ଜମଦଗ୍ନିସୁତୋ ରାଜନ୍ତ୍ରାମୋ ନାମ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ହେହଯାନ୍ତକରୋ ରାଜନ୍ସ ରାମୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ
ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ, ରାଜା, ରାମ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂର; ସେ ହେହୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
କାର୍ତାଵୀର୍ଯୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ବଲେନାପ୍ରତିମସ୍ତଦା। ରାମେଣ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ହତୋ ଵିଷମମାଚରନ୍
କାର୍ତ୍ତାବୀର୍ୟ, ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ବଧ ହେଲେ।
ତଂ କାର୍ତଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନଂ ହେହଯାନାମରିନ୍ଦମମ୍। ରଥସ୍ଥଂ ପାର୍ଥିଵଂ ରାମଃ ପାତଯିତ୍ଵାଽଵଧୀଦ୍ରଣେ
ହେହୟମାନଙ୍କ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତାବୀର୍ୟ, ରଥରେ ବସିଥିବା ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ି ମାରିଦେଲେ।
ଜମ୍ଭସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ ହତ୍ଵା ସ ଋତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ସଂସ୍ତରେ। ଜମ୍ଭସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ଭେତ୍ତା ଚ ହନ୍ତା ଚ ଶତଦୁନ୍ଦୁଭେଃ
ଜମ୍ଭଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ପୁରୋହିତମାନେଂକୁ ସେ ଧ୍ୱଂସ କଲେ; ଜମ୍ଭଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ଶତଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ସ ଏଷ କୃଷ୍ଣୋ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜାତୋ ଭୃଗୁଷୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସହସ୍ରବାହୁମୁଦ୍ଧର୍ତୁଂ ସହସ୍ରଜିତମାହଵେ
ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ହଜାର ହସ୍ତିକୁ ଦମନ କରିବା ଓ ସହସ୍ରଜିତ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇବା ପାଇଁ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚତୁଷ୍ପଷ୍ଟିମଯୁତାନି ମହାଯଶାଃ। ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ସମେତାନି ଏଷ ଵୈ ଧନୁଷାଽଜଯତ୍
ସେ ମହାନ୍ତି ଯଶସ୍ୱୀ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଚଉଷଠି ହଜାର କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ନିଜ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଜିତିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷାଂ ଧେ ତସ୍ମିନ୍ମହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ। ପୁନର୍ଜଘାନ ଶୂରାଣାମତିକ୍ରୂରୋ ରଥର୍ଷଭଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଚଉଦ ହଜାରଙ୍କୁ ସେ ମାରିଦେଲେ; ପୁଣି, ସେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ରଥୀ ଶୂରମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
ତତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ସହସ୍ରଂ ସ ଭଙ୍କ୍ତା ପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମଃ। ସହସ୍ରଂ ମୁସଲେନାହନ୍ସହସ୍ରମୁଦକୃନ୍ତତ
ତା’ପରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ଆଗରୁ ଏକ ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଏକ ହଜାରଙ୍କୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ଏକ ହଜାରଙ୍କୁ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି କୃଣଦୂମମପାଯଯତ୍। ଶିଷ୍ଟାନ୍ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷୋ ଜିତ୍ଵା ତତୋଽସ୍ନାଯତ ଭାର୍ଗଵଃ
ଚଉଦ ହଜାରକୁ ଧୂଳି କରି ନଷ୍ଟ କଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀମାନେଂକୁ ଜିତି ଭାର୍ଗବ ପରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ରାମରାମେତ୍ଯମିକ୍ରୁଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାର୍ଦିତୈଃ। ନିଘ୍ନଞ୍ଶତସହସ୍ରାଣି ରାମଃ ପରଶୁନାଭିଭୂଃ
‘ରାମ, ରାମ’ ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଂକୁ ଭୟ କରି ଡାକିଲେ; ପରଶୁଧାରୀ ରାମ ଶତ-ହଜାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
ନ ହ୍ଯମୃଷ୍ଯତ ତାଂ ଵାଚମାର୍ତୈର୍ଭୃଶମୁଦୀରିତାମ୍। ଭୃଗୋ ରାମାଭିଧାଵେତି ଯଦାଽକ୍ରନ୍ଦନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେଇ କଠୋର କଥାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, 'ଭୃଗୁ! ରାମ!'
