ସ ଚାସ୍ଯ ଗତଭୀ ରାଜନ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଶାସନମ୍। ତତଃ ଶାକଲମଭ୍ଯେତ୍ଯ ମଦ୍ରାଣାଂ ପୁଟଭେଦନମ୍
ଓ ରାଜା, ସେ ଭୟ ହରାଇ, ଆଜ୍ଞାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲା। ପରେ ଶାକଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ମଦ୍ର ଓ ପୁଟଭେଦନ ଜନତାକୁ ଅପନେଇଲା।
ମାତୁଲଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵେଣ ଶଲ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ଵଶେ ବଲୀ। ସ ତେନ ସତ୍କୃତୋ ରାଜ୍ଞା ସତ୍କାରାର୍ହୋ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାମା ଶାଲ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ନିଜ ଅଧୀନ କଲା। ଏହି ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ମାନ ଦରକାର, ସେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ ଦେଲା।
ରତ୍ନାନି ଭୂରୀଣ୍ଯାଦାଯ ସମ୍ପ୍ରତସ୍ଥେ ଯୁଧାଂ ପତିଃ। ତତଃ ସାଗରକୁକ୍ଷିସ୍ଥାନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାନ୍ପରମଦାରୁଣାନ୍
ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ ବହୁ ରତ୍ନ ନେଇ, ଯାତ୍ରା କଲା। ପରେ ସାଗର ତଟର ଭୟଙ୍କର ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେକୁ ଅପନେଇଲା।
ପହ୍ଲଵାନ୍ଵର୍ବରାଂଶ୍ଚୈଵ କିରାତାନ୍ଯଵନାଞ୍ଶକାନ୍। ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯପାଦାଯ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ଚ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ନ୍ଯଵର୍ତତ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନକୁଲଶ୍ଚିତ୍ରମାର୍ଗଵିତ୍
ପହ୍ଲବ, ବର୍ବର, କିରାତ, ଯବନ ଓ ଶକମାନେକୁ ଅପନେଇ, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ନେଇ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନ କଲା। ପରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନେକ ପଥର ଜ୍ଞାତା ନକୁଳ ଫେରିଗଲା।
କରମାଣାଂ ସହସ୍ରାଣି କୋଶଂ ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଊହର୍ଦଶ ମହାରାଜ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦିଵ ମହାଧନମ୍
ହଜାର ହଜାର କର ଏବଂ ବିପୁଳ ଧନ, ମହାରାଜା, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମାର ଖଜାନାକୁ ଦେଲା, ଯେଉଁ ଧନ ଦୁଃଖରୁ ଉଠିଥିବା ପରି।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତଂ ଵୀରମଭ୍ଯେତ୍ଯ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ତତୋ ମାଦ୍ରୀସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧନଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା। ମାଦ୍ରୀର ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ତାଙ୍କୁ ସେ ଧନ ଦେଲା।
ଏଵଂ ଵିଜିତ୍ଯ ନକୁଲୋ ଦିଶଂ ଵରୁଣପାଲିତାମ୍। ପ୍ରତୀଚୀଂ ଵାସୁଦେଵେନ ନିର୍ଜିତାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଏଭଳି ନକୁଳ ବରୁଣ ରକ୍ଷିତ ଦିଗକୁ ଜିତିଲା, ଓ ବସୁଦେବ ଜିତିଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଅପନେଇଲା, ଓ ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ରକ୍ଷଣାଦ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସତ୍ଯସ୍ଯ ପରିପାଲନାତ୍। ଶତ୍ରୂଣାଂ କ୍ଷପଣାଚ୍ଚୈଵ ସ୍ଵକର୍ମନିରତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ରକ୍ଷା, ସତ୍ୟର ପାଳନ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେର ନାଶ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଲଗି ରହିଲେ।
ବଲୀନାଂ ସମ୍ଯଗାଦାନାଦ୍ଧର୍ମତଶ୍ଚାନୁଶାସନାତ୍। ନିକାମଵର୍ଷୀ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସ୍ଫୀତୋ ଜନପଦୋଽଭଵତ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦାନ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା, ବର୍ଷା ପ୍ରଚୁର ହେଲା ଓ ଦେଶ ଉନ୍ନତ ହେଲା।
ସର୍ଵାରମ୍ଭାଃ ସୁପ୍ରଵୃତ୍ତା ଗୋରକ୍ଷା କର୍ଷଣଂ ଵଣିକ୍। ଵିଶେଷାତ୍ସର୍ଵମେଵୈତତ୍ସଞ୍ଜଜ୍ଞେ ରାଜକର୍ମଣଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ଚାଲିଲା—ଗୋରକ୍ଷା, ଚାଷ ଓ ବ୍ୟବସାୟ। ଏହି ସବୁ ରାଜାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଫଳିଲା।
ଦସ୍ଯୁଭ୍ଯୋ ଵଞ୍ଚକେଭ୍ଯୋ ଵା ରାଜନ୍ପ୍ରତି ପରସ୍ପରମ୍। ରାଜଵଲ୍ଲଭତଶ୍ଚୈଵ ନାଶ୍ରୂଯନ୍ତ ମୃଷାଗିରଃ
ଦସ୍ୟୁ ଓ ଠକମାନେ, କିମ୍ବା ପରସ୍ପର, ଓ ରାଜାଙ୍କର ଦୟାରୁ, ମିଥ୍ୟା କଥା କେହି ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ।
ଅଵର୍ଷଂ ଚାତିଵର୍ଷଂ ଚ ଵ୍ଯାଧିପାଵକମୂର୍ଛନମ୍। ସର୍ଵମେତତ୍ତଦା ନାସୀଦ୍ଧର୍ମନିତ୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ
ଅବର୍ଷା, ଅତିବର୍ଷା, ରୋଗ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅଚେତନତା—ଏହି ସବୁ କିଛି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ସମୟରେ ଘଟିଲା ନାହିଁ।
ପ୍ରିଯଂ କର୍ତୁମୁପସ୍ଥାତୁଂ ବଲିକର୍ମ ସ୍ଵଭାଵଜମ୍। ଅଭିହର୍ତୁଂ ନୃପା ଜଗ୍ମୁର୍ନାନ୍ଯୈଃ କାର୍ଯୈଃ କଥଞ୍ଚନଃ
ରାଜାମାନେ କେବଳ ନିଜର ବଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ, ପ୍ରିୟ କାମ କରିବାକୁ ଆସିଲେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କେହି ଆସିଲେ ନାହିଁ।
ଧର୍ମୈର୍ଧନାଗମୈସ୍ତସ୍ଯ ଵଵଧେ ନିଚଯୋ ମହାନ୍। କର୍ତୁଂ ଯସ୍ଯ ନ ଶକ୍ଯେନ କ୍ଷଯୋ ଵର୍ଷଶତୈରପି
ଧର୍ମ ଓ ଧନ ଆର୍ଜନ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ଧନ ସଂଗ୍ରହ ବଡ଼ ହେଲା, ଯାହା ଶତବର୍ଷ ଯାଏଁ କ୍ଷୟ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵକୋଷ୍ଠସ୍ଯ ପରୀମାଣଂ କୋଶସ୍ଯ ଚ ମହୀପତିଃ। ଵିଜ୍ଞାଯ ରାଜା କୌନ୍ତେଯୋ ଯଜ୍ଞାଯୈଵ ମନୋ ଦଧେ
ନିଜ ଖଜାନା ଓ ଧନର ମାପ ଜାଣି, କୌନ୍ତେୟ ରାଜା ଏବେ କେବଳ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ସୁହୃଦଶ୍ଚୈଵ ଯେ ସର୍ଵେ ପୃଥକ୍ଚ ସହଚାବ୍ରୁଵନ୍। ଯଜ୍ଞକାଲସ୍ତଵ ଵିଭୋ କ୍ରିଯତାମତ୍ର ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ, ଏକା ଏକା ଓ ସମୁହରେ, କହିଲେ—‘ଓ ପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ଏବେ ଯଜ୍ଞର ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉ।’
ଅଥୈଵଂ ବ୍ରୁଵତାମେଵ ତେଷାମଭ୍ଯାଯଯୌ ହରିଃ। ଋଷିଃ ପୁରାଣୋ ଵେଦାତ୍ମା ଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଜାନତାମ୍
ଏପରି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ହରି, ପୁରାତନ ଋଷି, ବେଦର ଅବତାର, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦେଖିପାରିଥିବା, ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରଭଵଶ୍ଚାପ୍ଯଯଶ୍ଚ ହ। ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵନ୍ନାଥଃ କେଶଵଃ କେଶିସୂଦନଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଅଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶର କାରଣ, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତମାନର ନାଥ—କେଶବ, କେଶିବଧ।
ପ୍ରାକାରଃ ସର୍ଵଵୃଷ୍ଣୀନାମାପତ୍ସ୍ଵଭଯଦୋଽରିହା। ବଲାଧିକାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ସମ୍ଯଗାନକଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍
ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କର ଦୁର୍ଗ ଆପତ୍କାଳରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିଲା। ସେହି ଦୁର୍ଗକୁ ସେନାପତିଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ, ଠିକ୍ ଭାବେ ବାଜା, ଢୋଳ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଉଚ୍ଚାଵଚମୁପାଦାଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ମାଧଵଃ। ଧନୌଘଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ
ମାଧବ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରି, ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସିଥିଲେ।
ତଂ ଧନୌଘମପର୍ଯନ୍ତଂ ରତ୍ନସାଗରମକ୍ଷଯମ୍। ନାଦଯନ୍ରଥଘୋଷେଣ ପ୍ରଵିଶେଶ ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ସେହି ଅସୀମ ଧନର ଧାରା, ମଣିମୁକ୍ତାର ଅପାର ସମୁଦ୍ର, ରଥର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଠି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପୂର୍ଣମାପୂରଯଂସ୍ତେଷାଂ ଦ୍ଵିଷଚ୍ଛୋକାଵହୋଽଭଵତ୍। ଅସୂର୍ଯମିଵ ସୂର୍ଯେଣ ନିଵାତମିଵ ଵାଯୁନା। କୃଷ୍ଣେନ ସମୁପେତେନ ଜହୃଷେ ଭାରତଂ ପୁରମ୍
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଧନଭଣ୍ଡାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଏହା ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରକୁ ହଟାଏ, ବା ବାୟୁ ନିରବତାକୁ ଭଙ୍ଗ କରେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଭାରତମାନେଙ୍କ ନଗର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ତଂ ମୁଦାଽଭିସମାଗମ୍ଯ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଚ ଯଥାଵିଧି। ସ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଶଲଂ ଚୈଵ ସୁଖାସୀନଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ସେଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଖୁସି ହୋଇ, ଯଥାଯଥ ଆଦର ସହିତ ମିଶି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଓ ସୁବିଧାରେ ବସାଇଲେ।
ମ୍ଯଦ୍ଵୈପାଯନମୁଖୈର୍ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। ଭୀମାର୍ଜୁନଯମୈଶ୍ଚୈଵ ସହିତଃ କୃଷ୍ଣମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋତ୍ବିଜମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜମାନେ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵତ୍କୃତେ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ମଦ୍ଵଶେ କୃଷ୍ଣ ଵର୍ତତେ। ଧନଂ ଚ ବହୁ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦୁପାର୍ଜିତମ୍
ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୋର ଅଧୀନରେ ଆସିଛି, ଏବଂ ବହୁ ଧନ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମିଳିଛି।
ସୋଽହମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଧିଵଦ୍ଦେଵକୀସୁତ। ଉପଯୋକ୍ତୁଂ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଵାହେ ଚ ମାଧଵ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ଏହି ସମସ୍ତ ଧନକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅଗ୍ନି ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
ତଦହଂ ଯଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଦାଶାର୍ହ ସହିତସ୍ତ୍ଵଯା। ଅନୁଜୈଶ୍ଚ ମହାବାହୋ ତନ୍ମାଽନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦାଶାର୍ହ, ମୁଁ ତୁମେ ଓ ମୋ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ତଦ୍ଦୀକ୍ଷାପଯ ଗୋଵିନ୍ଦ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ମହାଭୁଜ। ତ୍ଵଯୀଷ୍ଟଵତି ଦାଶାର୍ହ ଵିପାପ୍ମା ଭଵିତା ହ୍ଯହମ୍
ତେଣୁ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷା ନିଅ। ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଦୋଷମୁକ୍ତ ହେବି।
ମାଂ ଵାପ୍ଯଭ୍ଯନୁଜାନୀହ ସହୈଭିରନୁଜୈର୍ଵିଭୋ। ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଂ କ୍ରତୁମୁତ୍ତମମ୍
କିମ୍ବା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଓ ମୋ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଅନୁମତି ଦିଅ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି।
ତଂ କୃଷ୍ଣଃସ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ବହୂକ୍ତ୍ଵା ଗୁଣଵିସ୍ତରମ୍। ତ୍ଵମେଵ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ରମ୍ରାଡର୍ହୋ ମହାକ୍ରତୁମ୍। ସମ୍ପ୍ରାପ୍ନୁହି ତ୍ଵଯା ପ୍ରାପ୍ତେ କୃତକୃତ୍ଯାସ୍ତତୋ ଵଯମ୍
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ବଢ଼ାଇ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଏହି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ଏହାକୁ ସଫଳ କର, ତୁମେ ସଫଳ ହେଲେ, ଆମର କାମ ସଫଳ ହେବ।'