।
ସୁଦାମାନମମିତ୍ରଘ୍ନ ସର୍ଵସୈନ୍ଯପୁରସ୍କୃତମ୍। ବାଲରୂପେଣ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ନିଜଘାନ ଚ ଭାରତ
ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଗୋବିନ୍ଦ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଶିଶୁ ଆକାରରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ସୁଦାମାକୁ ମାରିଦେଲେ, ଭାରତ।
ବଲଦେଵେନ ଚାଯତ୍ନାତ୍ସମାଜେ ମୁଷ୍ଟିକୋ ହତଃ। ତାଡିତଶ୍ଚ ସହାମାତ୍ଯଃ କଂସଃ କୃଷ୍ଣେନ ଭାରତ
ସମାବେଶରେ, ବଳଦେବ ସହଜରେ ମୁଷ୍ଟିକାକୁ ମାରିଦେଲେ; ଏବଂ କୃଷ୍ଣ, କଂସ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ, ଭାରତ।
ହତ୍ଵା କଂସମମିତ୍ରଘ୍ନଃ ସର୍ଵେଷାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ତଦା। ଅଭିଷିଚ୍ଯୋଗ୍ରସେନଂ ତଂ ପିତ୍ରୋଃ ପାଦମଵନ୍ଦତ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମୟରେ କଂସ ନାଶକ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ କୃଷ୍ଣ, କଂସକୁ ମାରିଦେଲେ; ପରେ ଉଗ୍ରସେନକୁ ରାଜା କରି, ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କର ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଏଵମାଦୀନି କର୍ମାଣି କୃତଵାନ୍ଵୈ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଜନାର୍ଦନ।
ତତସ୍ତୌ ଜଗ୍ମତୁସ୍ତତ୍ର ଗୁରୁଂ ସାନ୍ଦୀପିନିଂ ପୁନଃ। ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣାଯୁକ୍ତୌ ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଧର୍ମଚାରିଣୌ
ତାପରେ, ଦୁଇଜଣ ଆଉଥରେ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଗୁରୁ ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ, ଧର୍ମ ଜଣା ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା।
ଵ୍ରତମୁଗ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନୌ ଵିଚରନ୍ତାଵଵନ୍ତିଷୁ। ଅହୋରାତ୍ରୈଶ୍ଚତୁଷ୍ପଷ୍ଟ୍ଯା ସାଙ୍ଗାନ୍ଵେଦାନଵାପତୁଃ
ମହାତ୍ମା ଦୁଇଜଣ ଉଗ୍ର ବ୍ରତ ରଖି, ଅବନ୍ତି ରେ ଘୁଞ୍ଚିବା; ଚଉଷଠି ଦିନ ଓ ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
ଲେଖ୍ଯଂ ଚ ଗଣିତଂ ଚୋଭୌ ପ୍ରାପ୍ନୁତାଂ ଯଦୁନନ୍ଦନୌ। ଗାନ୍ଧର୍ଵଵେଦଂ ଵୈଦ୍ଯଂ ଚ ସକଲଂ ସମାଵାପତୁଃ
ଯଦୁବଂଶୀ ଦୁଇଜଣ ଲେଖାପଢା ଓ ଗଣିତ ଶିଖିଲେ; ଗାନ୍ଧର୍ବ ବେଦ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ।
ହସ୍ତିଶିକ୍ଷାମଶ୍ଵିଶିକ୍ଷାଂ ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ଚାପ୍ନୁତାମ୍। ତାଵୁଭୌ ଜଗ୍ମତୁର୍ଵୀରୌ ଗୁରୁଂ ସାନ୍ଦୀପିନିଂ ପୁନଃ
ଦୁଇଜଣ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଶିକ୍ଷା ଶିଖିଲେ; ପରେ ଏହି ଦୁଇ ଶୂର ଆଉଥରେ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଧନୁର୍ଵେଦଚିକୀର୍ଷାର୍ଥଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଧର୍ମଚାରିଣୌ। ତାଵିଷ୍ଵାସଵରାଚାର୍ଯମଭିଗମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ
ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖିବା ଆଶାରେ, ଧର୍ମ ଜଣା ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ଦୁଇଜଣ, ଧନୁର୍ବେଦ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କୁ ଗଲେ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତେନ ଵୈ ସତ୍କୃତୌ ରାଜଂଶ୍ଚରନ୍ତୌ ତାଵଵନ୍ତିଷୁ। ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିରହୋରାତ୍ରୈର୍ଦଶାଙ୍ଗଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ଅଧ୍ୟାପକ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦୁଇଜଣ ଅବନ୍ତି ରେ ରହିଲେ; ପଞ୍ଚାଶ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦଶ ପ୍ରକାର ଶାସ୍ତ୍ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶିଖିଲେ।
ସରହସ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ସକଲଂ ତାଵଵାପତୁଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃତାର୍ଥୋ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ଗୁର୍ଵର୍ଥେ ତାଵଚୋଦଯତ୍
ଦୁଇଜଣ ଧନୁର୍ବେଦର ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ସଫଳ ଦେଖି, ବିଦ୍ୱାନ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ନିମିତ୍ତେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଅଯାଚତାର୍ଥଂ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ତଦା ସାନ୍ଦୀପିନିର୍ଵିଭୁମ୍। ମମ ପୁତ୍ରଃ ସମୁଦ୍ରେଽସ୍ମିଂସ୍ତିମିନା ଚାପଵାହିତଃ
ତାପରେ ସାନ୍ଦୀପନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକ ଦାନ ମାଗିଲେ: 'ମୋ ପୁଅ ଏହି ସାଗରରେ ଏକ ତିମି ମାଛ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ନେଇଯାଇଛି।'
ପୁତ୍ରମାନଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଭକ୍ଷିତଂ ତିମିନା ମମ। ଆର୍ତାଯ ଗୁରଵେ ତତ୍ର ପ୍ରତିଶୁଶ୍ରାଵ ଦୁଷ୍କରମ୍
'ମୋ ପୁଅକୁ ଫେରାଇ ଦେ, ଯିଏ ସାଗରରେ ତିମି ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଇଛି; ତୁମେ ଭଲରେ ରୁହ।' ଦୁଃଖିତ ଗୁରୁ ପାଇଁ, ସେ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଅଶକ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ କର୍ତୁମନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍। ଯଶ୍ଚ ସାନ୍ଦୀପିନେଃ ପୁତ୍ରଂ ଜହାର ଭରତର୍ଷଭ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାମ ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏବଂ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ ସେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୋଽସୁରଃ ସମରେ ତାଭ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ରେ ଵିନିପାତିତଃ। ତତଃ ସାନ୍ଦୀପିନେଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରସାଦାଦମିତୌଜସଃ
ସେ ଦାନବ, ସମରରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଫେଙ୍ଗିଦିଆଯାଇଥିଲା। ତାପରେ, ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଦୟାରେ, ଯାହାର ଶକ୍ତି ଅସୀମ ଥିଲା,
ଦୀର୍ଘକାଲଂ କୃତଃ ପ୍ରେତଃ ପୁନରାସୀଚ୍ଛରୀରଵାନ୍। ତଦଶକ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେତ ଭାବରେ ରହିଥିଲା, ପରେ ପୁନି ଶରୀର ମିଳିଗଲା। ଏହି ଅସମ୍ଭବ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଦେଖି, ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା,
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ଵିସ୍ମଯଃ ସମଜାଯତ। ଆସନାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ଗଵାଶ୍ଵଂ ଚ ଧନାଦିକମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଆସନ, ଗାଁଠି, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ-ଦୌଳତ,
ସର୍ଵଂ ତଦୁପଜହାତେ ଗୁରଵେ ରାମକେଶଵୌ। ଗଦାପରିଘଯୁଦ୍ଧେ ଚ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଚ କେଶଵଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଗୁରୁଙ୍କୁ ରାମ ଓ କେଶବ ଦେଇଦେଲେ। ଗଦା ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ, କେଶବ
ପରମାଂ ମୁଖ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ। କଶ୍ଚ ନାରାଯଣାଦନ୍ଯଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ନାରାୟଣ ଛଡ଼ା, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ,
ରଥମାଦିତ୍ଯସଙ୍କାଶମାତିଷ୍ଠେତ ଶଚୀପତେଃ। କସ୍ଯ ଚାପ୍ରତିମୋ ଯନ୍ତା ଵଜ୍ରପାଣେଃ ପ୍ରିଯଃ ସଖା
ଶଚୀପତିଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ରଥରେ କିଏ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ? ଅଜୟ ରଥଚାଳକ, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖା, ଅନ୍ୟ କିଏ ଅଛି?
ମାତଲିଃ ସଙ୍ଗୃହୀତା ସ୍ଯାଦନ୍ଯତ୍ର ପୁରୁଷୋତ୍ତମାତ୍। ଭୋଜରାଜାତ୍ମଜୋ ଵାପି କଂସସ୍ତାତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ମାତଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କଉଁଠି ଚୟନ ହେବେ। ବୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ କିମ୍ବା କଂସ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର,
ଅସ୍ତ୍ରଜାତେ ବଲେ ଵୀର୍ଯେ କାର୍ତଵୀର୍ଯସମୋଽଭଵତ୍। ତସ୍ଯ ଭୋଜପତେଃ ପୁତ୍ରାଦ୍ଭୋଜରାଜନ୍ଯଵର୍ଧନାତ୍
ଅସ୍ତ୍ର, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ, ସେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ସମାନ ହେଲେ। ବୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ବୋଜ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ,
ଉଦ୍ଵିଜନ୍ତେ ସ୍ମ ରାଜାନଃ ସୁପର୍ଣାଦିଵ ପନ୍ନଗାଃ। ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକନିସ୍ତ୍ରିଂଶଵିମଲପ୍ରାସଯୋଧିନଃ
ରାଜାମାନେ ଗରୁଡ଼ ସାମ୍ନାରେ ସାପ ଭଳି ଭୟଭୀତ ହେଇଯାଉଥିଲେ। ଶୋଭାମୟ ଧନୁ, ତଳୱାର ଓ ନିର୍ମଳ ବଣ୍ଡୁକରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାମାନେ,
ଶତଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ପାଦାତାସ୍ତସ୍ଯ ଭାରତ। ଅଷ୍ଟୌ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶୂରାଣାମନିଵର୍ତିନାମ୍
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶତ ଶତସହସ୍ର ପଦାତି ଥିଲେ, ହେ ଭାରତ। ଅଷ୍ଟ ଶତସହସ୍ର ଅଜୟ ନୀରବାର୍ତି ନାୟକମାନେ,
ଅଭଵନ୍ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଜାମ୍ବୂନଦମଯା ଧ୍ଵଜାଃ। ରୁକ୍ମକାଞ୍ଚନକକ୍ଷ୍ଯାସ୍ତୁ ରଥାସ୍ତସ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠି
ବୋଜ ରାଜାଙ୍କର ପତାକା ସମସ୍ତ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ରଥମାନେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସୁନା ଓ ସୁନା ଚାପରେ ଶୋଭିତ,
ଅଭଵନ୍ଭୋଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିପାସ୍ତାଵଦ୍ଧି ତଦ୍ବଲମ୍। ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକନିସ୍ତ୍ରିଂଶଵିମଲପ୍ରାସଯୋଧିନାମ୍
ବୋଜ ପୁଅଙ୍କର ହାତୀମାନେ ତାଙ୍କ ସେନାରେ ଯେତେ ଥିଲେ। ଶୋଭାମୟ ଧନୁ, ତଳୱାର ଓ ନିର୍ମଳ ବଣ୍ଡୁକରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାମାନେ,