ଵିସୃଜ୍ଯ ଦ୍ରଵିଡାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ। ନ୍ଯଵର୍ତମ ତତୋ ଧୀମାନ୍ସହଦେଵୋ ନରାଧିପଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ତାପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସହଦେବ ଫେରିଗଲେ।
ଏଵଂ ଵିଜିତ୍ଯ ତରସା ସାନ୍ତ୍ଵେନ ଵିଜଯେନ ଚ। କରଦାନ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯାଗଚ୍ଛଦରିନ୍ଦମଃ
ଏଭଳି ଶକ୍ତି, ମୌଳିକତା ଓ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାଜାମାନେକୁ କରଦାନ କରାଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସେଠାରୁ ଫେରିଲେ।
ରତ୍ନସାଲମୁପାଦାଯ ଯଯୌ ସହନିଶାଚରଃ। ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିଵେଶାଥ କମ୍ପଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଶାଳାକୁ ନେଇ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବ ଚାଲିଗଲା; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ମାନେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ ଦେଉଛି ଭଳି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ରାଜନ୍ସହଦେଵଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ। ପ୍ରହ୍ଵୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ସ ପୂଜିତଶ୍ଚାପି ତେନ ଵୈ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସହଦେବ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତାରେ ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଲଙ୍କାପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଧନୌଘାଂଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନ୍ଦୁର୍ଲଭାନ୍ବହୂନ୍। ପ୍ରୀତିମାନଭଵଦ୍ରାଜା ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୌ
ଲଙ୍କାରୁ ଆଣିଥିବା ବହୁ ଦୁର୍ଲଭ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଖି, ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।
ଧର୍ମରାଜାଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ। କୋଟୀସହସ୍ରମଧିକଂ ହିରଣ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନେ
ଏହି ସବୁ କଥା ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ କୋଟି ହଜାର ଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନା ଦାନ କଲେ।
ଵିଵିଧାନି ଚ ରତ୍ନାନି ଗୋଜାଵିମହିଷାଂସ୍ତଥା। କୃତକର୍ମା ସୁଖଂ ରାଜନ୍ନୁଵାସ ଜନମେଜଯ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ, ଗାଈ, ଛାଗ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଇ, ନିଜ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ରାଜା ଜନମେଜୟ ସୁଖରେ ବସିଲେ।
ନକୁଲସ୍ଯ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କର୍ମାଣି ଵିଜଯଂ ତଥା। ଵାସୁଦେଵଜିତାମାଶାଂ ଯଥାଽସାଵଜଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏବେ ମୁଁ ନକୁଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଜୟ ବିଷୟରେ କହିବି, ଏବଂ କିପରି ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତିଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବଶ କରିଥିଲେ।
ନିର୍ଯାଯ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥାତ୍ପ୍ରତୀଚୀମଭିତୋ ଦିଶମ୍। ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମତିମାନ୍ପ୍ରାଯାନ୍ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସହ
ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ସେ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଜ୍ଞାନୀ ନକୁଳ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସିଂହନାଦେନ ମହତା ଯୋଧାନାଂ ଗର୍ଜିତେନ ଚ। ରଥନେମିନିନାଦୈଶ୍ଚ କମ୍ପଯନ୍ଵସୁଧାମିମାମ୍
ସେନାର ଦଳର ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ, ରଥର ଚକ୍ର ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
