ନକୁଲଂ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ଭୀଷ୍ମାଯ ଭରତର୍ଷଭ। ଦ୍ରୋଣାଯ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଯ ଵିଦୁରାଯ କୃପାଯ ଚ। ଭ୍ରାତୃଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଣାଂ ଯେଽନୁରକ୍ତା ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ
ନକୁଳଙ୍କୁ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ, ଡ୍ରୋଣ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବିଦୁର, କୃପ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଲେ।
ତତସ୍ତେ ତୁ ଯଥାକାଲଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ଦୀକ୍ଷଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ଵିପ୍ରା ରାଜସୂଯାଯ ଭାରତ
ତାପରେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠାମୂଲେ ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ମୃଗାଜିନସମାଵୃତଃ। ରୌରଵାଜିନସଂଵୀତୋ ନଵନୀତାକ୍ତଦେହଵାନ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଗଛ ତଳେ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ, ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ରୌରବ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ନୂଆ ଘିଅ ଲଗାଇ ଶରୀର ରହିଲେ।
ଦୀକ୍ଷିତଃ ସ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଜଗାମ ଯଜ୍ଞାଯତନଂ ଵୃତୋ ଵିପ୍ରୈଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏଭଳି ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ଗଲେ।
ଭାତୃଭିର୍ଜ୍ଞାତିଭିଶ୍ଚୈଵ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସଚିଵୈଃ ସହ। କ୍ଷତ୍ରିଯୈଶ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୈର୍ନାନାଦେଶସମାଗତୈଃ
ସେମାନେ ଭାଇ, ଆତ୍ମୀୟ, ବନ୍ଧୁ ଓ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ସହିତ, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ହେଲେ।
ଅମାତ୍ଯୈଶ୍ଚ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଧର୍ମୋ ଵିଗ୍ରହଵାନିଵ। ଆଜଗ୍ମୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ଵିଷଯେଭ୍ଯସ୍ତତସ୍ତତଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଯେପରି ଧର୍ମ ଦେହଧାରୀ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ବହୁ ଦେଶରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାସୁ ନିଷ୍ଣାତା ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗାଃ। ତେଷାମାଵସଥାଂଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ଦକ୍ଷ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ବନେଇଲେ।
ବହ୍ଵନ୍ନାଚ୍ଛାଦନୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ସଗଣାନାଂ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍। ସର୍ଵର୍ତୁଗୁଣସମ୍ପନ୍ନାଞ୍ଶିଲ୍ପିନୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଇ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା। ଏଠାରେ ହଜାର-ହଜାର କାରିଗର ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଉପଯୁକ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ତେଷୁ ତେ ନ୍ଯଵସନ୍ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ନୃପସତ୍କୃତାଃ। କଥଯନ୍ତଃ କଥା ବହ୍ଵୀଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ନଟନର୍ତକାନ୍
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ, ବହୁ କଥା କହୁଥିଲେ ଓ ନଟ-ନୃତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଭୁଞ୍ଜତାଂ ଚୈଵ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵଦତାଂ ଚ ମହାସ୍ଵନଃ। ଅନିଶଂ ଶ୍ରୂଯତେ ତତ୍ର ମୁଦିତାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ଏହି ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଉଥିବା ବେଳେ ଓ କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମହାଶବ୍ଦ ସଦା ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଦୀଯତାଂ ଦୀଯତାମେଷାଂ ଭୁଜ୍ଯତାଂ ଭୁଜ୍ଯତାମିତି। ଏଵମ୍ପ୍ରକାରାଃ ସଞ୍ଜଲ୍ପାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେସ୍ମାତ୍ର ନିତ୍ଯଶଃ
‘ଦିଅ, ଦିଅ ସେମାନଙ୍କୁ! ଖାଅନ୍ତୁ, ଖାଅନ୍ତୁ!’ — ଏପରି କଥା ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶଯନାନାଂ ଚ ଭାରତ। ରୁକ୍ମସ୍ଯ ଯୋଷିତାଂ ଚୈଵ ଧର୍ମରାଜଃ ପୃଥକ୍ ଦଦୌ
ଧର୍ମରାଜ ଶତ-ହଜାର ଗାଈ, ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା, ସୁନା ଓ ମହିଳାମାନେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଦାନ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପ୍ରାଵର୍ତତୈଵ ଯଜ୍ଞଃ ସ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ପୃଥିଵ୍ଯାମେକଵୀରସ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯେଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ଏପରିଭାବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ପୃଥିବୀରେ ସେଉଁଠି ଏକମାତ୍ର ବୀର।
ତତ ଆମନ୍ତ୍ରିତା ରାଜନ୍ରାଜାନଃ ସତ୍କୃତାସ୍ତଦା। ପୁରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵିମାନେଭ୍ଯ ଇଵାମରାଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିବା ରାଜାମାନେ ନିଜ-ନିଜ ନଗରରୁ ଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି।
