ତତଃ କଦାଚିତ୍କୌନ୍ତେଯ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଵନଂ ଗତୌ। ଚାରଯନ୍ତୌ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧାନି ଗୋଧନାନି ଶୁଭାନନୌ
ତାପରେ, କୌନ୍ତେୟ, କେବେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ବଡ଼ ଗୋଧନ ଚାରାଇଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦୀପ୍ତିମୟ ଥିଲା।
ଵିହରନ୍ତୌ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୌ ଵୀକ୍ଷମାଣୌ ଵନାନି ଵୈ। ଶ୍ଵେଲଯନ୍ତୌ ପ୍ରଗାଯନ୍ତୌ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତୌ ଚ ପାଦପାନ୍
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଜଙ୍ଗଲ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ସିଟି ଦେଲେ, ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଜିଲେ।
ନାମଭିର୍ଵ୍ଯାହରନ୍ତୌ ଚ ଵତ୍ସାନ୍ଗାଶ୍ଚ ପରନ୍ତପୌ। ଚେରତୁର୍ଲୋକସିଦ୍ଧାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିରପରାଜିତୌ
ବାଛା ଓ ଗାଁ ମାନଙ୍କୁ ନାମରେ ଡାକି, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା ସେମାନେ ସଫଳ ଲୋକଙ୍କ ଖେଳରେ ଅଜୟ ହୋଇ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ତୌ ଦେଵୌ ମାନୁଷୀଂ ଦୀକ୍ଷାଂ ଵହନ୍ତୌ ସୁରପୂଜିତୌ। ତଜ୍ଜାତିଗୁଣଯୁକ୍ତାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିଶ୍ଚେରତୁର୍ଵନମ୍
ସେ ଦୁଇ ଦେବତା, ଦେବମାନେ ପୂଜିତ, ମାନବ ନୀତି ଅନୁସରି, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ଖେଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଏଵଂ ବାଲ୍ଯେଽପି ଗୋପାଲୈଃ କ୍ରୀଡାଭିଶ୍ଚ ଵିଜହ୍ରତୁଃ
ଏଭଳି, ଶିଶୁବୟସରେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଗୋପାଳମାନେ ସହ ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣୋ ମହାତେଜାସ୍ତଦା ଗତ୍ଵା ତୁ ଗୋଵ୍ରଜମ୍। ଗିରିଯଜ୍ଞଂ ତମେଵୈଷ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଗୋପଦାରକୈଃ
ତାପରେ, ମହାଦୀପ୍ତି କୃଷ୍ଣ ଗୋବ୍ରଜକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ, ଗୋପାଳ ଶିଶୁମାନେ ପାହାଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ବୁଭୁଜେ ପାଯସଂ ଶୌରିରୀଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵଭୂତକୃତ୍। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୋପକାଃ ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣମେଵ ସମର୍ଚଯନ୍
ଶୌରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାୟସ ଖାଇଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଗୋପାଳମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ।
ପୂଜ୍ଯମାନସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ଦିଵ୍ଯଂ ଵପୁରଧାରଯତ୍। ଧୃତୋ ଗୋଵର୍ଧନୋ ନାମ ସପ୍ତାହଂ ପର୍ଵତୋ ଧୃତଃ
ସେବେଳେ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରିଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ସପ୍ତ ଦିନ ଉଠାଇ ରଖିଲେ।
ଶିଶୁନା ଵାସୁଦେଵେନ ଗଵାର୍ଥମରିମର୍ଦନ। କ୍ରୀଡମାନସ୍ତଦା କୃଷ୍ଣଃ କୃତଵାନ୍କର୍ମ ଦୁଷ୍କରମ୍
ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ଵାସୁଦେବ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା, ଗାଁ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ, ଦୁର୍ଲଭ କାମ କରିଥିଲେ।
ତଦଦ୍ଭୁତମତୀଵାସୀତ୍ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଭାରତ। ଦେଵଦେଵଃ କ୍ଷିତଂ ଗତ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ନତ୍ଵା ମୁଦାନ୍ଵିତଃ
ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଥିଲା, ଓ ଭାରତ; ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା, ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ଆନନ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଗୋଵିନ୍ଦ ଇତି ତଂ ହ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ହ୍ଯଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ପୁରନ୍ଦରଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ପୁରୁହୂତୋଭ୍ଯଯାଦ୍ଦିଵମ୍
