ନ ତସ୍ଯାଂ ସନ୍ନିଧୌ ଶୂଦ୍ରଃ କଶ୍ଚିଦାସୀନ୍ନ ଚାଵ୍ରତୀ। ଅନ୍ତର୍ଵେଦ୍ଯାଂ ତଦା ରାଜନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ସେଠାରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ, କୌଣସି ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନୁଶାସନ ହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ନାହିଁ।
ତାଂ ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵତୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ତଦା ଯଜ୍ଞଵିଧାନଜାମ୍। ତୁତୋଷ ନାରଦଃ ପଶ୍ଯନ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶ୍ରୀ ଓ ମହିମାକୁ ଦେଖି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଏଇ ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ନାରଦ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅଥ ଚିନ୍ତାଂ ସମାପେଦେ ସ ମୁନିର୍ମନୁଜାଧିପ। ନାରଦସ୍ତୁ ତଦା ପଶ୍ଯନ୍ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସମାଗମମ୍
ତାପରେ, ସେ ମୁନି ନାରଦ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଏକତ୍ରିକରଣ ଦେଖି, ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
ସସ୍ମାର ଚ ପୁରାଵୃତ୍ତାଂ କଥାଂ ତାଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଅଂଶାଵତରଣେ ଯାଽସୌ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଭଵନେଽଭଵତ୍
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପୁରୁଣା କଥାକୁ ମନେ ପକାଇଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଂଶାବତାର ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା।
ଦେଵାନାଂ ସଙ୍ଗମଂ ତଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯ କୁରୁନନ୍ଦନ। ନାରଦଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ସସ୍ମାର ମନସା ହରିମ୍
ହେ କୁରୁବଂଶୀ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଏହି ସମାବେଶ ଜାଣି, ନାରଦ ମନରେ ପଦ୍ମନୟନ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସାକ୍ଷାତ୍ସ ଵିବୁଧାରିଘ୍ନଃ କ୍ଷତ୍ରେ ନାରାଯଣୋ ଵିଭୁଃ। ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ପାଲଯଂଶ୍ଚେମାଂ ଜାତଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ
ସେଠାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିବା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସକ୍ଷାତ୍ ନାରାୟଣ, ଶପଥ ପାଳନ କରି, ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ଜୟ କରିଥିଲେ।
ନ୍ଦିଦେଶ ପୁରା ଯୋଽସୌ ଵିବୁଧାନ୍ଭୂତକୃତ୍ସ୍ଵଯମ୍। ନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିନିଘ୍ନନ୍ତଃ ପୁନର୍ଲୋକାନଵାପ୍ସ୍ଯଥ
ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଦେବମାନେ ଏକାପରକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବାବେଳେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଭୂତମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୁନି କହିଲେ — 'ତମେ ପୁନି ଲୋକମାନେ ପାଇବେ'.