ତେ ଵୈ ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସମାପେତୁଃ ପାର୍ଥିଵାସ୍ତତ୍ର ଭାରତ। ସମାଦାଯ ମହାର୍ହାଣି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେଇ ରାଜାମାନେ, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଯଜ୍ଞଵିଦସ୍ତଦା। ରାଜାନଃ ଶତଶସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ମନୋଭିର୍ମନୁର୍ଷଭ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଶୁଣି, ଯଜ୍ଞରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶତ-ଶତ ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବହୁ ଵିତ୍ତଂ ସମାଦାଯ ଵିଵିଧଂ ପାର୍ଥିଵା ଯଯୁଃ। ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାଃ ସଭାଂ ଚୈଵ ଧର୍ମରାଜଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ଅନେକ ଧନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧନ-ଦୌଲତ୍ ନେଇ, ସେଇ ରାଜାମାନେ ସଭା ଓ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ହାସ୍ତିନପୁରଂ ନକୁଲଃ ସମିତିଞ୍ଜଯଃ। ଭୀଷ୍ମମାମନ୍ତ୍ରଯାଞ୍ଚକ୍ରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ ନକୁଳ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ପ୍ରଯତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ଭାରତାନାନଯତ୍ତଦା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାମତିମ୍
ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଦୁର୍ଯୋଧନମୁଖାଂଶ୍ଚୈଵ ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନଥାନଯତ୍
ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଆସିଲେ।
ସତ୍କୃତ୍ଯାମନ୍ତ୍ରିତାଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯାଚାର୍ଯପ୍ରମୁଖାସ୍ତତଃ। ପ୍ରଯଯୁଃ ପ୍ରୀତମନସୋ ଯଜ୍ଞଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରସ୍ସରାଃ
ସମସ୍ତ ଆଚାର୍ୟମାନେ ଓ ବଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନିତ ଓ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଵିଦୁରସ୍ଚ ମହାମତିଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗାଶ୍ଚ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ସୁବଲଃ ଶକୁନିଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ଗାନ୍ଧାରରାଜ ସୁବଳ ଓ ପ୍ରବଳ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅଚଲୋ ଵୃଷକଶ୍ଚୈଵ କର୍ଣଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଵରଃ। ତଥା ଶଲ୍ଯଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ବାହ୍ଲିକଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅଚଳ, ବୃଷକ, କର୍ଣ୍ଣ — ଏହି ରଥଯୋଧ୍ୟମାନେ, ଏହିପରି ଶଳ୍ୟ ଏବଂ ବାହ୍ଲିକ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟମାନେ।
ସୋମଦତ୍ତୋଽଥ କୌରଵ୍ଯୋ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା କୃପୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୈନ୍ଧଵଶ୍ଚ ଜଯଦ୍ରଥଃ
କୌରବ ବଂଶର ସୋମଦତ୍ତ, ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା, କୃପ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁର ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞସେନଃ ସପୁତ୍ରଶ୍ଚ ସାଲ୍ଵଶ୍ଚ ଵସୁଧାଧିପଃ। ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଶ୍ଚ ନୃପତିର୍ଭଗଦତ୍ତୋ ମହାରଥଃ
ଯଜ୍ଞସେନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ସାଳ୍ବ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ — ଏହି ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ସ ତୁ ସର୍ଵୈଃ ସହ ମ୍ଲେଚ୍ଛୈଃ ସାଗରାନୂପଵାସିଭିଃ। ପାର୍ଵତୀଯାଶ୍ଚ ରାଜାନୋ ରାଜା ଚୈଵ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ, ସାଗର କୂଳରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ପାହାଡ଼ର ରାଜାମାନେ ଏବଂ ବୃହଦ୍ବଳ ରାଜା ସହିତ ଏକଠା ହେଇଥିଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵଙ୍ଗଃ କାଲିଙ୍ଗକସ୍ତଥା। ଆକର୍ଷାଃ କୁନ୍ତଲାଶ୍ଚୈଵ ଗାଲଵାଶ୍ଚାନ୍ଧ୍ରକାସ୍ତଥା
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ବାସୁଦେବ, ବଙ୍ଗ ଏବଂ କଳିଙ୍ଗର ରାଜା, ଆକର୍ଷ, କୁନ୍ତଳ, ଗାଳବ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଦ୍ରାଵିଡାଃ ସିଂହଲାଶ୍ଚୈଵ ରାଜା କାଶ୍ମୀରକସ୍ତଥା। କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହାତେଜାଃ ପାର୍ଥିଵୋ ଗୌରଵାହନଃ
ଦ୍ରାବିଡ, ସିଂହଳ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ରାଜା, ଦୀପ୍ତିମାନ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଏବଂ ଗୌରବାହନ ରାଜା — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ବାହ୍ଲିକାଶ୍ଚାପରେ ଶୂରା ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଵିରାଟଃ ସହ ପୁତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମାଵେଲ୍ଲଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅନ୍ୟ ଶୂର ବାହ୍ଲିକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ବିରାଟ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହିତ, ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଵେଲ୍ଲ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ରାଜାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ନାନାଜନପଦେଶ୍ଵରାଃ। ଶିଶୁପାଲୋ ମହାଵୀର୍ଯଃ ସହ ପୁତ୍ରେଣ ଭାରତ
ନାନା ଦେଶର ରାଜା ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ମହାବୀର ଶିଶୁପାଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ, ଭାରତ।