ପୁରନ୍ଦର ଗୋବିନ୍ଦ କୁ କହି, ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପୁରୁହୂତ ଏହିପରି କହି, ଗୋବିନ୍ଦ କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦିବ ଲୋକକୁ ଯାଇଗଲେ।
ଅଥାରିଷ୍ଟ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵୃଷଭଵିଗ୍ରହମ୍। ଜଘାନ ତରସା କୃଷ୍ଣଃ ପଶୂନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ତାପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋମାନଙ୍କର ଭଲର ଆଶାରେ, ବୃଷ ଆକାର ଧରିଥିବା ଆରିଷ୍ଟ ଦେତ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ।
କେଶିନାମା ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ରାଜଂସ୍ତୁରଗଵିଗ୍ରହଃ। ତଥା ଵନଗତଂ ପାର୍ଥ ଗଜାଯୁତବଲଂ ହଯମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଅନେକ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା ଘୋଡା ଆକାର ଧରିଥିବା କେଶି ଦେତ୍ୟକୁ କୃଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ମାରିଦେଲେ।
କରାମ୍ଭୋରୁହଵଜ୍ରେଣ ଜଘାନ ମଧୁସୂଦନଃ। ଅଥ ମଲ୍ଲଂ ତୁ ଚାଣୂରଂ ନିଜଘାନ ମହାଽସୁରମ୍
ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ଭଳି ହାତ ଦେଇ, ବଜ୍ର ଭଳି ଶକ୍ତିରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାଣୁର ଅସୁରକୁ ମାରିଦେଲେ।
ସୁଦାମାନମମିତ୍ରଘ୍ନ ସର୍ଵସୈନ୍ଯପୁରସ୍କୃତମ୍। ବାଲରୂପେଣ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ନିଜଘାନ ଚ ଭାରତ
ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଗୋବିନ୍ଦ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଶିଶୁ ଆକାରରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ସୁଦାମାକୁ ମାରିଦେଲେ, ଭାରତ।
ବଲଦେଵେନ ଚାଯତ୍ନାତ୍ସମାଜେ ମୁଷ୍ଟିକୋ ହତଃ। ତାଡିତଶ୍ଚ ସହାମାତ୍ଯଃ କଂସଃ କୃଷ୍ଣେନ ଭାରତ
ସମାବେଶରେ, ବଳଦେବ ସହଜରେ ମୁଷ୍ଟିକାକୁ ମାରିଦେଲେ; ଏବଂ କୃଷ୍ଣ, କଂସ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ, ଭାରତ।
ହତ୍ଵା କଂସମମିତ୍ରଘ୍ନଃ ସର୍ଵେଷାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ତଦା। ଅଭିଷିଚ୍ଯୋଗ୍ରସେନଂ ତଂ ପିତ୍ରୋଃ ପାଦମଵନ୍ଦତ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମୟରେ କଂସ ନାଶକ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ କୃଷ୍ଣ, କଂସକୁ ମାରିଦେଲେ; ପରେ ଉଗ୍ରସେନକୁ ରାଜା କରି, ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କର ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଏଵମାଦୀନି କର୍ମାଣି କୃତଵାନ୍ଵୈ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଜନାର୍ଦନ।
ତତସ୍ତୌ ଜଗ୍ମତୁସ୍ତତ୍ର ଗୁରୁଂ ସାନ୍ଦୀପିନିଂ ପୁନଃ। ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣାଯୁକ୍ତୌ ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଧର୍ମଚାରିଣୌ
ତାପରେ, ଦୁଇଜଣ ଆଉଥରେ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଗୁରୁ ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ, ଧର୍ମ ଜଣା ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା।
ଵ୍ରତମୁଗ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନୌ ଵିଚରନ୍ତାଵଵନ୍ତିଷୁ। ଅହୋରାତ୍ରୈଶ୍ଚତୁଷ୍ପଷ୍ଟ୍ଯା ସାଙ୍ଗାନ୍ଵେଦାନଵାପତୁଃ
ମହାତ୍ମା ଦୁଇଜଣ ଉଗ୍ର ବ୍ରତ ରଖି, ଅବନ୍ତି ରେ ଘୁଞ୍ଚିବା; ଚଉଷଠି ଦିନ ଓ ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
ଲେଖ୍ଯଂ ଚ ଗଣିତଂ ଚୋଭୌ ପ୍ରାପ୍ନୁତାଂ ଯଦୁନନ୍ଦନୌ। ଗାନ୍ଧର୍ଵଵେଦଂ ଵୈଦ୍ଯଂ ଚ ସକଲଂ ସମାଵାପତୁଃ
ଯଦୁବଂଶୀ ଦୁଇଜଣ ଲେଖାପଢା ଓ ଗଣିତ ଶିଖିଲେ; ଗାନ୍ଧର୍ବ ବେଦ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ।
