ଉପାକର୍ମୋଷ୍ଠରୁଚକଃ ପ୍ରାଵର୍ଗ୍ଯାଵର୍ତଭୂଷଣଃ। ଶାଲାପତ୍ନୀସହାଯୋ ଵୈ ମଣିଶୃଙ୍ଗସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ତାଙ୍କର ଓଠରେ ପୂର୍ବ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟାର ଚିହ୍ନ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ପ୍ରାବର୍ଗ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଶୁଭାଇଥିଲେ। ପୂଜାରୀଙ୍କ ଗୃହପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ ରହି, ମଣିମୟ ଶିଖର ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଶିର ନେଇ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ଏଵଂ ଯଜ୍ଞଵରାହୋ ଵୈ ଭୂତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ। ମହୀଂ ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍
ଏଭଳି ଯଜ୍ଞବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିବା, ପାହାଡ଼, ବନ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇଲେ।
କାର୍ଣଵଜଲେ ଭ୍ରଷ୍ଟାମେକାର୍ଣଵଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ। ମଜ୍ଜନ୍ତୀଂ ସଲିଲେ ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଵଦେଵୀଂ ପୃଥିଵୀଂ ତଦା
ସେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେବୀ ପୃଥିବୀ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ପଡ଼ି ଗଲେ, ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଜଳରେ ଡୁବୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଉଜ୍ଜହାର ଵିଷାଣେନ ମାର୍ଗଣ୍ଡେଯସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ। ଶୃଙ୍ଗେଣ ଯଃ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଶିଂ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇଲେ। ସେ ଶିଂ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷୋ ଦେଵେଶୋ ନିର୍ମମେ ଜଗତୀଂ ପ୍ରଭୁଃ। ଏଵଂ ଯଜ୍ଞଵରାହେଣ ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵାତ୍ମନା
ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡି ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ପ୍ରଭୁ, ଏଭଳି ଯଜ୍ଞବରାହ ରୂପେ, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆତ୍ମା ହୋଇ, ପୃଥିବୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଉଦ୍ଧୃତା ପୃଥିଵୀ ଦେଵୀ ପୂଜ୍ଯା ଵୈ ସାଗରାମ୍ବରା। ନିହତା ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵଦେଵେନ ଵିଷ୍ଣୁନା
ସମୁଦ୍ର ଓଡ଼ଣି ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବୀ ପୃଥିବୀକୁ ଏଭଳି ଉଠାଇ ପୂଜ୍ୟ କରାଗଲା। ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ବଧ କଲେ।
ଵାରାହଃ କଥିତୋ ହ୍ଯେଷ ନାରସିଂହମତୋ ଶୃଣୁ। ଯତ୍ର ଭୂତ୍ଵା ମୃଗେନ୍ଦ୍ରେଣ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ
ଏହିଭଳି ବରାହଙ୍କ କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ ତୁମେ ନରସିଂହଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବନ୍ୟପଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଭାବେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ବଲଵାନ୍ତ୍ରାଜନ୍ସୁରାରିର୍ବଲଗର୍ଵିତଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ନାମ ଆସୀତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକଣ୍ଟକଃ
ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନାମକ, ତିନି ଲୋକରେ ବିପଦ ହୋଇଥିଲେ।
ଦୈତ୍ଯାନାମାଦିପୁରୁଷୋ ଵୀର୍ଯେଣାପ୍ରତିମୋ ବଲୀ। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଜଲଧଂ ରାଜଂଶ୍ଚକାର ତପ ଉତ୍ତମମ୍
ସେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ରାଜା, ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ। ଵ୍ରତୋପଵାସତସ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ଯାଣୁମୌନଵ୍ରତୋ ଦୃଢଃ
ଦଶ ହଜାର ଦଶ ଶତ ଓ ପାଞ୍ଚଶେ ଅର୍ଥାତ୍ ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ନିୟମ ଓ ଉପବାସରେ ଅଟୁଟ ରହି, ମୌନ ଓ ସଂଯମରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।
ତତଃ ଶମଦମାଭ୍ଯାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଚାନଘ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୀତମନାସ୍ତସ୍ଯ ତପସା ନିଯମେନ ଚ
ତାପସ୍ୟା, ନିୟମ, ଶମ ଓ ଦମ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଓ ନିଷ୍ପାପ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତତଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମାଗମ୍ଯ ଭୂପତେ। ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଣେନ ହଂସଯୁକ୍ତେନ ଭାସ୍ଵତା
ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ବିଭୁ, ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହଁସ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ନିଜେ ଆସିଲେ।
ଆଦିତ୍ଯୈର୍ଵସୁଭିଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ମରୁଦ୍ଭିର୍ଦୈଵତୈସ୍ତଥା। ରୁଦ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵସହାଯୈଶ୍ଚ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସକିନ୍ନରୈଃ
ତାଙ୍କ ସହ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ମରୁତ, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଦିଶାଭିର୍ଵିଦିଶାଭିଶ୍ଚ ନଦୀଭିଃ ସାଗରୈଃ ସହ। ନକ୍ଷତ୍ରୈଶ୍ଚ ମୁହୂର୍ତୈଶ୍ଚ ଖେଚରୈଶ୍ଚାପରୈର୍ଗ୍ରହୈଃ
ସେ ଚାରି ଦିଗ, ଉପଦିଗ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ନକ୍ଷତ୍ର, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଥିଲେ।
ଦେଵର୍ଷିଭିସ୍ତପୋଯୁକ୍ତୈଃ ସିଦ୍ଧୈଃ ସପ୍ତର୍ଷିଭିସ୍ତଦା। ରାଜର୍ଷିଭିଃ ପୁଣ୍ଯତମୈର୍ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ, ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ସପ୍ତ ଋଷି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ।
ଚରାଚରଗୁରୁଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵୃତଃ ସର୍ଵସୁରୈସ୍ତଥା। ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦୈତ୍ଯମାଗମ୍ଯ ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଚରାଚର ଜଗତର ଗୁରୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେସି ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ସହିତ, ଦାୟତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ।
ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି ତଵ ଭକ୍ତସ୍ଯ ତପସାଽନେନ ସୁଵ୍ରତ। ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଥେଷ୍ଟଂ କାମମାପ୍ନୁହି
ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତି ଓ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଖୁସି ହେଲି, ହେ ସୁନିଶ୍ଚଳ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ସେହି ଭଲ ବର ମାଗ।
ନ ଦେଵା ନ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନ ଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ। ନ ମାନୁଷାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ହନ୍ଯୁର୍ମାଂ ଦେଵସତ୍ତମ
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, ମଣିଷ କିମ୍ବା ପିଶାଚ—କେହି ମୋତେ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଋଷଯୋ ଵା ନ ମାଂ ଶାପୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଲୋକପିତାମହ। ଶପେଯୁସ୍ତପସା ଯୁକ୍ତା ଵର ଏଷ ଵୃତୋ ମଯା
ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତପସ୍ଵୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଶାପ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ଲୋକପିତାମହ, ଏହି ବର ମୁଁ ନେଉଛି।
ନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ନଚାସ୍ତ୍ରେଣ ଗିରିଣା ପାଦପେନ ଚ। ନ ଶୁଷ୍କେଣ ନ ଚାର୍ଦେଣ ସ୍ଯାନ୍ନ ଵାଽନ୍ଯେନ ମେ ଵଧଃ
ମୋର ମୃତ୍ୟୁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର, ପାହାଡ଼, ଗଛ, ଶୁଖିଲା କିମ୍ବା ଭିଜା କିଛି ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ହେବ ନାହିଁ।
ନାକାଶେ ନାଥ ଭୂମୌ ଵା ରାତ୍ରୌ ଵା ଦିଵସେପି ଵା। ନାନ୍ତର୍ଵା ନ ବହିର୍ଵାପି ସ୍ଯାଦ୍ଵଧୋ ମେ ପିତାମହ
ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ନ ଆକାଶରେ, ନ ଭୂମିରେ, ନ ରାତିରେ, ନ ଦିନରେ, ନ ଭିତରେ, ନ ବାହାରେ ହେଉ।
ପଶୁଭିର୍ଵା ମୃଗୈର୍ନ ସ୍ଯାତ୍ପକ୍ଷିଭିର୍ଵା ସରୀସୃପୈଃ। ଦଦାସି ଚେଦ୍ଵରାନେତନ୍ଦେଵଦେଵ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍
ପଶୁ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ସରିସୃପ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ ନାହିଁ। ଦେବଦେବ, ଏହି ସମସ୍ତ ବର ଦେଉଛ, ମୁଁ ଏହା ନେଉଛି।
ଏତେ ଦିଵ୍ଯା ଵରାସ୍ତାତ ମଯା ଦତ୍ତାସ୍ତଵାଦ୍ଭୁତାଃ। ସର୍ଵକାମଵରାଂସ୍ତାତ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତ୍ଵମସଂଶଯମ୍
ହେ ପୁତ୍ର, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ବରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଲି। ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ପାଇବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଞ୍ଜଗାମାକାଶମେଵ ହି। ରରାଜ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣସେଵିତଃ
ଏପରି କହି, ସେ ଭଗବାନ୍ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ତତୋ ଦେଵାଶ୍ଚ ନାଗାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ମୁନଯସ୍ତଥା। ଵରପ୍ରଦାନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ତେ ବ୍ରହ୍ମାଣମୁପସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଦେବତା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମୁନିମାନେ, ବର ଦିଆଯିବା ଖବର ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଵରେଣାନେ ଭଗଵନ୍ବାଧିଷ୍ଯତି ସ ନୋଽସୁରଃ। ତତ୍ପ୍ରସୀଦସ୍ଵ ଭଗଵନ୍ଵଧୋପାଯୋଽସ୍ଯ ଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍
ହେ ଭଗବାନ୍, ଏହି ବର ଦ୍ୱାରା ସେ ଆସୁରୀ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବ। ଦୟାକରି, ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ କିଛି ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
ତତୋ ଲୋକହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ। ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵଗଣାଂସ୍ତଦା
ପରେ, ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜାପତି ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶାସ୍ତେନ ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଂ ତପସଃ ଫଲମ୍। ତପସୋଽନ୍ତେଽସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଵଧଂ କୃଷ୍ଣଃ କରିଷ୍ଯତି
ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବତାମାନେ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ତପସ୍ୟା ଶେଷରେ, ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇବେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣା ତସ୍ଯ ଵୈ ଵଧମ୍। ସ୍ଵାନି ସ୍ଥାନାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଵୈ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ତାଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଲବ୍ଧମାତ୍ରେ ଵରେ ଚାପି ସର୍ଵାସ୍ତା ବାଧତେ ପ୍ରଜାଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତଃ
ବର ମିଳିବା ସହିତ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାୟତ୍ୟ ବର ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।