ତତୋ ବହୁ ଧନଂ ରମ୍ଯଂ ଗାଵାଢ୍ଯଂ ଧନଧାନ୍ଯଵତ୍। କାର୍ତିକେଯସ୍ଯ ଦଯିତଂ ରୋହୀତକୁପାଦ୍ରଵତ୍
ସେଠାରେ ନକୁଳ ବହୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଲାଗିଲେ, ଯେଉଁଠି ଗାଈ, ଧାନ ଓ ଧନ ଅଧିକ ଥିଲା, ଏହି ସ୍ଥାନ ରୋହିତକ ଓ କୁପଦ୍ର, ଯାହା କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲା।
ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ମହଚ୍ଚାସୀଚ୍ଛୂରୈର୍ମତ୍ତମଯୂରକୈଃ। ମରୁଭୂମିଂ ସ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଥୈଵ ବହୁଧାନ୍ଯକମ୍
ସେଠାରେ ଶୂରବୀରମାନେ, ମଦମସ୍ତ ମୟୂର ଭଳି, ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ନକୁଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମରୁଭୂମି ଓ ଧାନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ଜମିକୁ ବଶ କଲେ।
ଶୈରୀଷକଂ ମହେତ୍ଥଂ ଚ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ଆକ୍ରୋଶଂ ଚୈଵ ରାଜର୍ଷି ତେନ ଯୁଦ୍ଧମଭୂନ୍ମହତ୍
ମହାପ୍ରଭାବୀ ନକୁଳ ଶୈରୀଷକ ଓ ମହେତ୍ଥକୁ ବଶ କଲେ; ଏବଂ ରାଜା ଋଷି ଆକ୍ରୋଶ ସହିତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ତାନ୍ଦଶାର୍ଣାନ୍ସ ଜିତ୍ଵା ଚ ପ୍ରତସ୍ଥେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ଶିବୀଂସ୍ତ୍ରିଗର୍ତାନମ୍ବଷ୍ଠାନ୍ମାଲଵାନ୍ପଞ୍ଚ କର୍ପଟାନ୍
ଦଶାର୍ଣ୍ଣମାନେକୁ ଜିତି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଶିବି, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ମାଳବ ଓ ପାଞ୍ଚ କର୍ପଟକ ଉପରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ତଥା ମଧ୍ଯମକେଯାଂଶ୍ଚ ଵାଟଧାନାନ୍ଦ୍ଵିଜାନଥ। ପୁନଶ୍ଚ ପରିଵୃତ୍ଯାଥ ପୁଷ୍କରାରଣ୍ଯଵାସିନଃ
ସେ ମଧ୍ୟମକେୟ, ବାଟଧାନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ବଶ କଲେ; ପୁନି ଫେରି, ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟର ବାସିନ୍ଦାମାନେକୁ ଜିତିଲେ।
ଗଣାନୁତ୍ସଵସଙ୍କେତାନ୍ଵ୍ଯଜଯତ୍ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। ସିନ୍ଧୁକୂଲାଶ୍ରିତା ଯେ ଚ ଗ୍ରାମଣୀଯା ମହାବଲାଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର, ସେ ଉତ୍ସବ ଦଳ ଓ ସଭାମାନେକୁ ଜିତିଲେ; ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ବସୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଧାନମାନେକୁ ବଶ କଲେ।
ଶୂରାଽଽଭୀରଗଣାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚାଶ୍ରିତ୍ଯ ସରସ୍ଵତୀମ୍। ଵର୍ତଯନ୍ତି ଚ ଯେ ମତ୍ସ୍ଯୈର୍ଯେ ଚ ପର୍ଵତଵାସିନଃ
ସେ ଶୂର ଅଭୀର ଗୋଷ୍ଠୀ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ବସୁଥିବା, ମାଛ ଧରି ଜୀବିକା କରୁଥିବା ଏବଂ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ବଶ କଲେ।
କତ୍ସ୍ନଂ ପଞ୍ଚନନ୍ଦଂ ଚୈଵ ତଥୈଵାମରପର୍ଵତମ୍। ଉତ୍ତରଜ୍ଯୋତିଷଂ ଚୈଵ ତଥା ଦିଵ୍ଯକଟଂ ପୁରମ୍
ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଞ୍ଚନନ୍ଦ, ଅମରପର୍ବତ, ଉତ୍ତର ଜ୍ୟୋତିଷ ଓ ଦିବ୍ୟକଟ ନଗରକୁ ଜିତିଲେ।
ଦ୍ଵାରପାଲଂ ଚ ତରସା ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ରାମଠାନ୍ହାରହୂଣାଂଶ୍ଚ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ନୃପାଃ
ମହାପ୍ରଭାବୀ ନକୁଳ ଦ୍ୱାରପାଳକୁ ଶକ୍ତିରେ ବଶ କଲେ; ରାମଠ, ହାରହୂଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ରାଜାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ଶାସନାଦେଵ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତତ୍ରସ୍ଥଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵାସୁଦେଵାଯ ଭାରତ
ପାଣ୍ଡବ ସେମାନେ ସବୁଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାରେ ବଶ କଲେ; ଏବଂ ସେଠି ରହି, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଖବର ପଠାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସ ଚାସ୍ଯ ଗତଭୀ ରାଜନ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଶାସନମ୍। ତତଃ ଶାକଲମଭ୍ଯେତ୍ଯ ମଦ୍ରାଣାଂ ପୁଟଭେଦନମ୍