ଇତି ନାରାଯଣଃ ଶମ୍ଭୁର୍ଭଗଵାନ୍ଭୂତଭାଵନଃ। ଆଦିଶ୍ଯ ଵିବୁଧାନ୍ସର୍ଵାନଜାଯତ ଯଦୁକ୍ଷଯେ
ଏଭଳି ନାରାୟଣ, ଶମ୍ଭୁ, ଭୂତମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ଯଦୁବଂଶର ଶେଷରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
କ୍ଷିତାଵନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣୀନାଂ ଵଂଶେ ଵଂଶଭୃତାଂ ଵରଃ। ପରଯା ଶୁଶୁଭେ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମିଵୋଡୁରାଟ୍
ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ବଂଶରେ, ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀରେ ଚମକି ଉଠିଲେ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି।
ଯସ୍ଯ ବାହୁବଲଂ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵ ଉପାସତେ। ସୋଯଂ ମାନୁଷଵନ୍ନାମ ହରିରାସ୍ତେଽରିମର୍ଦନଃ
ଯାହାର ବାହୁବଳକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ହରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବା, ଏବେ ମାନବ ନାମରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ଅହୋ ବତ ମହଦ୍ଭୂତଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଯଦିଦଂ ସ୍ଵଯମ୍। ଆଦାସ୍ଯତି ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରମେଵଂ ବଲସମନ୍ଵିତମ୍
ଆହା, କି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ, ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମାତା ପ୍ରଭୁ ପୁନି ଏପରି ଶକ୍ତି ସହ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ଇତ୍ଯେତାଂ ନାରଦଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ସର୍ଵଵିତ୍। ହରିଂ ନାରାଯଣଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈରୀଜ୍ଯଂ ତମୀଶ୍ଵରମ୍
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ ନାରଦ, ହରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ ଏଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଧର୍ମଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ମହାଧ୍ଵରେ ମହାବୁଦ୍ଧିସ୍ତସ୍ଥୌ ସ ବହୁମାନତଃ
ସେଠାରେ ଧର୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞରେ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଅତି ଆଦର ସହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତଃ ସମୁଦିତା ମୁଖ୍ଯୈର୍ଗୁଣୈର୍ଗୁଣଵତାଂ ଵରାଃ। ବହଵୋ ଭାଵିତାତ୍ମାନଃ ପୃଥକ୍ପୃଥଗରିନ୍ଦମାଃ
ତାପରେ ଗୁଣବତ୍ତାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଗୁଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ୍ୟ, ଏକାଏକି ଏକଠା ହେଲେ।
ଆତ୍ମକୃତ୍ଯମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପାଞ୍ଚାଲାସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵଶଃ। ସମୀଯୁର୍ଵୃଷ୍ଣଯଶ୍ଚୈଵ ତଦାଽନୀକାଗ୍ରହାରିଣଃ
ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୁଝି, ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ସେ ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଏକଠା ହେଲେ।
ଦାରାଃ ସଜନାମାତ୍ଯା ଵହନ୍ତୋ ରତ୍ନସଞ୍ଚଯାନ୍। ଵିକୃଷ୍ଟତ୍ଵାଚ୍ଚ ଦେଶସ୍ଯ ଗୁରୁଭାରତଯା ଚ ତେ
ସେମାନେ ନିଜ ଜନାନୀ, ସଜନ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ, ରତ୍ନର ଭାର ଉଠାଇ, ଦୂର ଦେଶ ଓ ଭାରର ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ଲାନ୍ତ ହେଇ ଆସିଲେ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରମୁଦିତାଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଭଗଵନ୍ତଂ ସମନ୍ଵଯୁଃ। ବଲଶେଷଂ ସମୁଦିତଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଚାରିପାଖରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଏକଠା କଲେ।
ଅଜଶ୍ଚକ୍ରାଯୁଧଃ ଶୌରିରମିତ୍ରଗଣମର୍ଦନଃ। ବଲାଧିକାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ସଂମାନ୍ଯାନକଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍
ଅଜ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବା, ସମ୍ମାନ ସହ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଲେ।
ସମ୍ପ୍ରାଯାଦ୍ଯାଦଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଜଯମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଉଚ୍ଚାଵଚମୁପାଦାଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ମାଧଵଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜୟ ପାଇଥିବାବେଳେ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଯାତ୍ରା କଲେ, ମାଧବ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ନେଇ ଆସିଲେ।
