ଦୀଯତାଂ ଦୀଯତାମେଷାଂ ଭୁଜ୍ଯତାଂ ଭୁଜ୍ଯତାମିତି। ଏଵମ୍ପ୍ରକାରାଃ ସଞ୍ଜଲ୍ପାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେସ୍ମାତ୍ର ନିତ୍ଯଶଃ
‘ଦିଅ, ଦିଅ ସେମାନଙ୍କୁ! ଖାଅନ୍ତୁ, ଖାଅନ୍ତୁ!’ — ଏପରି କଥା ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶଯନାନାଂ ଚ ଭାରତ। ରୁକ୍ମସ୍ଯ ଯୋଷିତାଂ ଚୈଵ ଧର୍ମରାଜଃ ପୃଥକ୍ ଦଦୌ
ଧର୍ମରାଜ ଶତ-ହଜାର ଗାଈ, ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା, ସୁନା ଓ ମହିଳାମାନେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଦାନ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପ୍ରାଵର୍ତତୈଵ ଯଜ୍ଞଃ ସ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ପୃଥିଵ୍ଯାମେକଵୀରସ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯେଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ଏପରିଭାବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ପୃଥିବୀରେ ସେଉଁଠି ଏକମାତ୍ର ବୀର।
ତତ ଆମନ୍ତ୍ରିତା ରାଜନ୍ରାଜାନଃ ସତ୍କୃତାସ୍ତଦା। ପୁରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵିମାନେଭ୍ଯ ଇଵାମରାଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିବା ରାଜାମାନେ ନିଜ-ନିଜ ନଗରରୁ ଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି।
ତେ ଵୈ ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସମାପେତୁଃ ପାର୍ଥିଵାସ୍ତତ୍ର ଭାରତ। ସମାଦାଯ ମହାର୍ହାଣି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେଇ ରାଜାମାନେ, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଯଜ୍ଞଵିଦସ୍ତଦା। ରାଜାନଃ ଶତଶସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ମନୋଭିର୍ମନୁର୍ଷଭ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଶୁଣି, ଯଜ୍ଞରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶତ-ଶତ ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବହୁ ଵିତ୍ତଂ ସମାଦାଯ ଵିଵିଧଂ ପାର୍ଥିଵା ଯଯୁଃ। ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାଃ ସଭାଂ ଚୈଵ ଧର୍ମରାଜଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ଅନେକ ଧନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧନ-ଦୌଲତ୍ ନେଇ, ସେଇ ରାଜାମାନେ ସଭା ଓ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ହାସ୍ତିନପୁରଂ ନକୁଲଃ ସମିତିଞ୍ଜଯଃ। ଭୀଷ୍ମମାମନ୍ତ୍ରଯାଞ୍ଚକ୍ରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ ନକୁଳ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ପ୍ରଯତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ଭାରତାନାନଯତ୍ତଦା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାମତିମ୍
ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଦୁର୍ଯୋଧନମୁଖାଂଶ୍ଚୈଵ ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନଥାନଯତ୍
ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଆସିଲେ।
ସତ୍କୃତ୍ଯାମନ୍ତ୍ରିତାଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯାଚାର୍ଯପ୍ରମୁଖାସ୍ତତଃ। ପ୍ରଯଯୁଃ ପ୍ରୀତମନସୋ ଯଜ୍ଞଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରସ୍ସରାଃ
ସମସ୍ତ ଆଚାର୍ୟମାନେ ଓ ବଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନିତ ଓ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଵିଦୁରସ୍ଚ ମହାମତିଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗାଶ୍ଚ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ସୁବଲଃ ଶକୁନିଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ଗାନ୍ଧାରରାଜ ସୁବଳ ଓ ପ୍ରବଳ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅଚଲୋ ଵୃଷକଶ୍ଚୈଵ କର୍ଣଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଵରଃ। ତଥା ଶଲ୍ଯଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ବାହ୍ଲିକଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅଚଳ, ବୃଷକ, କର୍ଣ୍ଣ — ଏହି ରଥଯୋଧ୍ୟମାନେ, ଏହିପରି ଶଳ୍ୟ ଏବଂ ବାହ୍ଲିକ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟମାନେ।
ସୋମଦତ୍ତୋଽଥ କୌରଵ୍ଯୋ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା କୃପୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୈନ୍ଧଵଶ୍ଚ ଜଯଦ୍ରଥଃ
କୌରବ ବଂଶର ସୋମଦତ୍ତ, ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା, କୃପ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁର ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞସେନଃ ସପୁତ୍ରଶ୍ଚ ସାଲ୍ଵଶ୍ଚ ଵସୁଧାଧିପଃ। ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଶ୍ଚ ନୃପତିର୍ଭଗଦତ୍ତୋ ମହାରଥଃ
ଯଜ୍ଞସେନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ସାଳ୍ବ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ — ଏହି ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ସ ତୁ ସର୍ଵୈଃ ସହ ମ୍ଲେଚ୍ଛୈଃ ସାଗରାନୂପଵାସିଭିଃ। ପାର୍ଵତୀଯାଶ୍ଚ ରାଜାନୋ ରାଜା ଚୈଵ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ, ସାଗର କୂଳରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ପାହାଡ଼ର ରାଜାମାନେ ଏବଂ ବୃହଦ୍ବଳ ରାଜା ସହିତ ଏକଠା ହେଇଥିଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵଙ୍ଗଃ କାଲିଙ୍ଗକସ୍ତଥା। ଆକର୍ଷାଃ କୁନ୍ତଲାଶ୍ଚୈଵ ଗାଲଵାଶ୍ଚାନ୍ଧ୍ରକାସ୍ତଥା
