ନାକାଶେ ନାଥ ଭୂମୌ ଵା ରାତ୍ରୌ ଵା ଦିଵସେପି ଵା। ନାନ୍ତର୍ଵା ନ ବହିର୍ଵାପି ସ୍ଯାଦ୍ଵଧୋ ମେ ପିତାମହ
ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ନ ଆକାଶରେ, ନ ଭୂମିରେ, ନ ରାତିରେ, ନ ଦିନରେ, ନ ଭିତରେ, ନ ବାହାରେ ହେଉ।
ପଶୁଭିର୍ଵା ମୃଗୈର୍ନ ସ୍ଯାତ୍ପକ୍ଷିଭିର୍ଵା ସରୀସୃପୈଃ। ଦଦାସି ଚେଦ୍ଵରାନେତନ୍ଦେଵଦେଵ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍
ପଶୁ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ସରିସୃପ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ ନାହିଁ। ଦେବଦେବ, ଏହି ସମସ୍ତ ବର ଦେଉଛ, ମୁଁ ଏହା ନେଉଛି।
ଏତେ ଦିଵ୍ଯା ଵରାସ୍ତାତ ମଯା ଦତ୍ତାସ୍ତଵାଦ୍ଭୁତାଃ। ସର୍ଵକାମଵରାଂସ୍ତାତ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତ୍ଵମସଂଶଯମ୍
ହେ ପୁତ୍ର, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ବରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଲି। ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ପାଇବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଞ୍ଜଗାମାକାଶମେଵ ହି। ରରାଜ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣସେଵିତଃ
ଏପରି କହି, ସେ ଭଗବାନ୍ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ତତୋ ଦେଵାଶ୍ଚ ନାଗାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ମୁନଯସ୍ତଥା। ଵରପ୍ରଦାନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ତେ ବ୍ରହ୍ମାଣମୁପସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଦେବତା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମୁନିମାନେ, ବର ଦିଆଯିବା ଖବର ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଵରେଣାନେ ଭଗଵନ୍ବାଧିଷ୍ଯତି ସ ନୋଽସୁରଃ। ତତ୍ପ୍ରସୀଦସ୍ଵ ଭଗଵନ୍ଵଧୋପାଯୋଽସ୍ଯ ଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍
ହେ ଭଗବାନ୍, ଏହି ବର ଦ୍ୱାରା ସେ ଆସୁରୀ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବ। ଦୟାକରି, ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ କିଛି ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
ତତୋ ଲୋକହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ। ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵଗଣାଂସ୍ତଦା
ପରେ, ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜାପତି ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶାସ୍ତେନ ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଂ ତପସଃ ଫଲମ୍। ତପସୋଽନ୍ତେଽସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଵଧଂ କୃଷ୍ଣଃ କରିଷ୍ଯତି
ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବତାମାନେ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ତପସ୍ୟା ଶେଷରେ, ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇବେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣା ତସ୍ଯ ଵୈ ଵଧମ୍। ସ୍ଵାନି ସ୍ଥାନାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଵୈ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ତାଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଲବ୍ଧମାତ୍ରେ ଵରେ ଚାପି ସର୍ଵାସ୍ତା ବାଧତେ ପ୍ରଜାଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତଃ
ବର ମିଳିବା ସହିତ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାୟତ୍ୟ ବର ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘୈଃ ସମାଵୃତଃ। ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାନ୍ଵଶେଚକେ ଲୋକାଲୋକାନ୍ତରଂ ବଲାତ୍
ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଦାୟତ୍ୟନାୟକ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ଲୋକାଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରଦରି ଦଖଳ କଲେ।
ଦିଵ୍ଯଭୋଗାନ୍ସମସ୍ତାନ୍ଵୈ ଲୋକେ ସର୍ଵାନଵାପ ସଃ। ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଭୁଵନସ୍ଥାଂସ୍ତୁ ପରାଜିତ୍ଯ ମହାସୁରଃ
ସେ ମହାସୁର, ତିନି ଲୋକର ଦେବତାମାନେକୁ ହରାଇ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵଶମାନୀଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସତି ଦାନଵଃ। ଯଦା ଵରମଦୋନ୍ମତ୍ତୋ ନ୍ଯଵସଦ୍ଦାନଵୋ ଦିଵି
ତିନି ଲୋକକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣି, ସେ ଦାନବ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଲେ; ଦେଇଥିବା ବରର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ରହୁଥିଲେ।
ଅଥ ଲୋକାନ୍ସଗସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵିଜିତ୍ଯ ସ ମହାବଲଃ। ଭଵେଯମହମେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମୋଽଗ୍ନିର୍ମାରୁତୋ ରଵିଃ
ତାପରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ମନେ କଲେ—'ମୁଁ ଏକାଳି ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେବି।'
ସଲିଲଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଦିଶୋ ଦଶ। ଅହଂ କ୍ରୋଧଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ଵରୁଣୋ ଵସଵୋଽର୍ଯମା
'ମୁଁ ଜଳ, ଆକାଶ, ତାରା, ଦଶ ଦିଗ ହେବି; ମୁଁ କ୍ରୋଧ ଓ କାମ, ବରୁଣ, ବସୁ ଓ ଅର୍ୟମା ହେବି।'
ଧନଦଶ୍ଚ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଯକ୍ଷକିମ୍ପୁରୁଷାଧିପଃ। ଏତେ ଭଵେଯମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଭୂତ୍ଵା ବଲାତ୍ସ ଚ
'ମୁଁ ଧନର ମାଲିକ, ଧନର ଦେଖାଶୁଣାକାରୀ, ଯକ୍ଷ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହେବି'—ଏଭଳି କହି, ସେ ଜୋରଦରିରେ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଏଷାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଥାନାନି ତେଷାଂ କାର୍ଯାଣ୍ଯଵାପ ସଃ। ଇଜ୍ଯଶ୍ଚାସୀନ୍ମଖଵରୈର୍ଦେଵକିନ୍ନରସତ୍ତମୈଃ
ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରି, ସେମାନଙ୍କ କାମ କରିଥିଲେ; ଦେବତା ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ନରକସ୍ଥାନ୍ସମାନୀଯ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାଂଶ୍ଚ ଚକାର ସଃ। ଏଵମାଦୀନି କର୍ମାଣି କୃତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯପତିର୍ବଲୀ
ସେ ନରକରେ ଥିବାମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆଣିଲେ, ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବାମାନେକୁ ଅନ୍ୟଏଠି ରଖିଲେ; ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାମ କରି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବପତି—
ଆଶ୍ରମେଷୁ ମହାଭାଗାନ୍ମୁନୀନ୍ଵୈ ଶଂସିତଵ୍ରତାନ୍। ସତ୍ଯଧର୍ମପରାନ୍ଦାନ୍ତାନ୍ପୁରା ଧର୍ଷିତଵାଂସ୍ତୁ ସଃ
ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ମହାପୁଣ୍ୟବାନ, ନିଷ୍ଠାବାନ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ଦମୀ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସେ ଅପମାନ କରିଥିଲେ।
ଯାଜ୍ଞୀଯାନ୍କୃତବାନ୍ଦୈତ୍ଯନ୍ଯାଜକାଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵତାଃ। ଯତ୍ରଯତ୍ର ସୁରା ଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ଵ୍ରଜତ୍ଯୁତ
ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ, ଓ ଦେବତାମାନେ ହବି ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେ ସେଠି ଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଥାନାନି ଦେଵତାନାଂ ତୁ ହୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍। ପଞ୍ଚକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଅଯୁତାନ୍ଯେକଷଷ୍ଟି ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରି, ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ପଞ୍ଚ କୋଟି ଛଅ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଏକଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣାଂ ଜଗ୍ମୁସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଏତଦ୍ଵର୍ଷଂ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଭୋଗୈଶ୍ଚର୍ଯମଵାପ ସଃ
ଏବଂ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଉପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତଳି ଦାନବପତି ସେ ଦେଶରେ ଭୋଗ ବିଲାସ ଓ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ତେନାତିବାଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେଣ ବଲୀଯସା। ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁଃ ଶର୍ଵଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବପତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦମିତ ହୋଇ, ଶିବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ପିତାମହଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଖିନ୍ନାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋଽବ୍ରୁଵନ୍
ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—
ଭଗଵନ୍ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ନସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ ଇହାଗତାନ୍। ଭଯଂ ଦିତିସୁତାଦ୍ଘୋରାଦ୍ଭଵତ୍ଯଦ୍ଯ ଦିଵାନିଶମ୍
'ଭଗବାନ, ଭୂତ ଭବିଷ୍ୟତ୍ର ନାଥ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦିନ ଓ ରାତି, ଦିତିର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।'
ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂରାଦିକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯାନାମଵ୍ଯକ୍ତଃ ପ୍ରକୃତିର୍ଧ୍ରୁଵଃ
'ଭଗବାନ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କର ଆଦି ନିଜସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପ୍ରଭୁ; ଆପଣ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ହବି କବିର ସୃଷ୍ଟା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ସ୍ଥିର ପ୍ରକୃତି।'
ଶ୍ରୂଯତାମାପଦେଵଂ ହି ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯା ମଯାପି ଚ। ନାରାଯଣସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
'ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହି ବିପଦକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନି; ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ରୂପର ମହାପୁରୁଷ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ।'
ଅଵ୍ଯକ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଭୁରଵ୍ଯଯଃ। ମମାପି ସ ତୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଵ୍ଯସନେ ପରମା ଗତିଃ
'ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ; ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ପାଇଁ, ବିପଦରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ।'
ନାରାଯଣଃ ପରୋଽଵ୍ଯକ୍ତାଦହମଵ୍ଯକ୍ତସମ୍ଭଵଃ। ମତ୍ତୋ ଜଜ୍ଞୁଃ ପ୍ରଜା ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାସୁରାଶ୍ଚ ତେ
'ନାରାୟଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ; ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ମୋଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଲୋକ, ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।'
ଦେଵା ଯଥାହଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ତଥା ନାରାଯଣୋ ମମ। ପିତାମହୋଽହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରପିତାମହଃ
'ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ପିତାମହ, ସେପରି ନାରାୟଣ ମୋର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ।'