ସ ତଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିମଂ କୃତ୍ଵା ମଲଯଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଲଙ୍ଘଯିତ୍ଵା ତୁ ମାଦ୍ରେଯସ୍ତାମ୍ରପଣୀଂ ନଦୀଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ମଲୟ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଶୁଭ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ସୁଶୀତାଂ ଚ ମନୋହରାମ୍। ସମୁଦ୍ରତୀରମାସାଦ୍ଯ ନ୍ଯଵିଶତ୍ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଦିବ୍ୟ, ଶୀତଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ଜଳ ଥିବା ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବିଶ୍ରାମ କଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତତୋ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ସହ ଭାରତ। ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାବାହୁଃ ସଚିଵୈର୍ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତରୈଃ
ତାପରେ ରାଜା ସହଦେବ, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବିଚାର କଲେ।
ସ ଵିଚାର୍ଯ ତଦା ରାଜନ୍ସହଦେଵସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରଂ ଘଟୋତ୍କଚମ୍
ସେତେବେଳେ, ରାଜା ସହଦେବ ଦ୍ରୁତ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କର ଭାଇର ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବିଲେ।
ତତଶ୍ଚିନ୍ତିତମାତ୍ରେ ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ଅତିଦୀର୍ଘୋ ମହାବାହୁ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ
ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ, ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଦେଖାଦେଲେ—ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ନୀଲଜୀମୂତସଙ୍କାଶସ୍ତପ୍ତକାଞ୍ଚନକୁଣ୍ଡଲଃ। ଵିଚିତ୍ରହାରକେଯୂରଃ କିଙ୍କିଣୀମଣିଭୂଷିତଃ
ସେ ଗାଢ଼ କଳା ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ, ତେଜସ୍ୱୀ ସୁନା କୁଣ୍ଡଳ, ଅଦ୍ଭୁତ ହାର ଓ ବାହୁବନ୍ଧ, ଚମକୁଥିବା ମଣିର କମରବନ୍ଧ ଧରିଥିଲେ।
ହେମମାଲୀ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ କିରୀଟୀ କୁକ୍ଷିବନ୍ଧନଃ। ତାମ୍ରକେଶୋ ହରିଶ୍ମଶ୍ରୁର୍ଭୀମାଙ୍ଗଃ କଟକାଙ୍ଗଦଃ
ସେ ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ବଡ଼ ଦାଁତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କମରେ ବେଲ୍ଟ, ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର କେଶ, ହଳଦିଆ ଦାଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ବାହୁବନ୍ଧ ଓ କଙ୍ଗନ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ରକ୍ତଚନ୍ଦନଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାମ୍ବରଧରୋ ବଲୀ। ବଲେନ ସ ଯଯୌ ତତ୍ର ଚାଲଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲେପାଯାଇଥିଲା, ସୁକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ; ସେ ଯେତେବେଳେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ମାନେ ଭୂମି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ କମ୍ପିଥିଲା।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନା ରାଜନ୍ନାଯାନ୍ତଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଭଯାଦ୍ଧି ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ସିଂହାତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗା ଯଥା
ହେ ରାଜା, ପ୍ରଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପର୍ବତ ଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ଛୋଟ ପଶୁମାନେ ସିଂହକୁ ଦେଖି ଭଗନ୍ତି।
ଆସସାଦ ଚ ମାଦ୍ରେଯଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ରାଵଣୋ ଯଥା। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ତତୋ ରାଜନ୍ସହଦେଵଂ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ସେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ରାବଣ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ; ପରେ ଘଟୋତ୍କଚ ସହଦେବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ପ୍ରହ୍ଵଃ କୃତାଞ୍ଜଲିସ୍ତସ୍ଥୌ କିଂ କାର୍ଯମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍। ତଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତାରେ ଦଢ଼ି ଦଉଡ଼ିଲେ ଓ ପଚାରିଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ କଣ?' ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ।
ତଂ ମେରୁଶିଖରାକାରମାଗତଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ପୂଜଯିତ୍ଵା ସହାମାତ୍ଯଃ ପ୍ରୀତୋ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ
ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ, ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ସହଦେବ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସମ୍ମାନ କରି, ଖୁସି ହୋଇ କଥା କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଲଙ୍କାଂ ପୁରୀଂ ଵତ୍ସ କରାର୍ଥଂ ମମ ଶାସନାତ୍। ।। ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାତ୍ମାନଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ବିଭୀଷଣମ୍
'ମୋ ଆଦେଶରେ, ବେଟା, ତୁମେ ଲଙ୍କା ପୁରୀକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ମନ୍ୟ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ।'
ରତ୍ନାନି ରାଜସୂଯାର୍ଥଂ ଵିଵିଧାନି ବହୂନି ଚ। ଉପାଦାଯ ଚ ସର୍ଵାଣି ପ୍ରତ୍ଯାଗଚ୍ଛ ମହାବଲ
'ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ନେଇ ଫେରିଆସ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'
ପାଣ୍ଡଵେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ଘଟୋତ୍କଚଃ। ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜ ପ୍ରତସ୍ଯେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଘଟୋତ୍କଚ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଯଯୌ ଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ସହଦେଵଂ ଘଟୋତ୍କଚଃ। ଲଙ୍କାମଭିମୁକୋ ରାଜନ୍ସମୁଦ୍ରଂ ସ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ସହଦେବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଘଟୋତ୍କଚ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଯିବା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
କୂର୍ମଗ୍ରାହଝଷାକୀର୍ଣଂ ମୀନନକ୍ରୈସ୍ତଥାଽଽକୁଲମ୍। ଶୁକ୍ତିଵ୍ରାତସମାକୀର୍ଣଂ ଶଙ୍କାନାଂ ନିଚଯାକୁଲମ୍
ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ କୁମ୍ଭୀର, ମାଛ, କଚ୍ଛପ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛରେ ଭରିଆ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତାର ଢେର ଦେଖିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମସେତୁଂ ଚ ଚିନ୍ତଯନ୍ରାମଵିକ୍ରମମ୍।। ଗତ୍ଵା ପାରଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣଂ ସ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ସେ ରାମଙ୍କ ସେତୁ ଦେଖି, ରାମଙ୍କ ବୀରତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ତାପରେ ଘଟୋତ୍କଚ ସମୁଦ୍ର ଟପି ଦକ୍ଷିଣ ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଲଙ୍କାଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାକପୃଷ୍ଠୋପମାଂ ଶୁଭାମ୍। ପ୍ରାକାରେଣାଵୃତାଂ ରମ୍ଯାଂ ଶୁଭଦ୍ଵାରୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ରାଜା, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ପ୍ରଚୀରା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା ଓ ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ପ୍ରାସାଦୈର୍ବହୁସାହସ୍ରୈଃ ଶ୍ଵେତରକ୍ତୈଶ୍ଚ ସଙ୍କୁଲାମ୍। ଦିଵ୍ଯଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ହ୍ରାଦାମୁଦ୍ଯାନଵନଶୋଭିତାମ୍
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ସ୍ୱେତ ଓ ଲାଲ ପ୍ରାସାଦ ଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ସର୍ଵକାଲଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଷ୍ପିତୈରୁପଶୋଭିତାମ୍। ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ସଙ୍କୀର୍ଣାଂ ରମଣୀଯମହାରଥାମ୍
ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗା ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ, ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥମାନେ ଏଠାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥିଲେ।
ନାନାରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସମ୍ପୂର୍ଣାମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେଵାମରାଵତୀମ୍। ଵିଵେଶ ସ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ରାକ୍ଷସୈଶ୍ଚ ନିଷେଵିତାମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ସେ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ସ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ରାକ୍ଷସୈଶ୍ଚ ନିଷେଵିତାମ୍।। ନାନାଵେଷଧରାନ୍ଦକ୍ଷାନ୍ନାରୀଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଥିଲେ, ନାନା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦକ୍ଷ ପୁରୁଷମାନେ ଓ ମନୋହର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଣାନୀମାନେ ଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରା ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ। ମଦରକ୍ତାନ୍ତନଯନାଃ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରାଃ
ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ, ଚଉଡ଼ା କଟି ଓ ପୁଷ୍ଟ ଅଂଶ ଥିଲା।
ଭୈମସେନିଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ଵିସ୍ମଯଂ ଗତାଃ। ଆସସାଦ ଗୃହଂ ରାଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସଦନୋପମମ୍
ତାପରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଖୁସି ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
bକୁରୂଣାମୃଷ୍ଟବୋ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁର୍ନାମ ମହାବଲଃ।। aକନୀଯାଂସ୍ତସ୍ଯ ଦାଯାଦଃ ସହଦେଵ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ। bତେନାହଂ ପ୍ରେଷିତୋ ଦୂତଃ କରାର୍ଥଂ କୌରଵସ୍ଯ ଚ
କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ସହଦେବ ବୋଲି ପରିଚିତ। ସେ ମୋତେ କୌରବଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦୂତିଆ କାମରେ ପଠାଇଛନ୍ତି।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ରାଜେନଦ୍ରଂ ତ୍ଵଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମାଂ ନିଵେଦଯ
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ମୋ ଖବର ଦିଅ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଵେଶାଥ ଭଵନଂ ସ ନିଵେଦକଃ। ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ସ୍ରଵମାଚଷ୍ଟ ସ୍ରଵାଂ ଦୂତଗିରଂ ତଦା
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ସେ ସୂଚକ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ହାତ ଜୋଡି ରାଜାଙ୍କୁ ଦୂତର କଥା କହିଲେ।
ଦ୍ଵାରପାଲଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମୀପଂ ମେ ପ୍ରଵେଶ୍ଯତାମ୍
ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, କହିଲେ—‘ତାଙ୍କୁ ମୋ ସମ୍ନିଧିକୁ ନେଇଆ।’
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞା ସ ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ମହାତ୍ମନା। ଅଥନିଷ୍କମ୍ଯ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତୋ ଦ୍ଵାର୍ସ୍ଥୋହୈଡିମ୍ବମବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି ମହାନ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ତଡ଼ିତଡ଼ି ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ କହିଲେ।