କ୍ଷିପ୍ରମେଵ କରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵରଯା ଦୈତ୍ଯନାଶନମ୍। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ ଵୈ ଦିଵମ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ରତା ସହିତ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂହାର କରିଦେବି; ତେଣୁ, ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵରାନ୍। ନରସ୍ଯାର୍ଧତନୁର୍ଭୂତ୍ଵା ସିଂହସ୍ଯାର୍ଧତନୁଃ ପୁନଃ
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଆଧା ମଣିଷ ଏବଂ ପୁନି ଆଧା ସିଂହ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ।
ନାରସିଂହେନ ଵପୁଷା ପାଣିଂ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ପାଣିନା। ଭୀମରୂପୋ ମହାତେଜା ଵ୍ଯାଦିତାସ୍ଯ ଇଵାନ୍ତକଃ
ନରସିଂହ ଆକାରରେ, ନିଜ ହାତରେ ହାତ ଲଗାଇ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଏବଂ ବିଶାଳ ତେଜ ଥିବା, ବଡ଼ ମୁଖ ଖୋଲିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ରାଜଞ୍ଜଗାମ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ। ଦୈତ୍ଯାସ୍ତମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରସିଂହଂ ମହାବଲମ୍
ହେ ରାଜା, ହରି ଭଗବାନ୍ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଦେତ୍ୟମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନରସିଂହଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵଵର୍ଷୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷୈସ୍ତେ ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତଦା ହରିମ୍। ତୈଃ ସୃଷ୍ଟସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣି ଭକ୍ଷଯାମାସ ଵୈ ହରିଃ
ତାପରେ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରେଜରେ, ହରିଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ହରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗିଳିଗଲେ।
ଜଘାନ ନ ରଣେ ଦୈତ୍ଯାନ୍ସହସ୍ରାଣି ବହୂନି ଚ। ତାନ୍ନିହତ୍ଯ ଚ ଦୈତେଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ମହାବଲାନ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ହଜାର ଦେତ୍ୟଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ବଲଗର୍ଵିତମ୍। ଜୀମୂତଘନସଙ୍କାଶୋ ଜୀମୂତଘନନିସ୍ଵନଃ
ସେ, ବହୁତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଶକ୍ତିର ଅହଙ୍କାରରେ ଥିବା ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ; ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମେଘର ଶବ୍ଦ ପରି ଥିଲା।
ଜୀମୂତ ଇଵ ଦୀପ୍ତୌଜା ଜୀମୂତ ଇଵ ଵେଗଵାନ୍। ସୋଽତିବଲଂ ଦୃପ୍ତଂ ଦୃପ୍ତଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରମମ୍
ମେଘମାଳା ପରି ତେଜ ଏବଂ ବେଗ ଥିଲା; ସେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅହଙ୍କାରି, ଅହଙ୍କାରି ସିଂହର ଶକ୍ତି ଥିଲା।
ଦୃପ୍ତୈର୍ଦୈତ୍ଯଗଣୈର୍ଗୁପ୍ତଂ ଖରୈର୍ନଖମୁକୈରୁତ। ତତଃ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ଵୈ ହରିଃ
ଅହଂକାରୀ ଦେତ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତ ଓ ନଖରେ ସଜିତ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିବା ଦେତ୍ୟ ସହିତ ହରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ସନ୍ଧ୍ଯାକାଲେ ମହାତେଜା ଭଵନାନ୍ତେ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। ଊରୌ ନିଧାଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ନିର୍ବିଭେଦ ନଖୈସ୍ତଦା
ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହରି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ରାଜପାଳିକା ଦ୍ୱାରକୁ ଗଲେ, ଦେତ୍ୟ ରାଜାକୁ ନିଜ ଉରୁରେ ରଖି, ନଖରେ ତାଙ୍କୁ ଚିରି ଦେଲେ।
ମହାବଲଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଗର୍ଵିତମ୍। ଦୈତ୍ଯଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଜଘାନ ତରସା ହରିଃ
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରି, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ଶୂରତା ଥିବା, ବର ପାଇ ଗର୍ବିତ ଦେତ୍ୟ ମୁଖ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ହତ୍ଵା ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵୈ ତଦା। ଵିବୁଧାନାଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ହିତଂ କୃତ୍ଵା ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେତ୍ୟମାନେ ମରିବା ପରେ, ଅତି ଚମକିଲା ହରି ଦେବମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଉପକାର କଲେ।
ପ୍ରମୁମୋଦ ହରିର୍ଦେଵଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧର୍ମଂ ତଦା ଭୁଵି। ଏଷ ତେ ନାରସିଂହୋଽତ୍ର କଥିତଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ
ତାପରେ ହରି ଦେବ ଭୂମିରେ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରି ଖୁସି ହେଲେ; ଏହିପରି ନରସିଂହଙ୍କର କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଓ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ।
ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଵାମନଂ ନାମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ମହାତ୍ମନଃ
ଏବେ ତୁମେ ବାମନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ରାଜନ୍ବଲିର୍ଵୈରୋଜନୋଽଭଵତ୍। ଦୈତ୍ଯାନାଂ ପାର୍ଥିଵୋ ଵୀରୋ ବଲେନାପ୍ରତିମୋ ବଲୀ
ପୁରୁଣା ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ରାଜା, ବଳି — ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁତ୍ର — ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅପରାଜିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହେଲେ।
ତଦା ବଲିର୍ମହାରାଜ ଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘୈଃ ସମାଵୃତଃ। ଵିଜେତୁଂ ତରସା ଶକ୍ରମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଥାନମଵାପ ସଃ
ସେ ସମୟରେ, ମହାରାଜ ବଳି ଦେତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଘିରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦଳନ କରି ଦଳିଲେ।
ତେନ ଵିତ୍ରାସିତା ଦେଵା ବଲିନାଽଽଖଣ୍ଡଲାଦଯଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତୁ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଗତ୍ଵା କ୍ଷୀରୋଦଧିଂ ତଦା
ବଳିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଦେବମାନେ — ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ — ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନେଇ ଖୀରସାଗରକୁ ଗଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ସ ତେଷାଂ ଦର୍ଶନଂ ଚକ୍ରେ ଵିବୁଧାନାଂ ହରିସ୍ତଦା
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକସାଥି ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାପରେ ହରି ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ପ୍ରସାଦଜଂ ତସ୍ଯ ଵିଭୋରଦିତ୍ଯାଂ ଜନ୍ମ ଉଚ୍ଯତେ। ଅଦିତେରପି ପୁତ୍ରତ୍ଵମେତ୍ଯ ଯାଦଵନନ୍ଦନଃ
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଅଦିତିରେ ଜନ୍ମ ଦେବମାନେଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା; ଏଭଳି ଯାଦବମାନେଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ।
ଏଷ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ଖ୍ଯାତ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାଵରଜୋଽଭଵତ୍। ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଚ କାଲେ ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ବଲଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ହେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଦେତ୍ୟରାଜ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ରଖିଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାହର୍ତୁମୁପଚକ୍ରମେ। ଵର୍ତମାନେ ତଦା ଯଜ୍ଞେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ — ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ — କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଦେତ୍ୟରାଜଙ୍କର ଏହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାନଵୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଵୃତଃ। ମୁଣ୍ଡୋ ଯତ୍ରୋପଵୀତୀ ଚ କୃଷ୍ଣାଜିନଧରଃ ଶିଖୀ
ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପ ନେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଲୁଚାଇ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ, ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, କୃଷ୍ଣାଜିନ ଓ ଶିଖା ଧାରଣ କରି ଆସିଲେ।
ପାଲାଶଦଣ୍ଡଂ ସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ଵାମନୋଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ। ଵିଶ୍ଯ ସ ବଲେର୍ଯଜ୍ଞେ ଵର୍ତମାନୋ ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ପାଳାଶ କାଠର ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାମନ ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦାନ ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଦେହୀତ୍ଯୁଵାଚ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ଵିକ୍ରମାଂସ୍ତ୍ରୀନିହୈଵ ହ। ଦୀଯତାଂ ତ୍ରିପଦୀମାତ୍ରମିତ୍ଯଯାଚନ୍ମହାସୁରମ୍
ସେ ଦେତ୍ୟରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋତେ ଏଠାରେ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ,' ଏଭଳି ବଡ଼ ଅସୁରଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ମାତ୍ର ଜମି ଚାହିଲେ।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ ଵିଷ୍ଣଵେ ତଦା। ତେନ ଲବ୍ଧ୍ଵା ହିରର୍ଭୂମିଂ ଜୃମ୍ଭଯାମାସ ଵୈ ଭୃଶମ୍
ବଳି 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଏହା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଲଭି ନିଜ ଆକାର ବହୁତ ବଡ଼ କରିଲେ।
ସ ଶିଶୁଃ ସଦିଵଂ ଖଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଵଚ ଵିଶାମ୍ପତେ। ତ୍ରିଭିର୍ଵିକ୍ରମଣୈଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵମାକ୍ରମତାଭିଭୂଃ
ସେ ଶିଶୁ, ଓ ରାଜା, ତିନି ପଦରେ ଦିବ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆବରଣ କରି ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ବଲେର୍ବଲଵତୋ ଯଜ୍ଞେ ବଲିନା ଵିଷ୍ଣୁନା ପୁରା। ଵିକ୍ରମୈସ୍ତ୍ରିଭିରକ୍ଷୋଭ୍ଯାଃ କ୍ଷୋଭିତାସ୍ତେ ମହାସୁରାଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବଳଶାଳୀ ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପରେ ଅପରାଜେୟ ମହାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ହାରିଗଲେ।
ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିମୁଖାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵସଙ୍ଘା ମହାସୁରାଃ। ନାନାଵକ୍ରା ମହାକାଯା ନାନାଵେଷଧରା ନୃପ
ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମହାସୁରମାନେ, ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ନାନା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଏକଠା ହେଲେ।
ନାନାପ୍ରହରଣା ରୌଦ୍ରା ନାନାମାଲ୍ଯାନୁଲେପନାଃ। ସ୍ଵାନ୍ଯାଯୁଧାନି ସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ପ୍ରଦୀପ୍ତା ଇଵ ତେଜସା
ସେମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଭୟାନକ ରୂପ ଧରି, ନାନା ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି, ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କ୍ରମମାଣଂ ହରି ତତ୍ର ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ଭାରତ। ପ୍ରମଥ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ଦୈତେଯାନ୍ପାଦହସ୍ତତଲୈସ୍ତୁ ତାନ୍
ସେଠାରେ ହରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ଭାରତ, ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପାଦ ଓ ହାତ ତଳରେ ପିଟି ଦଳିଦେଲେ।