ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘୈଃ ସମାଵୃତଃ। ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାନ୍ଵଶେଚକେ ଲୋକାଲୋକାନ୍ତରଂ ବଲାତ୍
ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଦାୟତ୍ୟନାୟକ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ଲୋକାଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରଦରି ଦଖଳ କଲେ।
ଦିଵ୍ଯଭୋଗାନ୍ସମସ୍ତାନ୍ଵୈ ଲୋକେ ସର୍ଵାନଵାପ ସଃ। ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଭୁଵନସ୍ଥାଂସ୍ତୁ ପରାଜିତ୍ଯ ମହାସୁରଃ
ସେ ମହାସୁର, ତିନି ଲୋକର ଦେବତାମାନେକୁ ହରାଇ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵଶମାନୀଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସତି ଦାନଵଃ। ଯଦା ଵରମଦୋନ୍ମତ୍ତୋ ନ୍ଯଵସଦ୍ଦାନଵୋ ଦିଵି
ତିନି ଲୋକକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣି, ସେ ଦାନବ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଲେ; ଦେଇଥିବା ବରର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ରହୁଥିଲେ।
ଅଥ ଲୋକାନ୍ସଗସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵିଜିତ୍ଯ ସ ମହାବଲଃ। ଭଵେଯମହମେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମୋଽଗ୍ନିର୍ମାରୁତୋ ରଵିଃ
ତାପରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ମନେ କଲେ—'ମୁଁ ଏକାଳି ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେବି।'
ସଲିଲଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଦିଶୋ ଦଶ। ଅହଂ କ୍ରୋଧଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ଵରୁଣୋ ଵସଵୋଽର୍ଯମା
'ମୁଁ ଜଳ, ଆକାଶ, ତାରା, ଦଶ ଦିଗ ହେବି; ମୁଁ କ୍ରୋଧ ଓ କାମ, ବରୁଣ, ବସୁ ଓ ଅର୍ୟମା ହେବି।'
ଧନଦଶ୍ଚ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଯକ୍ଷକିମ୍ପୁରୁଷାଧିପଃ। ଏତେ ଭଵେଯମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଭୂତ୍ଵା ବଲାତ୍ସ ଚ
'ମୁଁ ଧନର ମାଲିକ, ଧନର ଦେଖାଶୁଣାକାରୀ, ଯକ୍ଷ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହେବି'—ଏଭଳି କହି, ସେ ଜୋରଦରିରେ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଏଷାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଥାନାନି ତେଷାଂ କାର୍ଯାଣ୍ଯଵାପ ସଃ। ଇଜ୍ଯଶ୍ଚାସୀନ୍ମଖଵରୈର୍ଦେଵକିନ୍ନରସତ୍ତମୈଃ
ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରି, ସେମାନଙ୍କ କାମ କରିଥିଲେ; ଦେବତା ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ନରକସ୍ଥାନ୍ସମାନୀଯ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାଂଶ୍ଚ ଚକାର ସଃ। ଏଵମାଦୀନି କର୍ମାଣି କୃତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯପତିର୍ବଲୀ
ସେ ନରକରେ ଥିବାମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆଣିଲେ, ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବାମାନେକୁ ଅନ୍ୟଏଠି ରଖିଲେ; ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାମ କରି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବପତି—
ଆଶ୍ରମେଷୁ ମହାଭାଗାନ୍ମୁନୀନ୍ଵୈ ଶଂସିତଵ୍ରତାନ୍। ସତ୍ଯଧର୍ମପରାନ୍ଦାନ୍ତାନ୍ପୁରା ଧର୍ଷିତଵାଂସ୍ତୁ ସଃ
ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ମହାପୁଣ୍ୟବାନ, ନିଷ୍ଠାବାନ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ଦମୀ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସେ ଅପମାନ କରିଥିଲେ।
ଯାଜ୍ଞୀଯାନ୍କୃତବାନ୍ଦୈତ୍ଯନ୍ଯାଜକାଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵତାଃ। ଯତ୍ରଯତ୍ର ସୁରା ଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ଵ୍ରଜତ୍ଯୁତ
ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ, ଓ ଦେବତାମାନେ ହବି ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେ ସେଠି ଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଥାନାନି ଦେଵତାନାଂ ତୁ ହୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍। ପଞ୍ଚକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଅଯୁତାନ୍ଯେକଷଷ୍ଟି ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରି, ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ପଞ୍ଚ କୋଟି ଛଅ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଏକଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣାଂ ଜଗ୍ମୁସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଏତଦ୍ଵର୍ଷଂ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଭୋଗୈଶ୍ଚର୍ଯମଵାପ ସଃ
ଏବଂ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଉପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତଳି ଦାନବପତି ସେ ଦେଶରେ ଭୋଗ ବିଲାସ ଓ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ତେନାତିବାଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେଣ ବଲୀଯସା। ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁଃ ଶର୍ଵଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବପତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦମିତ ହୋଇ, ଶିବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ପିତାମହଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଖିନ୍ନାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋଽବ୍ରୁଵନ୍
ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—
ଭଗଵନ୍ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ନସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ ଇହାଗତାନ୍। ଭଯଂ ଦିତିସୁତାଦ୍ଘୋରାଦ୍ଭଵତ୍ଯଦ୍ଯ ଦିଵାନିଶମ୍
'ଭଗବାନ, ଭୂତ ଭବିଷ୍ୟତ୍ର ନାଥ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦିନ ଓ ରାତି, ଦିତିର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।'
ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂରାଦିକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯାନାମଵ୍ଯକ୍ତଃ ପ୍ରକୃତିର୍ଧ୍ରୁଵଃ
'ଭଗବାନ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କର ଆଦି ନିଜସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପ୍ରଭୁ; ଆପଣ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ହବି କବିର ସୃଷ୍ଟା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ସ୍ଥିର ପ୍ରକୃତି।'