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ବାସୁଦେବ, ବଙ୍ଗ ଏବଂ କଳିଙ୍ଗର ରାଜା, ଆକର୍ଷ, କୁନ୍ତଳ, ଗାଳବ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଦ୍ରାଵିଡାଃ ସିଂହଲାଶ୍ଚୈଵ ରାଜା କାଶ୍ମୀରକସ୍ତଥା। କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହାତେଜାଃ ପାର୍ଥିଵୋ ଗୌରଵାହନଃ
ଦ୍ରାବିଡ, ସିଂହଳ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ରାଜା, ଦୀପ୍ତିମାନ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଏବଂ ଗୌରବାହନ ରାଜା — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ବାହ୍ଲିକାଶ୍ଚାପରେ ଶୂରା ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଵିରାଟଃ ସହ ପୁତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମାଵେଲ୍ଲଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅନ୍ୟ ଶୂର ବାହ୍ଲିକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ବିରାଟ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହିତ, ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଵେଲ୍ଲ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ରାଜାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ନାନାଜନପଦେଶ୍ଵରାଃ। ଶିଶୁପାଲୋ ମହାଵୀର୍ଯଃ ସହ ପୁତ୍ରେଣ ଭାରତ
ନାନା ଦେଶର ରାଜା ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ମହାବୀର ଶିଶୁପାଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ, ଭାରତ।
ଆଗଚ୍ଛତ୍ପାଣ୍ଡଵେଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ ସମରଦୁର୍ମଦଃ। ରାମଶ୍ଚୈଵାନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ କଙ୍କଶ୍ଚ ସହସାରଣଃ
ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ, ସଂଘର୍ଷରେ ଅହଂକାରୀ, ରାମ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, କଙ୍କ ଏବଂ ସହସାରଣ ଆସିଥିଲେ।
ଗଦପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବାଶ୍ଚ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଉଲ୍ମୁକୋ ନିଶଠଶ୍ଚୈଵ ଵୀରଶ୍ଚାଙ୍ଗାଵହସ୍ତଥା
ଗଦା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ସାହସିକ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ଉଲ୍ମୁକ, ନିଶଠ ଏବଂ ଅଙ୍ଗାବହ ଭୀର — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଵୃଷ୍ଣଯୋ ନିଖିଲାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ମହାରଥାଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ରାଜାନୋ ମଧ୍ଯଦେଶଜାଃ
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ମହାରଥୀମାନେ ଏକଠା ହେଇଥିଲେ; ମଧ୍ୟଦେଶର ଅନେକ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଆଜଗ୍ମୁଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍। ଦଦୁସ୍ତେଷାମାଵସଥାନ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ରାଜସୂୟ ମହାଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଥିଲେ; ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାସ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ବହୁଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ଵିତାନ୍ରାଜନ୍ଦୀର୍ଘିକାଵୃକ୍ଷଶୋଭିତାନ୍। ତଥା ଧର୍ମାତ୍ମଜଃ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେ ନିବାସଗୁଡିକୁ ଅନେକ ପାକା ଖାଦ୍ୟ, ଦୀର୍ଘିକା ଏବଂ ଗଛରେ ସୁନ୍ଦର କରାଯାଇଥିଲା; ଧର୍ମପୁତ୍ର ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ସତ୍କୃତାଶ୍ଚ ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟାଞ୍ଜଗ୍ମୁରାଵସଥାନ୍ନୃପାଃ। କୈଲାସଶିଖରପ୍ରଖ୍ଯାନ୍ମନୋଜ୍ଞାନ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଭୂଷିତାନ୍
ସମ୍ମାନିତ ରାଜାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଭବ୍ୟତା, ମନୋହର ଧନରେ ସଜିଥିଲା।
ସର୍ଵତଃ ସଂଵୃତାନୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରାକାରୈଃ ସୁକୃତୈଃ ସିତୈଃ। ସୁଵର୍ଣଜାଲସଂଵୀତାନ୍ମଣିକୁଟ୍ଟିମଭୂଷିତାନ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଚ୍ଚ, ଭଲ ତିଆରି ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜାଲରେ ଢାକା, ମଣିର ତଳା ଦେଇ ସଜିଥିଲା।
ସୁଖାରୋହଣସୋପାନାନ୍ମହାସନପରିଚ୍ଛଦାନ୍। ସ୍ନଗ୍ଦାମସମଵଚ୍ଛନ୍ନାନୁତ୍ତମାଗୁରୁଗନ୍ଧିନଃ
ସୁବିଧାଜନକ ସିଢ଼ି, ବଡ଼ ଆସନ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ, ମୃଦୁ ତୁଷାରେ ଢାକା, ଉତ୍ତମ ଅଗୁରୁ ଗନ୍ଧରେ ମହକିଥିଲା।
ହଂସେନ୍ଦୁଵର୍ଣସଦୃଶାନାଯୋଜନସୁଦର୍ଶନାନ୍। ଅସମ୍ବାଧାନ୍ସମଦ୍ଵାରାନ୍ଯୁତାନୁଚ୍ଚାଵଚୈର୍ଗୁଣୈଃ
ହଂସ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ରଙ୍ଗ, ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ମନୋହର, ପ୍ରଶସ୍ତ, ସମ ଦ୍ୱାର, ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।
ବହୁଧାତୁନିବଦ୍ଧାଙ୍ଗାନ୍ହିମଵଚ୍ଛିଖରାନିଵ। ଵିଶ୍ରାନ୍ତାସ୍ତେ ତତୋଽପଶ୍ଯନ୍ଭୂମିପା ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍
ଅନେକ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଅଂଶ, ହିମାଳୟ ଶିଖର ପରି; ରାଜାମାନେ ସେଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଦାନରେ ଅଧିକ ଭୂମିପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।