ଧନୌଘଂ ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମାଯଯୌ। ତତ୍ର ଯଜ୍ଞଗତାନ୍ପଶ୍ଯଂଶ୍ଚୈଦ୍ଯଵର୍ଗସମାଗତାନ୍
ଏକ ଅତ୍ୟଧିକ ଧନ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆସିଲେ, ଯଜ୍ଞରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଚେଦିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଭୂମିପାଲଗଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସପ୍ରଭାନିଵ ତୋଯଦାନ୍। ଘକାଯାନ୍ନିଵସତୋ ଯୂଥପାନିଵ ଯୂଥପଃ
ସମସ୍ତ ଭୂମିପାଳମାନେ, ତାଳିକା ସହ ମେଘରେ ଚମକି ଉଠିଥିବା ତଡିତ ପରି, ଏକଠା ହୋଇ ନିବାସ କରୁଥିବା, ଯଥା ଏକ ନେତା ସହ ଦଳ।
ବଲିନଃ ସିଂହସଙ୍କାଶାନ୍ମହୀମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତଃ। ତତୋ ଜନୌଘସମ୍ବାଧଂ ରାଜସାଗରମଵ୍ଯଯମ୍
ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୃଥିବୀରେ ଉଭୟ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ; ତାପରେ ଜନସମୂହରେ ଭରି ଯାଇ, ରାଜସାଗର ଅସୀମ ହେଇଗଲା।
ନାଦଯନ୍ରଥଘୋଷେଣ ହ୍ଯୁପାଯାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ। ଅସୂର୍ଯମିଵ ସୂର୍ଯେଣ ନିଵାତମିଵ ଵାଯୁନା
ରଥର ଗୁଞ୍ଜନରେ ନାଦ କରି, ମଧୁସୂଦନ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିବା ପରି, ବାୟୁ ନିର୍ବାତ ଦୂର କରିବା ପରି।
କୃଷ୍ଣେନ ସମୁପେତେନ ଜହର୍ଷେ ଭାରତଂ ପୁରମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ତୁ ପୂଜାର୍ଥଂ ହ୍ଯର୍ଥଧର୍ମଵିତ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଭାରତମାନେର ସହର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା, କାରଣ ସେ ଧନ ଓ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
ସହଦେଵୋ ଵିଶେଷଜ୍ଞୋ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରଃ କୃତୋଽଭଵତ୍। ଭଗଵନ୍ତଂ ତୁ ଭୂତାନାଂ ଭାସ୍ଵନ୍ତମିଵ ତେଜସା
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ସହଦେବ, ଯିଏ ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାସ୍କର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲେ।
ଵିଶନ୍ତଂ ଯଜ୍ଞଭୂମିଂ ତାଂ ସିତସ୍ଯାଵରଜଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ତେଜୋରାଶିମୃଷିଂ ଵିପ୍ରମଦୃଶ୍ଯଂ ଵୈ ଵିଜାନତାମ୍
ସିତାଙ୍କ ଅନୁଯା ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହାପୁରୁଷ, ଏକ ମହା ରୁଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ତେଜର ଆଗାର, ଯଜ୍ଞ ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ଜଣା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଵଯୋଧିକାନାଂ ଵୃଦ୍ଧାନାଂ ମାର୍ଗମାତ୍ମନି ତିଷ୍ଠତାମ୍। ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭଵାପ୍ଯଯମଚ୍ଯୁତମ୍
ବୟସରେ ବଡ଼ ଏବଂ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ବୃଦ୍ଧମାନେ ଏବଂ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଓ ନାଶର ଅବିନାଶୀ ଉତ୍ସ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲେ।
ଅନନ୍ତମନ୍ତଂ ଶତ୍ରୂଣାମମିତ୍ରଗଣମର୍ଦନମ୍। ପ୍ରଭଵଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମାପତ୍ସ୍ଵଭଯମଚ୍ଯୁତମ୍
ସେ ଅନନ୍ତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶେଷ, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଦଳିଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ସ ଏବଂ ଆପଦ ସମୟରେ ଅଚ୍ୟୁତ ଆଶ୍ରୟ।
ଭଵିଷ୍ଯଂ ଭାଵନଂ ଭୂତଂ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାମରିନ୍ଦମମ୍। ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣମାଯାନ୍ତଂ ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯାମିତୌଜସମ୍
ସେ ଭବିଷ୍ୟତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭୂତକାଳ ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାର ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଦଳିଦେଇଥିବା; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଯଥାର୍ହଂ କେଶଵେ ଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯକାନିଷ୍ଠ୍ଯସଂଯୋଗଂ ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ଗୁଣାଗୁଣୈଃ
ପାଣ୍ଡବ କେଶବଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ଅନୁସାରେ, ଗୁଣ ଓ ଅଗୁଣ ଭାବି।