ଶ୍ରୂଯତାମାପଦେଵଂ ହି ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯା ମଯାପି ଚ। ନାରାଯଣସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
'ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହି ବିପଦକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନି; ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ରୂପର ମହାପୁରୁଷ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ।'
ଅଵ୍ଯକ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଭୁରଵ୍ଯଯଃ। ମମାପି ସ ତୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଵ୍ଯସନେ ପରମା ଗତିଃ
'ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ; ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ପାଇଁ, ବିପଦରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ।'
ନାରାଯଣଃ ପରୋଽଵ୍ଯକ୍ତାଦହମଵ୍ଯକ୍ତସମ୍ଭଵଃ। ମତ୍ତୋ ଜଜ୍ଞୁଃ ପ୍ରଜା ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାସୁରାଶ୍ଚ ତେ
'ନାରାୟଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ; ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ମୋଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଲୋକ, ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।'
ଦେଵା ଯଥାହଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ତଥା ନାରାଯଣୋ ମମ। ପିତାମହୋଽହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରପିତାମହଃ
'ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ପିତାମହ, ସେପରି ନାରାୟଣ ମୋର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ।'
ନିଶ୍ଚିତଂ ଵିଷୁଧା ଦୈତ୍ଯଂ ସ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଂ ହନିଷ୍ଯତି। ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି ନ ଶକ୍ଯଂ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ରଜତ ମାଚିରମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଦେତ୍ୟାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କରିବେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ଆପଣମାନେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ଯାଆନ୍ତୁ।
ପିତାମହଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତେ ଭରତର୍ଷଭ। ଵିବୁଧା ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଧଂ ଜଗ୍ମୁଃ କ୍ଷୀରୋଦଧିଂ ପ୍ରତି
ପିତାମହଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵଃ ସାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଚ ମରୁତସ୍ତଥା। ରୁଦ୍ରା ମହର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ସୁରୂପିଣୌ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମରୁତ, ରୁଦ୍ର, ମହାଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହିଠାରେ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ରାଜଂସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସଗଣାଃ ସୁରାଃ। ଚତୁର୍ମୁଖଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପମୁପାଗତାଃ
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତ୍ରାଯସ୍ଵ ନୋଽଦ୍ଯ ଦେଵେଶ ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ଵଧାତ୍। ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଧାତା ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସୁରୋତ୍ତମ
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଆଜି ଆମକୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ହତ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ।
ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲାମ୍ବୁଜପତ୍ରାକ୍ଷ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷଭଯଙ୍କର। କ୍ଷଯାଯ ଦିତିଵଂଶସ୍ଯ ଶରଣଂ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଉଦ୍ଭାସିତ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶିବିରକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା, ଦିତିବଂଶର ସଂହାର ପାଇଁ ଆପଣ ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେବେ।
ତଦ୍ଦେଵାନାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶୁଚିଶ୍ରଵାଃ। ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ଵକ୍ତୁମେଵୋପଚକ୍ରମେ
ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ, କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭଯଂ ତ୍ଯଜଧ୍ଵମମରା ଅଭଯଂ ଵୋ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ତଦେଵ ତ୍ରିଦିଵଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ ମାଚିରମ୍
ଭୟ ଛାଡ଼, ହେ ଅମରଦେବତାମାନେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛି। ତେଣୁ, ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଏଷୋଽହଂ ସଗଣଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍। ଅଵଧ୍ଯମମରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ନିହନ୍ମ୍ଯହମ୍
ଏହି ଦେତ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଚର, ଯିଏ ଦାନ ପାଇଁ ଅହଙ୍କାରିତ, ଅମରଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେହି ଦାନବପତିକୁ ମୁଁ ନିଜେ ହତ୍ୟା କରିବି।
ଭହଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଖିନ୍ନା ଏତେ ଭୃଶଂ ସୁରାଃ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ କାଲୋଽସ୍ଯ ମାଚିରମ୍। ଏଷ ତ୍ଵଂ ସଗଣଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ଏହି ଦେବତାମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ। ତେଣୁ, ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ହତ୍ୟା କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଛି, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ଦେତ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚର ଦାନ ପାଇଁ ଅହଙ୍କାରିତ।