ଓ ରାଜା, ସେ ଭୟ ହରାଇ, ଆଜ୍ଞାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲା। ପରେ ଶାକଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ମଦ୍ର ଓ ପୁଟଭେଦନ ଜନତାକୁ ଅପନେଇଲା।
ମାତୁଲଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵେଣ ଶଲ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ଵଶେ ବଲୀ। ସ ତେନ ସତ୍କୃତୋ ରାଜ୍ଞା ସତ୍କାରାର୍ହୋ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାମା ଶାଲ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ନିଜ ଅଧୀନ କଲା। ଏହି ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ମାନ ଦରକାର, ସେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ ଦେଲା।
ରତ୍ନାନି ଭୂରୀଣ୍ଯାଦାଯ ସମ୍ପ୍ରତସ୍ଥେ ଯୁଧାଂ ପତିଃ। ତତଃ ସାଗରକୁକ୍ଷିସ୍ଥାନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାନ୍ପରମଦାରୁଣାନ୍
ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ ବହୁ ରତ୍ନ ନେଇ, ଯାତ୍ରା କଲା। ପରେ ସାଗର ତଟର ଭୟଙ୍କର ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେକୁ ଅପନେଇଲା।
ପହ୍ଲଵାନ୍ଵର୍ବରାଂଶ୍ଚୈଵ କିରାତାନ୍ଯଵନାଞ୍ଶକାନ୍। ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯପାଦାଯ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ଚ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ନ୍ଯଵର୍ତତ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନକୁଲଶ୍ଚିତ୍ରମାର୍ଗଵିତ୍
ପହ୍ଲବ, ବର୍ବର, କିରାତ, ଯବନ ଓ ଶକମାନେକୁ ଅପନେଇ, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ନେଇ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନ କଲା। ପରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନେକ ପଥର ଜ୍ଞାତା ନକୁଳ ଫେରିଗଲା।
କରମାଣାଂ ସହସ୍ରାଣି କୋଶଂ ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଊହର୍ଦଶ ମହାରାଜ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦିଵ ମହାଧନମ୍
ହଜାର ହଜାର କର ଏବଂ ବିପୁଳ ଧନ, ମହାରାଜା, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମାର ଖଜାନାକୁ ଦେଲା, ଯେଉଁ ଧନ ଦୁଃଖରୁ ଉଠିଥିବା ପରି।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତଂ ଵୀରମଭ୍ଯେତ୍ଯ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ତତୋ ମାଦ୍ରୀସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧନଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା। ମାଦ୍ରୀର ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ତାଙ୍କୁ ସେ ଧନ ଦେଲା।
ଏଵଂ ଵିଜିତ୍ଯ ନକୁଲୋ ଦିଶଂ ଵରୁଣପାଲିତାମ୍। ପ୍ରତୀଚୀଂ ଵାସୁଦେଵେନ ନିର୍ଜିତାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଏଭଳି ନକୁଳ ବରୁଣ ରକ୍ଷିତ ଦିଗକୁ ଜିତିଲା, ଓ ବସୁଦେବ ଜିତିଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଅପନେଇଲା, ଓ ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ରକ୍ଷଣାଦ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସତ୍ଯସ୍ଯ ପରିପାଲନାତ୍। ଶତ୍ରୂଣାଂ କ୍ଷପଣାଚ୍ଚୈଵ ସ୍ଵକର୍ମନିରତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ରକ୍ଷା, ସତ୍ୟର ପାଳନ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେର ନାଶ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଲଗି ରହିଲେ।
ବଲୀନାଂ ସମ୍ଯଗାଦାନାଦ୍ଧର୍ମତଶ୍ଚାନୁଶାସନାତ୍। ନିକାମଵର୍ଷୀ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସ୍ଫୀତୋ ଜନପଦୋଽଭଵତ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦାନ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା, ବର୍ଷା ପ୍ରଚୁର ହେଲା ଓ ଦେଶ ଉନ୍ନତ ହେଲା।
ସର୍ଵାରମ୍ଭାଃ ସୁପ୍ରଵୃତ୍ତା ଗୋରକ୍ଷା କର୍ଷଣଂ ଵଣିକ୍। ଵିଶେଷାତ୍ସର୍ଵମେଵୈତତ୍ସଞ୍ଜଜ୍ଞେ ରାଜକର୍ମଣଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ଚାଲିଲା—ଗୋରକ୍ଷା, ଚାଷ ଓ ବ୍ୟବସାୟ। ଏହି ସବୁ ରାଜାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଫଳିଲା।