କ୍ଵଚିତ୍ସୁପୁଷ୍ପିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ସୌଗନ୍ଧିକୋତ୍ପଲୈଃ। କହ୍ଲାରକୁମୁଦୋତ୍ଫୁଲ୍ଲୈଃ କମଲୈରୁପଶୋଭିତାମ୍
କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଫୁଲିଥିବା ଗଛ, କେଉଁଠି ସୁଗନ୍ଧିତ ନୀଳ କମଳ, କହ୍ଲାର, କୁମୁଦ ଓ ଖିଲିଥିବା କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
କାଵେରୀଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୀତିମାନ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଦା। ଅସ୍ମଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଯଥା ଗଙ୍ଗା କାଵେରୀ ଚ ତଥା ଶୁଭା
ଏପରି କାଭେରୀ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଖୁସି ହେଲେ; ଯେପରି ଆମ ଦେଶରେ ଗଙ୍ଗା, ସେପରି ଶୁଭ କାଭେରୀ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ତାଂ ତୀର୍ତ୍ଵା ନଦୀମନୁଚରୈଃ ସହ। ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରଭାସାଦ୍ଯ ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ
କିନ୍ତୁ ସହଦେବ, ସେ ନଦୀକୁ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆଗତଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ତତ୍ର ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷଯଵାସିନଃ। ଦର୍ଶନାର୍ଥଂ ଯଯୁସ୍ତେ ତୁ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ କୌତୁହଳରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ଦ୍ରମିଡାଃ ପୁରୁଷା ରାଜନ୍ସ୍ରିଯଚଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ। ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁସୁତଂ ତତ୍ର ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ
ହେ ରାଜା, ଦ୍ରାବିଡ଼ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁକୁମାରଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ତ୍ରିଦଶୋପମମ୍। ଦର୍ଶନୀଯତମଂ ଲୋକେ ନେତ୍ରୈରନିମିଷୈରିଵ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁକୁମାର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଚାଲୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନୟନ ଝପକିବାକୁ ମନେ ହେଉନଥିଲା।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଭୂତଂ ଦଦୃଶୁର୍ଦ୍ରମିଡାସ୍ତେ ସମାଗତାଃ। ମହାସେନୋପମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ଵୈ
ସେଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ସେନାପତି ପରି ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରିଷ୍ଟୈର୍ଭୋଗୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂମତୈଃ। ଗତିମଙ୍ଗଲଯୁକ୍ତାର୍ଭିଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ନକୁଲାନୁଜମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛିତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୋଗବସ୍ତୁ, ଶୁଭ ଉପହାର ସହିତ, ସେମାନେ ନକୁଳଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରମିଲାନାଗତାନ୍ମୁଦା। ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ମହାବାହୁଃ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ସହଦେବ ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେହି ମହାବାହୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୂତେନ ତରସା ଚୋଲଂ ଵିଜିତ୍ଯ ଦ୍ରମିଡେଶ୍ଵରମ୍। ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯୁପାଦାଯ ପାଣ୍ଡସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଯଯୌ
ତିବ୍ର ଦୂତ ପଠାଇ ସେ ଚୋଳ ଏବଂ ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ; ପରେ ସେମାନଙ୍କର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେଶକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଦର୍ଶନେ ସହଦେଵସ୍ଯ ନ ଚ ତୃପ୍ତା ନରାଃ ପରେ। ଗଚ୍ଛନ୍ତମନୁଗଚ୍ଛନ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କୌତୂହଲାନ୍ଵିତାଃ
ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲାପରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେନାହିଁ; ସେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, କୌତୁହଳରେ ଭରିଯାଇ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତୋ ମାଦ୍ରୀସୁତୋଂ ରାଜନ୍ମୃଗସଙ୍ଘାନ୍ଵିଲୋକଯନ୍। ଗଜାନ୍ଵନଚରାନନ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍କୁଷ୍ଣମୃଗାନ୍ବହୂନ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ମୃଗମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ, ହାତୀ, ଅନ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ, ବାଘ ଏବଂ ବହୁ କୁନ୍ଦୁମୃଗ ଦେଖିଲେ।
ଶୁକାନ୍ମଯୂରାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଗୃଧ୍ରାନାରଣ୍ଯକୁକ୍କୁଟାନ୍। ତତୋ ଦେଶଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶ୍ଵଶୁରସ୍ଯ ମହୀପତେଃ
ସେ ଶୁଆ, ମୟୂର, ଗୃଧ୍ର ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ମୁର୍ଗା ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର ରାଜାଙ୍କ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ମାଦ୍ରେଯୋ ଦୂତାନ୍ପାଣ୍ଡ୍ଯାଯ ଵୈ ତଦା। ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତସ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ସମ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ମଲଯଧ୍ଵଜଃ
ସେ ସମୟରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଦୂତମାନେ ପଠାଇ ପାଣ୍ଡ୍ୟଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ଦେଲେ; ମଲୟଧ୍ୱଜ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଭାର୍ଯା ରୂପଵତୀ ଜିଷ୍ଣୋଃ ପାଣ୍ଡ୍ଯସ୍ଯ ତନଯା ଶୁଭା। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେତି ଵିଖ୍ଯାତା ଦ୍ରମିଡୀ ଯୋଷିତାଂ ଵରା
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସୁନ୍ଦରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ନାମୀ ଝିଅ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦ୍ରାବିଡ଼ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
ଆଗତଂ ସହଦେଵଂ ତୁ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽନ୍ତଃ ପୁରେ ପିତୁଃ। ପ୍ରେଷଯାମାସ ସମ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ପୂଜାରତ୍ନଂ ଚ ଵୈ ବହୁ
ସହଦେବ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହରେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବହୁ ପୂଜାସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ପଠାଇଲେ।
ପାଣ୍ଡ୍ଯୋଽପି ବହୁରତ୍ନାନି ଦୂତୈଃ ସହ ମୁମୋଚ ହ। ମଣିମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲାନି ସହଦେଵାଯ କୀର୍ତିମାନ୍
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ମଧ୍ୟ ବହୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରବାଳ ଦୂତମାନେ ସହିତ ସହଦେବଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପ୍ରତିମାଂ ପୂଜାଂ ପାଣ୍ଡଵୋଽପି ମୁଦା ନୃପ। ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରେ ବହୂନ୍ରତ୍ନାନ୍ଦତ୍ଵା ଵୈ ବଭ୍ରୂଵାହନେ
ସେଉଁଠି ଅପୂର୍ବ ପୂଜା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅ ବଭ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ବହୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେଲେ।
ପାଣ୍ଡ୍ଯଂ ଦ୍ରମିଡରାଜାନଂ ଶ୍ଵଶୁରଂ ମଲଯଧ୍ଵଜମ୍। ସ ଦୂତୈସ୍ତଂ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ମଣଲୂରେଶ୍ଵରଂ ତଦା
ସେ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜା, ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର ମଲୟଧ୍ୱଜ ଏବଂ ମଣଲୂର ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ବଶରେ ଆଣିଲେ।
ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯୁପାଦାଯ ଦ୍ରମିଡୈରାଵୃତୋ ଯଯୌ। ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଲଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦେଵଲୋକସମଂ ଗିରିମ୍
ତାପରେ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇ ସେ ଦେବତାମାନେ ଥିବା ସମାନ ଦିବ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।
ସ ତଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିମଂ କୃତ୍ଵା ମଲଯଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଲଙ୍ଘଯିତ୍ଵା ତୁ ମାଦ୍ରେଯସ୍ତାମ୍ରପଣୀଂ ନଦୀଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ମଲୟ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଶୁଭ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ସୁଶୀତାଂ ଚ ମନୋହରାମ୍। ସମୁଦ୍ରତୀରମାସାଦ୍ଯ ନ୍ଯଵିଶତ୍ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଦିବ୍ୟ, ଶୀତଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ଜଳ ଥିବା ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବିଶ୍ରାମ କଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତତୋ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ସହ ଭାରତ। ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାବାହୁଃ ସଚିଵୈର୍ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତରୈଃ
ତାପରେ ରାଜା ସହଦେବ, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବିଚାର କଲେ।
ସ ଵିଚାର୍ଯ ତଦା ରାଜନ୍ସହଦେଵସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ। ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରଂ ଘଟୋତ୍କଚମ୍
ସେତେବେଳେ, ରାଜା ସହଦେବ ଦ୍ରୁତ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କର ଭାଇର ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବିଲେ।
ତତଶ୍ଚିନ୍ତିତମାତ୍ରେ ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ଅତିଦୀର୍ଘୋ ମହାବାହୁ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ
ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ, ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଦେଖାଦେଲେ—ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ନୀଲଜୀମୂତସଙ୍କାଶସ୍ତପ୍ତକାଞ୍ଚନକୁଣ୍ଡଲଃ। ଵିଚିତ୍ରହାରକେଯୂରଃ କିଙ୍କିଣୀମଣିଭୂଷିତଃ
ସେ ଗାଢ଼ କଳା ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ, ତେଜସ୍ୱୀ ସୁନା କୁଣ୍ଡଳ, ଅଦ୍ଭୁତ ହାର ଓ ବାହୁବନ୍ଧ, ଚମକୁଥିବା ମଣିର କମରବନ୍ଧ ଧରିଥିଲେ।
ହେମମାଲୀ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ କିରୀଟୀ କୁକ୍ଷିବନ୍ଧନଃ। ତାମ୍ରକେଶୋ ହରିଶ୍ମଶ୍ରୁର୍ଭୀମାଙ୍ଗଃ କଟକାଙ୍ଗଦଃ
ସେ ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ବଡ଼ ଦାଁତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କମରେ ବେଲ୍ଟ, ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର କେଶ, ହଳଦିଆ ଦାଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ବାହୁବନ୍ଧ ଓ କଙ୍ଗନ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ରକ୍ତଚନ୍ଦନଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାମ୍ବରଧରୋ ବଲୀ। ବଲେନ ସ ଯଯୌ ତତ୍ର ଚାଲଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲେପାଯାଇଥିଲା, ସୁକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ; ସେ ଯେତେବେଳେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ମାନେ ଭୂମି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ କମ୍ପିଥିଲା।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନା ରାଜନ୍ନାଯାନ୍ତଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଭଯାଦ୍ଧି ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ସିଂହାତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗା ଯଥା
ହେ ରାଜା, ପ୍ରଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପର୍ବତ ଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ଛୋଟ ପଶୁମାନେ ସିଂହକୁ ଦେଖି ଭଗନ୍ତି।
ଆସସାଦ ଚ ମାଦ୍ରେଯଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ରାଵଣୋ ଯଥା। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ତତୋ ରାଜନ୍ସହଦେଵଂ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ସେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ରାବଣ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ; ପରେ ଘଟୋତ୍କଚ ସହଦେବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।