ସ୍ଥାନାନି ଦେଵତାନାଂ ତୁ ହୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍। ପଞ୍ଚକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଅଯୁତାନ୍ଯେକଷଷ୍ଟି ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରି, ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ପଞ୍ଚ କୋଟି ଛଅ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଏକଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣାଂ ଜଗ୍ମୁସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଏତଦ୍ଵର୍ଷଂ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଭୋଗୈଶ୍ଚର୍ଯମଵାପ ସଃ
ଏବଂ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଉପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତଳି ଦାନବପତି ସେ ଦେଶରେ ଭୋଗ ବିଲାସ ଓ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ତେନାତିବାଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେଣ ବଲୀଯସା। ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁଃ ଶର୍ଵଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବପତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦମିତ ହୋଇ, ଶିବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ପିତାମହଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଖିନ୍ନାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋଽବ୍ରୁଵନ୍
ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—
ଭଗଵନ୍ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ନସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ ଇହାଗତାନ୍। ଭଯଂ ଦିତିସୁତାଦ୍ଘୋରାଦ୍ଭଵତ୍ଯଦ୍ଯ ଦିଵାନିଶମ୍
'ଭଗବାନ, ଭୂତ ଭବିଷ୍ୟତ୍ର ନାଥ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦିନ ଓ ରାତି, ଦିତିର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।'
ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂରାଦିକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯାନାମଵ୍ଯକ୍ତଃ ପ୍ରକୃତିର୍ଧ୍ରୁଵଃ
'ଭଗବାନ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କର ଆଦି ନିଜସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପ୍ରଭୁ; ଆପଣ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ହବି କବିର ସୃଷ୍ଟା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ସ୍ଥିର ପ୍ରକୃତି।'
ଶ୍ରୂଯତାମାପଦେଵଂ ହି ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯା ମଯାପି ଚ। ନାରାଯଣସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
'ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହି ବିପଦକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନି; ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ରୂପର ମହାପୁରୁଷ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ।'
ଅଵ୍ଯକ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଭୁରଵ୍ଯଯଃ। ମମାପି ସ ତୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଵ୍ଯସନେ ପରମା ଗତିଃ
'ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ; ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ପାଇଁ, ବିପଦରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ।'
ନାରାଯଣଃ ପରୋଽଵ୍ଯକ୍ତାଦହମଵ୍ଯକ୍ତସମ୍ଭଵଃ। ମତ୍ତୋ ଜଜ୍ଞୁଃ ପ୍ରଜା ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାସୁରାଶ୍ଚ ତେ
'ନାରାୟଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ; ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ମୋଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଲୋକ, ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।'
ଦେଵା ଯଥାହଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ତଥା ନାରାଯଣୋ ମମ। ପିତାମହୋଽହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରପିତାମହଃ
'ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ପିତାମହ, ସେପରି ନାରାୟଣ ମୋର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ।'
ନିଶ୍ଚିତଂ ଵିଷୁଧା ଦୈତ୍ଯଂ ସ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଂ ହନିଷ୍ଯତି। ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି ନ ଶକ୍ଯଂ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ରଜତ ମାଚିରମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଦେତ୍ୟାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କରିବେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ଆପଣମାନେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ଯାଆନ୍ତୁ।
ପିତାମହଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତେ ଭରତର୍ଷଭ। ଵିବୁଧା ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଧଂ ଜଗ୍ମୁଃ କ୍ଷୀରୋଦଧିଂ ପ୍ରତି
ପିତାମହଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵଃ ସାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଚ ମରୁତସ୍ତଥା। ରୁଦ୍ରା ମହର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ସୁରୂପିଣୌ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମରୁତ, ରୁଦ୍ର, ମହାଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହିଠାରେ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ରାଜଂସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସଗଣାଃ ସୁରାଃ। ଚତୁର୍ମୁଖଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପମୁପାଗତାଃ
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତ୍ରାଯସ୍ଵ ନୋଽଦ୍ଯ ଦେଵେଶ ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ଵଧାତ୍। ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଧାତା ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସୁରୋତ୍ତମ
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଆଜି ଆମକୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ହତ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ।
ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲାମ୍ବୁଜପତ୍ରାକ୍ଷ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷଭଯଙ୍କର। କ୍ଷଯାଯ ଦିତିଵଂଶସ୍ଯ ଶରଣଂ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଉଦ୍ଭାସିତ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶିବିରକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା, ଦିତିବଂଶର ସଂହାର ପାଇଁ ଆପଣ ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେବେ।
ତଦ୍ଦେଵାନାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶୁଚିଶ୍ରଵାଃ। ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ଵକ୍ତୁମେଵୋପଚକ୍ରମେ
ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ, କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭଯଂ ତ୍ଯଜଧ୍ଵମମରା ଅଭଯଂ ଵୋ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ତଦେଵ ତ୍ରିଦିଵଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ ମାଚିରମ୍
ଭୟ ଛାଡ଼, ହେ ଅମରଦେବତାମାନେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛି। ତେଣୁ, ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଏଷୋଽହଂ ସଗଣଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍। ଅଵଧ୍ଯମମରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ନିହନ୍ମ୍ଯହମ୍
ଏହି ଦେତ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଚର, ଯିଏ ଦାନ ପାଇଁ ଅହଙ୍କାରିତ, ଅମରଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେହି ଦାନବପତିକୁ ମୁଁ ନିଜେ ହତ୍ୟା କରିବି।
ଭହଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଖିନ୍ନା ଏତେ ଭୃଶଂ ସୁରାଃ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ କାଲୋଽସ୍ଯ ମାଚିରମ୍। ଏଷ ତ୍ଵଂ ସଗଣଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ଏହି ଦେବତାମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ। ତେଣୁ, ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ହତ୍ୟା କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଛି, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ଦେତ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚର ଦାନ ପାଇଁ ଅହଙ୍କାରିତ।
କ୍ଷିପ୍ରମେଵ କରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵରଯା ଦୈତ୍ଯନାଶନମ୍। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ ଵୈ ଦିଵମ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ରତା ସହିତ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂହାର କରିଦେବି; ତେଣୁ, ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵରାନ୍। ନରସ୍ଯାର୍ଧତନୁର୍ଭୂତ୍ଵା ସିଂହସ୍ଯାର୍ଧତନୁଃ ପୁନଃ
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଆଧା ମଣିଷ ଏବଂ ପୁନି ଆଧା ସିଂହ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ।
ନାରସିଂହେନ ଵପୁଷା ପାଣିଂ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ପାଣିନା। ଭୀମରୂପୋ ମହାତେଜା ଵ୍ଯାଦିତାସ୍ଯ ଇଵାନ୍ତକଃ
ନରସିଂହ ଆକାରରେ, ନିଜ ହାତରେ ହାତ ଲଗାଇ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଏବଂ ବିଶାଳ ତେଜ ଥିବା, ବଡ଼ ମୁଖ ଖୋଲିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ରାଜଞ୍ଜଗାମ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ। ଦୈତ୍ଯାସ୍ତମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରସିଂହଂ ମହାବଲମ୍
ହେ ରାଜା, ହରି ଭଗବାନ୍ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଦେତ୍ୟମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନରସିଂହଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵଵର୍ଷୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷୈସ୍ତେ ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତଦା ହରିମ୍। ତୈଃ ସୃଷ୍ଟସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣି ଭକ୍ଷଯାମାସ ଵୈ ହରିଃ
ତାପରେ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରେଜରେ, ହରିଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ହରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗିଳିଗଲେ।
ଜଘାନ ନ ରଣେ ଦୈତ୍ଯାନ୍ସହସ୍ରାଣି ବହୂନି ଚ। ତାନ୍ନିହତ୍ଯ ଚ ଦୈତେଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ମହାବଲାନ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ହଜାର ଦେତ୍ୟଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ବଲଗର୍ଵିତମ୍। ଜୀମୂତଘନସଙ୍କାଶୋ ଜୀମୂତଘନନିସ୍ଵନଃ
ସେ, ବହୁତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଶକ୍ତିର ଅହଙ୍କାରରେ ଥିବା ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ; ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମେଘର ଶବ୍ଦ ପରି ଥିଲା।
ଜୀମୂତ ଇଵ ଦୀପ୍ତୌଜା ଜୀମୂତ ଇଵ ଵେଗଵାନ୍। ସୋଽତିବଲଂ ଦୃପ୍ତଂ ଦୃପ୍ତଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରମମ୍
ମେଘମାଳା ପରି ତେଜ ଏବଂ ବେଗ ଥିଲା; ସେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅହଙ୍କାରି, ଅହଙ୍କାରି ସିଂହର ଶକ୍ତି ଥିଲା।
ଦୃପ୍ତୈର୍ଦୈତ୍ଯଗଣୈର୍ଗୁପ୍ତଂ ଖରୈର୍ନଖମୁକୈରୁତ। ତତଃ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ଵୈ ହରିଃ
ଅହଂକାରୀ ଦେତ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତ ଓ ନଖରେ ସଜିତ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିବା ଦେତ୍ୟ ସହିତ ହରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ସନ୍ଧ୍ଯାକାଲେ ମହାତେଜା ଭଵନାନ୍ତେ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। ଊରୌ ନିଧାଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ନିର୍ବିଭେଦ ନଖୈସ୍ତଦା
ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହରି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ରାଜପାଳିକା ଦ୍ୱାରକୁ ଗଲେ, ଦେତ୍ୟ ରାଜାକୁ ନିଜ ଉରୁରେ ରଖି, ନଖରେ ତାଙ୍କୁ ଚିରି ଦେଲେ।