ଵନଂ ପର୍ଯଚରନ୍ସମ୍ଯକ୍ଛୁଶ୍ରୂଷୁରନୁସୂଯକଃ। ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରୋ ଦୀର୍ଘକାଲମତୋଷଯତ୍
ଅର୍ଜୁନ ଅନ୍ୟେଇ ନିର୍ମମ ଓ ନିରହଂକାର ଭାବରେ ବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ସେବା କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ଆରାଧ୍ଯ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯଂ ହି ଅଗୃଙ୍ଣାତ୍ସ ଵରାନିମାନ୍। ଆପ୍ତାଦାପ୍ତତରାନ୍ଵିପ୍ରାଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵିଦ୍ଵନ୍ନିଷେଵିତାତ୍
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ଅର୍ଜୁନ ବିଦ୍ୱାନ ଓ ବେଶି ବିଦ୍ୱାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ଏହି ବରଗୁଡିକୁ ପାଇଥିଲେ।
ଋତେଽମରତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରେଣ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ଧୀମତା। ଵରୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିଃ ପ୍ରଵୃତ ଇମାନ୍ଵଵ୍ରେ ଵରାନ୍ନୃପଃ
ଅମରତ୍ୱ ଛଡ଼ା, ଯାହା ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦେଲେନି, ରାଜା ଚାରିଟି ବର ଚୟନ କଲେ।
ଶ୍ରୀମାନ୍ମନସ୍ଵୀ ବଲଵାନ୍ସତ୍ଯଵାଗନସୂଯକଃ। ସହସ୍ରବାହୁର୍ଭୂଯାସମେଷୁ ମେ ପ୍ରଥମୋ ଵରଃ
ମୁଁ ଶ୍ରୀମାନ୍, ଉଚ୍ଚ ଚିନ୍ତାଧାରା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଅନସୂୟୀ ହେବି; ମୋର ହଜାରଟି ବାହୁ ହେଉ—ଏହି ମୋର ପ୍ରଥମ ବର।
ଜରାଯୁଜାଣ୍ଡଜଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ଚୈଵ ଚରାଚରମ୍। ଶାସ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଧର୍ମେଣ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତ୍ଵେଷ ମେ ଵରଃ
ମୁଁ ଚାହେଁ, ଗର୍ଭ ଓ ଡିଂଗାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତକୁ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରିବି—ଏହି ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର।
ପିତୃନ୍ଦେଵାନୃଷୀନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଯଜେଯଂ ଵିପୁଲୈର୍ମଖୈଃ। ଅମିତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଶିତୈର୍ବାଣୈସ୍ତୃତୀଯୋ ଵ୍ରର ଏଷ ମେ
ମୁଁ ପିତୃ, ଦେବ, ଋଷି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରି ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବି; ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଜିତିବି—ଏହି ମୋର ତୃତୀୟ ବର।
ଯସ୍ଯ ନାସୀନ୍ନ ଭଵିତା ନ ଚାସ୍ତି ସଦୃଶଃ ପୁମାନ୍। ଇହ ଵା ଦିଵି ଵା ଲୋକେ ସ ମେ ହନ୍ତା ଭଵେଦିତି
ଏଠି କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ, ଏହି ଜଗତରେ କେହି ମୋ ସମାନ ନଥିବେ, ନ ଥିଲେ, ନ ହେବେ; ମୋର ହନ୍ତା ଛଡ଼ା କେହି ମୋ ସମାନ ନ ହେଉ।
ସୋଽର୍ଜୁନଃ କୃତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଵରଃ ପୁତ୍ରୋଽଭଵଦ୍ଯୁଧି। ସ ସହସ୍ରଂ ସହସ୍ରାଣାଂ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାମଵର୍ଧତ
ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନ, କୃତବୀର୍ୟଙ୍କର ପୁତ୍ର, ବର ପାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁତ୍ର ହେଲେ; ମାହିଷ୍ମତୀରେ ସେ ହଜାର ମଧ୍ୟରେ ହଜାର ହେଲେ।
ସ ଭୂମିମଖିଲାଂ ଜିତ୍ଵା ଦ୍ଵୀପାଂଶ୍ଚାପି ସମୁଦ୍ରିଣଃ। ନଭସୀଵାଜ୍ଵଲତ୍ସୂର୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ କର୍ମଭିର୍ଜୁନଃ
ସେ ଅର୍ଜୁନ ପୃଥିବୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଘିରିଥିବା ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକୁ ଜିତି, ନିଜ ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆକାଶରେ ତପିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵୀପଂ କଶେରୁଂ ଚ କାମଦ୍ଵୀପଂ ଗଭସ୍ତିତମ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵଵରୁଣଦ୍ଵୀପଂ ସୌହୃଷ୍ଟମମିତପ୍ରଭଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପ, କଶେରୁ, କାମଦ୍ୱୀପ, ଗଭସ୍ତିମତ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଭରୁଣଦ୍ୱୀପ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅସୀମ ଚମକ ଥିବା ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ପୂର୍ଵୈରଜିତପୂର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵୀପନଜଯଦର୍ଜୁନଃ। ଇଦଂ ତୁ କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ବଭୂଵାସଦୃଶଂ ଜନୈଃ
ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ କେହି ଜିତିନଥିଲେ ଏମିତି ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକୁ ଜିତିଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ନ ପୂର୍ଵେ ନାପରେ ତସ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଗତିଂ ନୃପାଃ। ଯଦର୍ଣଵେ ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରଂ ନ ପରିଷିଚ୍ଯତେ
ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରେ କିମ୍ବା ପରେ କେହି ରାଜା ତାଙ୍କର ପଥକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବେନି; ସେ ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ମଧ୍ୟ ପାଣିରେ ଭିଜିଲାନି।
ସୌଵର୍ଣଂ ସର୍ଵମପ୍ଯାସୀଦ୍ଵିମାନଵରମୁତ୍ତମମ୍। ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯଭଜଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତଦ୍ଵିଭଜ୍ଯାନ୍ଵପାଲଯତ୍
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଜତ ରୂପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜମହଳରେ, ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଚାରିଟି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି ଦେଲେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ ନିଜେ ଦେଖାଶୁଣା କଲେ।
ଏକାଂଶେନାହରତ୍ସେନାମେକାଂଶେନାଵସଦ୍ଗୃହାନ୍। ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ତୃତୀଯାଂଶୋ ରାଜ୍ଞୋଽଭୂଜ୍ଜନସଙ୍ଗ୍ରହେ
ଏକ ଭାଗରେ ସେ ସେନାକୁ ଚଳାଇଲେ, ଆଉ ଏକ ଭାଗରେ ନିଜ ଘରେ ବସିଲେ; ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ସେ ରାଜା ଲୋକମାନେ ମିଶିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ଆପ୍ତଃ ପରମକଲ୍ଯାଣସ୍ତେନ ଯଜ୍ଞାନକଲ୍ପଯତ୍। ଯେ ଦସ୍ଯଵୋ ଗ୍ରାମଚରା ଅରମ୍ଯେ ଚ ଵସନ୍ତି ଯେ
ଅତ୍ୟଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ପରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଗ୍ରାମ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚୋରି-ଡକାୟତି କରୁଥିଲେ—
ଚତୁର୍ଥେନ ତୁ ସୋଂଽଶେନ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଷେଧଯତ୍। ଦ୍ଵାରାଣି ନାପିଧୀଯନ୍ତେ ପୁରେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ
ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କଲେ; ଏହି ରାଜ୍ୟର ଗାଁ ଓ ସହରରେ କେବେ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ହୁଏନି।
ସ ଏଵ ରାଷ୍ଟ୍ରପାଲୋଽଭୂତ୍ସ୍ରୀପାଲୋଽଭଵଦର୍ଜୁନଃ। ସ ଏଵାସୀଦ୍ଜାପାଲଃ ସଃ ଗୋପାଲୋ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସେ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷକ ହେଲେ, ଅର୍ଜୁନ ଧନ-ସମ୍ପଦର ରକ୍ଷା କଲେ; ସେ ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷା କଲେ, ଗୋମାସ୍ତଙ୍କର ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷକ ହେଲେ, ହେ ଜନପତି।
ଶତଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣାମନୁଶିଷ୍ଯାର୍ଜୁନୋ ମହୀମ୍। ଦତ୍ତାତ୍ରେଯପ୍ରସାଦେନ ଏଵଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ସଃ
ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ଅର୍ଜୁନ ଏଇ ଭୂମିକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ; ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଏଭଳି ରାଜ୍ୟ କଲେ।
ଏଵଂ ବହୂନି କର୍ମାଣି ଚକ୍ରେ ଲୋକହିତାଯ ସଃ।। ଦତ୍ତାତ୍ରେଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ହ୍ଯଯଂ ହରେଃ। କଥିତୋ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଟ ଶୃଣୁ ଭୂଯୋ ମହାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସେ ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କଲେ; ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଅବତାର ହରିଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଅଛି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର କଥା ଆଉ ଶୁଣ।
ତଥା ଭୃଗୁକୁଲେ ଜନ୍ମ ଯଦର୍ଥଂ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଃ
ଏବେ ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ଓ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ; ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଅବତାର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟୁଟ।
ଜମଦଗ୍ନିସୁତୋ ରାଜନ୍ତ୍ରାମୋ ନାମ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ହେହଯାନ୍ତକରୋ ରାଜନ୍ସ ରାମୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ
ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ, ରାଜା, ରାମ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂର; ସେ ହେହୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
କାର୍ତାଵୀର୍ଯୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ବଲେନାପ୍ରତିମସ୍ତଦା। ରାମେଣ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ହତୋ ଵିଷମମାଚରନ୍
କାର୍ତ୍ତାବୀର୍ୟ, ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ବଧ ହେଲେ।
ତଂ କାର୍ତଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନଂ ହେହଯାନାମରିନ୍ଦମମ୍। ରଥସ୍ଥଂ ପାର୍ଥିଵଂ ରାମଃ ପାତଯିତ୍ଵାଽଵଧୀଦ୍ରଣେ
ହେହୟମାନଙ୍କ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତାବୀର୍ୟ, ରଥରେ ବସିଥିବା ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ି ମାରିଦେଲେ।
ଜମ୍ଭସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ ହତ୍ଵା ସ ଋତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ସଂସ୍ତରେ। ଜମ୍ଭସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ଭେତ୍ତା ଚ ହନ୍ତା ଚ ଶତଦୁନ୍ଦୁଭେଃ
ଜମ୍ଭଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ପୁରୋହିତମାନେଂକୁ ସେ ଧ୍ୱଂସ କଲେ; ଜମ୍ଭଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ଶତଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ସ ଏଷ କୃଷ୍ଣୋ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜାତୋ ଭୃଗୁଷୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସହସ୍ରବାହୁମୁଦ୍ଧର୍ତୁଂ ସହସ୍ରଜିତମାହଵେ
ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ହଜାର ହସ୍ତିକୁ ଦମନ କରିବା ଓ ସହସ୍ରଜିତ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇବା ପାଇଁ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚତୁଷ୍ପଷ୍ଟିମଯୁତାନି ମହାଯଶାଃ। ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ସମେତାନି ଏଷ ଵୈ ଧନୁଷାଽଜଯତ୍
ସେ ମହାନ୍ତି ଯଶସ୍ୱୀ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଚଉଷଠି ହଜାର କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ନିଜ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଜିତିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷାଂ ଧେ ତସ୍ମିନ୍ମହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ। ପୁନର୍ଜଘାନ ଶୂରାଣାମତିକ୍ରୂରୋ ରଥର୍ଷଭଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଚଉଦ ହଜାରଙ୍କୁ ସେ ମାରିଦେଲେ; ପୁଣି, ସେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ରଥୀ ଶୂରମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
ତତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ସହସ୍ରଂ ସ ଭଙ୍କ୍ତା ପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମଃ। ସହସ୍ରଂ ମୁସଲେନାହନ୍ସହସ୍ରମୁଦକୃନ୍ତତ
ତା’ପରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ଆଗରୁ ଏକ ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଏକ ହଜାରଙ୍କୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ଏକ ହଜାରଙ୍କୁ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି କୃଣଦୂମମପାଯଯତ୍। ଶିଷ୍ଟାନ୍ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷୋ ଜିତ୍ଵା ତତୋଽସ୍ନାଯତ ଭାର୍ଗଵଃ
ଚଉଦ ହଜାରକୁ ଧୂଳି କରି ନଷ୍ଟ କଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀମାନେଂକୁ ଜିତି ଭାର୍ଗବ ପରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ରାମରାମେତ୍ଯମିକ୍ରୁଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାର୍ଦିତୈଃ। ନିଘ୍ନଞ୍ଶତସହସ୍ରାଣି ରାମଃ ପରଶୁନାଭିଭୂଃ
‘ରାମ, ରାମ’ ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଂକୁ ଭୟ କରି ଡାକିଲେ; ପରଶୁଧାରୀ ରାମ ଶତ-ହଜାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।