ତତସ୍ତାନଭିସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନାରଦପ୍ରମୁଖାନୃଷୀନ୍। ଉପାନୃତ୍ଯନ୍ନୁପଜଗୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ତା’ପରେ ନାରଦ ଆଦି ଋଷିମାନେ ଦେଖି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଉପତସ୍ଥେ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଚୀପତିଃ। ଅଭ୍ଯଭାଷତ ତେଜସ୍ଵୀ ମହର୍ଷୀନ୍ପୂଜଯଂସ୍ତଦା
ଶଚୀପତି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବେ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ଚ ଦେଵକାର୍ଯାଣି କୃତ୍ଵା ଦେଵହିତାନି ଚ। ଖଂ ଲୋକଂ ଲୋକକୃଦ୍ଦେଵଃ ପୁନର୍ଗଚ୍ଛତି ତେଜସା
ଦେବତାଙ୍କ କାମ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଉପକାର କରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେ ଦେବତା ନିଜ ତେଜରେ ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଋଷିଭିଃ ସାର୍ଘଂ ଜଗାମ ତ୍ରିଦିଵଂ ପୁନଃ। ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଯ ତାନ୍ସର୍ଵାଞ୍ଛାଦଯନ୍ପ୍ରକୃତିଂ ପରାମ୍
ଏଭଳି କହି, ଋଷିମାନେ ସହିତ ସେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ନିଜର ପରମ ସ୍ୱଭାବକୁ ଗୁପ୍ତ କଲେ।
ନନ୍ଦଗୋପକୁଲେ କୃଷ୍ଣ ଉଵାସ ବହୁଲାଃ ସମାଃ। ତତଃ କଦାଚିତ୍ସୁପ୍ତଂ ତଂ ଶକଟସ୍ଯ ତ୍ଵଧଃ ଶିଶୁମ୍
ନନ୍ଦ ଗୋପଙ୍କ ଘରେ କୃଷ୍ଣ ବହୁ ବର୍ଷ ରହିଲେ; ଏକଥର, ଶିଶୁଟି ଗଡ଼ିଘର ତଳେ ଶୁଅଥିବାବେଳେ—
ଯଶୋଦା ସମ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମ ଯମୁନାଂ ନଦୀମ୍। ଶିଶୁଲୀଲାଂ ତତଃ କୁର୍ଵନ୍ସ୍ଵହସ୍ତଚରଣୌ କ୍ଷିପନ୍
ଯଶୋଦା ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଗଲେ; ତା’ପରେ ଶିଶୁ ଲୀଳା କରୁଥିବାବେଳେ ନିଜ ହାତ ପା ଚଳାଇଲେ।
ରୁରୋଦ ମଧୁରଂ କୃଷ୍ଣଃ ପାଦାଵୂର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରସାରଯନ୍। ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନ ଶକଟଂ ଦାରଯନ୍ନଥ କେଶଵଃ
କୃଷ୍ଣ ମଧୁର ଭାବେ କାନ୍ଦିଲେ, ପା ଉପରକୁ ପସାରିଲେ, ଏବଂ କେଶବ ତାଙ୍କର ପାଉଠି ଦ୍ୱାରା ଗଡ଼ିଘର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତତ୍ର ଏକେନ ପାଦେନ ପାତଯିତ୍ଵା ତଥା ଶିଶୁଃ। ନ୍ଯୁବ୍ଜଂ ପଯୋଧରାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସସାର ଚ ରୁରୋଦ ଚ
ସେଠାରେ ଏକ ପାଉଠିରେ ଶିଶୁଟି ଗଡ଼ିଘରକୁ ଭୁଲାଇଦେଲେ, ମାଆର ଦୁଧ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଚାଲିଲେ ଏବଂ କାନ୍ଦିଲେ।
ପାଟିତଂ ଶକଟଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭିନ୍ନଭାଣ୍ଡପୁଟୀକଟମ୍। ଜନାସ୍ତେ ଶିଶୁନା ତେନ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୁଃ
ଗଡ଼ିଘର ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ଭାଣ୍ଡା ଓ ମଟକା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଶିଶୁଟି କରିଥିବା କାମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଶୂରସେନାନାଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍। ଶଯାନେନ ହତଃ କଂସପକ୍ଷଵାଂସ୍ତିଗ୍ମତେଜସା
ଶୂରସେନମାନେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ: ଶୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ତିନି କଂସଙ୍କ ଦଳପତିକୁ ବଧ କଲେ।
ପୂତନା ଚାପି ନିହତା ମହାକାଯା ମହାସ୍ତନୀ। ତତଃ କାଲେ ମହାରାଜ ସଂସକ୍ତୌ ରାମକେଶଵୌ
ପୁତନା ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଷ୍ଟନ ଥିବା ସେ, ବଧ ହେଲେ; ପରେ, ସମୟ କ୍ରମେ ରାମ ଓ କେଶବ ଅଟୁଟ ସାଙ୍ଗ ହେଲେ।
କୃଷ୍ଣଃ ସଙ୍କର୍ଷଣଶ୍ଚୋଭୌ ରିଙ୍ଖିଣୌ ଚ ବଭୂଵତୁଃ। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯକିରଣାକ୍ରାନ୍ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାଵିଵାମ୍ବରେ
କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ଦୁହେଁ ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ପରସ୍ପରର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଵିସର୍ପନ୍ତୌ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ମହାସର୍ପଭୁଜୌ ତଦା। ରେଜତୁଃ ପାଂସୁଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୌ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ତଦା ନୃପ
ସେ ସମୟରେ, ବଡ଼ ସାପ ପରି ଦୃଢ଼ ବାହୁ ନେଇ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତଠାରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଧୂଳିରେ ଲପେଟାଯାଇଥିଲା, ରାଜା।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଜାନୁଭିଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟୌ କ୍ରୀଡମାନୌ କ୍ଵଚିଦ୍ଵନେ। ପିବନ୍ତୌ ଦଧିକୁଲ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମଥ୍ଯମାନେ ଚ ଭାରତ
କେବେ କେବେ ଜଙ୍ଘା ଦେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳୁଥିଲେ, କେବେ ଦଧି ମଥାଯାଉଥିବାବେଳେ ଦଧି ପିଉଥିଲେ, ଭାରତ।
ତତଃ ସ ବାଲୋ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ନଵନୀତଂ ତଦା କ୍ଷଯମ୍। ଗ୍ରାସମାନସ୍ତୁ ତତ୍ରାଯଂ ଗୋପୀଭିର୍ଦଦୃଶେ ତଥା
ତାପରେ ସେଇ ଶିଶୁ ଗୋବିନ୍ଦ, ସେଠାରେ ମଖନ ଖାଉଥିବା ବେଳେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖିଲେ ।
ଦାମ୍ନାଽଥୋଲୂଖଲେ କୃଷ୍ଣୋ ଗୋପୀଭିଶ୍ଚ ନିବନ୍ଧିତଃ। ତତ୍ତଥା ଶିଶୁନା ତେନ କର୍ଷତା ଚାର୍ଜୁନାଵୃଭୌ
ତାପରେ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାମରେ ଉଲୁଖଳକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଶିଶୁ ଦୁଇଟି ଅର୍ଜୁନ ଗଛକୁ ଟାଣିଲେ ।
ସମୂଲଵିଟପୌ ଭଗ୍ନୌ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍। ତତସ୍ତୌ ବାଲ୍ଯମୁତ୍ତୀର୍ଣୌ କୃଷ୍ଣସଙ୍କର୍ଷଣାଵୁଭୌ
ସେ ଦୁଇଟି ଗଛ ମୂଳ ଓ ଶାଖା ସହିତ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା । ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ଦୁହେଁ ଶିଶୁବୟସ୍ ଛାଡ଼ିଲେ ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଵ୍ରଜସ୍ଥାନେ ସପ୍ତଵର୍ଷୈ ବଭୂଵତୁଃ। ନୀଲପୀତାମ୍ବରଧରୌ ପୀତଶ୍ଵେତାନୁଲେପନୌ
ସେଇ ଭୃଜ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦୁହେଁ ସାତ ବର୍ଷର ହେଲେ, ନୀଳ ଓ ପୀତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପୀତ ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିଲେ ।
ବଭୁଵତୁର୍ଵତ୍ସପାଲୌ କାକପକ୍ଷଧରାଵୁଭୌ। ପର୍ଣଵାଦ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିସୁଖଂ ଵାଦଯନ୍ତୌ ଵରାନନୌ
ଦୁହେଁ ବଛା ଚରାଉଥିଲେ, କାକପଖ ଭଳି କେଶ ଥିଲା, ପତ୍ରର ବାଦ୍ୟ ବଜାଉଥିଲେ, ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା ।
ଶୁଶୁଭାତେ ଵନଗତୌ ତ୍ରିଶୀର୍ଷାଵିଵ ପନ୍ନଗୌ। ମଯୂରାଙ୍ଗଜକର୍ଣୌ ତୌ ପଲ୍ଲଵାପୀଡଧାରିଣୌ
ବନରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ଦୁହେଁ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ସାପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କାନରେ ମୟୂରପଂଖ ଲଗାଇ, ପତ୍ରର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ।
ଵନମାଲାପରିକ୍ଷିପ୍ତୌ ସାଲପୋତାଵିଵୋଦ୍ଗତୌ। ଅରଵିନ୍ଦକୃତାପୀଡୌ ରଜ୍ଜୁଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନୌ
ବନମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶାଳ ଚୁଆଁ ଭଳି ଉଠିଥିଲେ, ପଦ୍ମର ମୁକୁଟ ଓ ଦାମର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ।
ସଶିକ୍ଯତୁମ୍ବୁରୁକରୌ ଗୋପଵେଣୁପ୍ରଵାଦକୌ। କ୍ଵଚିଦ୍ଵସନ୍ତାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ କ୍ରଡମାନୌ କ୍ଵଚିଦ୍ଵନେ
ହାତରେ ଘଡ଼ା ଓ ତୁମ୍ବି ଧରି, ଗୋପୀ ବାଂଶୀ ବଜାଉଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ, କେବେ କେବେ ବନରେ ଖେଳୁଥିଲେ ।
ପର୍ଣଶଯ୍ଯାସୁ ତୌ ସୁପ୍ତୌ କ୍ଵଚିନ୍ନିଦ୍ରାନ୍ତରୈଷିଣୌ। ତୌ ଵତ୍ସାନ୍ପାଲଯନ୍ତୌ ହି ଶୋଭଯନ୍ତୌ ମହଦ୍ଵନମ୍
ପତ୍ରର ଛାନାରେ ଶୁଏ, କେବେ କେବେ ଅନ୍ୟ ଜାଗା ଖୋଜେ, ବଛା ଚରାଉଥିଲେ, ବଡ଼ ବନକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ ।
ଚଞ୍ଚୂର୍ଯନ୍ତୌ ରମନ୍ତୌ ଚ ରାଜନ୍ନେଵଂ ତଦା ଶୁଭମ୍। ତତୋ ବୃନ୍ଦାଵନଂ ଗତ୍ଵା ଵସୁଦେଵସୁତାଵୁଭୌ। ଗୋକୁଲଂ ତତ୍ର କୌନ୍ଯେଯ ଚାରଯନ୍ତୌ ଵିଜହ୍ରତୁଃ
ସେମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଖୁସିରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ରାଜା, ତାପରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ, କୌନ୍ତେୟ, ଗାଈ ଚରାଇ ମଜା କରୁଥିଲେ ।
ତତଃ କଦଚିଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ସଙ୍କର୍ଷଣଂ ଵିନା। ଚଚାର ତଦ୍ଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସୁସ୍ଵରୂପୋ ଵରାନନଃ
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ କେବେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସଂକର୍ଷଣ ବିନା, ସେଇ ସୁନ୍ଦର ବନରେ ଏକା ଘୁରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ମୁହଁ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା ।
କାକପକ୍ଷଧରଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଛ୍ଯାମଃ ପଦ୍ମନିଭେକ୍ଷଣଃ। ଶ୍ରୀଵତ୍ସେନୋରସା ଯୁକ୍ତଃ ଶଶାଙ୍କ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ମଣା
କାକପଖ ଭଳି କେଶ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ରଜ୍ଜୁଯଜ୍ଞୋପଵୀତୀ ସ ପୀତାମ୍ବରଧରୋ ଯୁଵା। ଶ୍ଵେତଚନ୍ଦ୍ରନଲିପ୍ରାଙ୍ଗୋ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜଃ
ଦାମର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ପୀତବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଯୁବକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଭଳି ଦେହ, ନୀଳ କୁନ୍ଦଳିତ କେଶ ଥିଲା ।
ରାଜତା ବର୍ହିପତ୍ରେଣ ମନ୍ଦମାରୁତକମ୍ପିନା। କ୍ଵଚିଦ୍ଗାଯନ୍କ୍ଵଞ୍ଚିତ୍କ୍ରୀଡନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯନ୍କ୍ଵଚିଦ୍ଧସନ୍
ଚାନ୍ଦିର ମୟୂରପଂଖ ଲଗାଇ, ହଳୁକା ପବନରେ ହଲୁଚୁଆଁ, କେବେ ଗାଉଥିଲେ, କେବେ ଖେଳୁଥିଲେ, କେବେ ନାଚୁଥିଲେ, କେବେ ହସୁଥିଲେ ।
ଗୋପଵେଣୁଂ ସୁମଧୁରଂ କାମଂ ତଦପି ଵାଦଯନ୍। ପ୍ରହ୍ଲାଦନାର୍ଥଂ ଚ ଗଵାଂ କ କ୍ଵଚିଦ୍ଵନଗତୋ ଯୁଵା
ଗୋପୀ ବାଂଶୀ ଅତି ମଧୁର ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ବଜାଉଥିଲେ, ଗାଈମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, କେବେ କେବେ ବନରେ ଯୁବକ ଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ ।
ଗୋକୁଲେ ମେଘକାଲେ ତୁ ଚଚାର ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ବହୁରମ୍ଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଵନସ୍ଯ ଵନରାଜିପୁ
ଗୋକୁଳରେ ବର୍ଷାକାଳରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭୁ ବନର ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ଘୁରୁଥିଲେ ।