କାଶ୍ମୀରାନ୍ଦରଦାନ୍କୁନ୍ତୀନ୍କ୍ଷୁଦ୍ରକାନ୍ମାଲଵାଞ୍ଛଵାନ୍। ଚେଦିକାଶିକରୂଶାଂଶ୍ଚ ଋଷିକାନ୍କ୍ରଥକୈଶିକାନ୍
କାଶ୍ମୀରୀ, ଦରଦ, କୁନ୍ତୀ, କ୍ଷୁଦ୍ରକ, ମାଳବ, ଶବ, ଚେଦି, କାଶୀ, କରୂଷ, ଋଷିକ ଓ କ୍ରଥକୈଶିକ—
ଅଙ୍ଗାନ୍ଵଙ୍ଗାନ୍କଲିଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ମାଗଧାନ୍କାଶିକୋସଲାନ୍। ରାତ୍ରାଯଣାନ୍ଵୀତିହୋତ୍ରାନ୍କିରାତାନ୍କାର୍ତିକାଵତାନ୍
ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, ମାଗଧ, କାଶୀ, କୋଶଳ, ରାତ୍ରାୟଣ, ବୀତିହୋତ୍ର, କିରାତ ଓ କାର୍ତ୍ତିକାବତ—
ଏତାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ରାଜନ୍ଯାନ୍ଦେଶେଦେଶେ ସହସ୍ରଶଃ। ନିକୃତ୍ଯ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ ସମ୍ପ୍ରଦାଯ ଵିଵସ୍ଵତେ
ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ହଜାର-ହଜାର, ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
କୀର୍ଣା କ୍ଷତ୍ରିଯକୋଟୀଭିର୍ମେରୁମନ୍ଦରଭୂଷଣା। ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀ ତେନ ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯା କୃତା
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦେଶକୁ ଭରିଦେଲେ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଢାକିଗଲା; ସେ ସତରେ ତିନିଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ଚୈଵ ଭାର୍ଗଵଃ ସ ମହାଯଶାଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକଵର୍ଣସ୍ଯ ଜୀଵଞ୍ଜୀଵନିଭସ୍ଯ ଚ
ଭୃଗୁବଂଶୀ ସେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ନର, ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମୁକ୍ତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ଓ ଜୀବମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗର ରକ୍ତରେ ନଦୀ ଓ ଝିଲିକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ପୂରଯିତ୍ଵା ଚ ସରିତଃ କ୍ଷତଜସ୍ଯ ସରାଂସି ଚ। ଚକାର ତର୍ପଣଂ ଵୀରଃ ପିତୄଣାଂ ତାସୁ ତେଷୁ ଚ
ନଦୀ ଓ ପୋଖରୀ ରକ୍ତରେ ପୂରିଯିବା ପରେ, ସେ ଶୂରବୀର ତାହିଁରେ ନିଜ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କଲେ।
ସର୍ଵାନଷ୍ଟାଦଶ ଦ୍ଵୀପାନ୍ଵଶମାନୀଯ ଭାର୍ଗଵଃ। ସୋଽଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଣି ନରମେଧଶତାନି ଚ
ଭୃଗୁପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଅଠାରୋଟି ଦ୍ୱୀପକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣି, ହଜାର-ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ-ଶତ ନରମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ କାଶ୍ଯପାଯ ମହୀଂ ଦଦୌ। ତସ୍ଯାଗ୍ରେଣାନୁପର୍ଯେତି ଭୂମିଂ କୃତ୍ଵା ଵିପାଂସୁଲାମ୍
ସମୁଦ୍ରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେ ମାଟିକୁ ଧୂଳିହୀନ କରି, କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ତତଃ କାଲକୃତାଂ ସତ୍ଯାଂ ଭାର୍ଗଵାଯ ମହାତ୍ମନେ। ଗାଧାମପ୍ଯତ୍ର ଗାଯନ୍ତି ଯେ ପୁରାଣଵିଦୋ ଜନାଃ
ତାପରେ, ସତ୍ୟ କଥା ଅନୁସାରେ, ମହାତ୍ମା ଭୃଗୁବଂଶୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କାଳକୃତ ଗାଥା, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗାଧିଙ୍କ ସହିତ ଗାନ୍ତି।
ଵେଦିମଷ୍ଟାଦଶୋତ୍ସେଧାଂ ହିରଣ୍ଯସ୍ଯାତିପୌରୁଷୀମ୍। ରାମେଣ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ କାଶ୍ଯପଃ
ଜାମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଠାରୁ, କାଶ୍ୟପ ଅଠାରୋ ହାତ ଉଁଚ ଓ ଅତିମୂଲ୍ୟବାନ ସୁନାର ବେଦି ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଏଵମିଷ୍ଟ୍ଵା ମହାବାହୁଃ କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଅନ୍ଯଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ରାମଃ ସୌଭେ ସାଲ୍ଵମଯୋଧଯତ୍
ଏଭଳି ଅନେକ ଦାନସହିତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଆଉ ଏକ ଶତବର୍ଷ ସଉଭରେ ସାଲ୍ବ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତଃ ସ ଭୃଗୁଶାର୍ଦୂଲସ୍ତଂ ସୌଭଂ ଯୋଧଯନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ସୁବନ୍ଧୁରଂ ରଥଂ ରାଜନ୍ନାସ୍ଥାଯ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ଭୃଗୁବଂଶର ସିଂହ, ସେ ପ୍ରଭୁ, ଭଲ ଯୁଗ୍ମିତ ରଥ ଚଢ଼ିନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ରାଜା, ସଉଭ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ନଗ୍ନିକାନାଂ କୁମାରୀଣାଂ ଗାଯନ୍ତୀନାମୁପାଶୃଣୋତ୍। ରାମରାମ ମହାବାହୋ ଭୃଗୂଣାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନ
ନଗ୍ନିକା ଜନଜାତିର କୁମାରୀମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଶୁଣିଲେ—'ରାମ, ରାମ, ମହାବାହୁ, ଭୃଗୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇବା'।
ତ୍ଯଜ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵାଣି ନ ତ୍ଵଂ ସୌଭଂ ଵଧିଷ୍ଯସି। ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିର୍ଦେଵାନାମଭଯଙ୍ଗରଃ
'ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼; ତୁମେ ସଉଭକୁ ବଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ସେ—'
ଯୁଧି ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବାଭ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣଃ ସୌଭଂ ଵଧିଷ୍ଯତି। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତତ ଏଵ ଵନଂ ଯଯୌ
'ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ସାମ୍ବ ସହିତ କୃଷ୍ଣା ଯୁଦ୍ଧରେ ସଉଭକୁ ବଧ କରିବେ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ପୁରୁଷସିଂହ ସେଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ନ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ଶସ୍ତ୍ରାଣି କାଲକାଙ୍କ୍ଷୀ ମହାଯଶାଃ। ରଥଂ ସର୍ଵାଯୁଧଂ ଚୈଵ ଶରାନ୍ପରଶୁମେଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଶେଷ ଆଶା କରୁଥିବା ସେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ନର, ନିଜ ରଥ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ବାଣ ଓ ପରଶୁ ରଖିଦେଲେ।
ଧନୂଂଷ୍ଯପ୍ସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ରାମସ୍ତେପେ ପରଂ ତପଃ। ହ୍ରିଯଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଶ୍ରିଯଂ କୀର୍ତିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚାମିତ୍ରକର୍ଶନଃ
ନିଜ ଧନୁଷ ଜଳରେ ରଖି, ରାମ ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ; ଲଜ୍ଜା, ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଜୟ କଲେ, ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ପଞ୍ଚାଧିଷ୍ଠାଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ତଂ ରଥଂ ଵିସସର୍ଜ ହ। ଆଦିକାଲେ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ତୁ ଵ୍ଯଭଜତ୍କରମୀଶ୍ଵରଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନରେ, ପାଞ୍ଚଟି ଆଧାର ରଖି, ସେ ରଥକୁ ପଠାଇଲେ। କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ, କର୍ମର ନାୟକ ସେଥିରେ ବିଭାଜନ କଲେ।
ନାଘ୍ନତଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୌଭଂ ନ ହ୍ଯଶକ୍ତୋ ମହାଯଶାଃ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଯସ୍ତ୍ଵଯଂ ଭଗଵାନୁପିଃ
ଏହି ଦୁଇଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସୌଭକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ଅଶକ୍ତ ଥିଲେ ନୁହେଁ। ଏହି ଭଗବାନ ଉପି ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।