ହସ୍ତିଶିକ୍ଷାମଶ୍ଵିଶିକ୍ଷାଂ ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ଚାପ୍ନୁତାମ୍। ତାଵୁଭୌ ଜଗ୍ମତୁର୍ଵୀରୌ ଗୁରୁଂ ସାନ୍ଦୀପିନିଂ ପୁନଃ
ଦୁଇଜଣ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଶିକ୍ଷା ଶିଖିଲେ; ପରେ ଏହି ଦୁଇ ଶୂର ଆଉଥରେ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଧନୁର୍ଵେଦଚିକୀର୍ଷାର୍ଥଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଧର୍ମଚାରିଣୌ। ତାଵିଷ୍ଵାସଵରାଚାର୍ଯମଭିଗମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ
ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖିବା ଆଶାରେ, ଧର୍ମ ଜଣା ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ଦୁଇଜଣ, ଧନୁର୍ବେଦ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କୁ ଗଲେ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତେନ ଵୈ ସତ୍କୃତୌ ରାଜଂଶ୍ଚରନ୍ତୌ ତାଵଵନ୍ତିଷୁ। ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିରହୋରାତ୍ରୈର୍ଦଶାଙ୍ଗଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ଅଧ୍ୟାପକ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦୁଇଜଣ ଅବନ୍ତି ରେ ରହିଲେ; ପଞ୍ଚାଶ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦଶ ପ୍ରକାର ଶାସ୍ତ୍ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶିଖିଲେ।
ସରହସ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ସକଲଂ ତାଵଵାପତୁଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃତାର୍ଥୋ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ଗୁର୍ଵର୍ଥେ ତାଵଚୋଦଯତ୍
ଦୁଇଜଣ ଧନୁର୍ବେଦର ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ସଫଳ ଦେଖି, ବିଦ୍ୱାନ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ନିମିତ୍ତେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଅଯାଚତାର୍ଥଂ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ତଦା ସାନ୍ଦୀପିନିର୍ଵିଭୁମ୍। ମମ ପୁତ୍ରଃ ସମୁଦ୍ରେଽସ୍ମିଂସ୍ତିମିନା ଚାପଵାହିତଃ
ତାପରେ ସାନ୍ଦୀପନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକ ଦାନ ମାଗିଲେ: 'ମୋ ପୁଅ ଏହି ସାଗରରେ ଏକ ତିମି ମାଛ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ନେଇଯାଇଛି।'
ପୁତ୍ରମାନଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଭକ୍ଷିତଂ ତିମିନା ମମ। ଆର୍ତାଯ ଗୁରଵେ ତତ୍ର ପ୍ରତିଶୁଶ୍ରାଵ ଦୁଷ୍କରମ୍
'ମୋ ପୁଅକୁ ଫେରାଇ ଦେ, ଯିଏ ସାଗରରେ ତିମି ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଇଛି; ତୁମେ ଭଲରେ ରୁହ।' ଦୁଃଖିତ ଗୁରୁ ପାଇଁ, ସେ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଅଶକ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ କର୍ତୁମନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍। ଯଶ୍ଚ ସାନ୍ଦୀପିନେଃ ପୁତ୍ରଂ ଜହାର ଭରତର୍ଷଭ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାମ ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏବଂ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ ସେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୋଽସୁରଃ ସମରେ ତାଭ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ରେ ଵିନିପାତିତଃ। ତତଃ ସାନ୍ଦୀପିନେଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରସାଦାଦମିତୌଜସଃ
ସେ ଦାନବ, ସମରରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଫେଙ୍ଗିଦିଆଯାଇଥିଲା। ତାପରେ, ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଦୟାରେ, ଯାହାର ଶକ୍ତି ଅସୀମ ଥିଲା,
ଦୀର୍ଘକାଲଂ କୃତଃ ପ୍ରେତଃ ପୁନରାସୀଚ୍ଛରୀରଵାନ୍। ତଦଶକ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେତ ଭାବରେ ରହିଥିଲା, ପରେ ପୁନି ଶରୀର ମିଳିଗଲା। ଏହି ଅସମ୍ଭବ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଦେଖି, ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା,