ପାଣ୍ଡ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦ୍ରଵିଡାଂଶ୍ଚୈଵ ସହିତାଂଶ୍ଚୋଡ୍ରକେରଲୈଃ। ଅନ୍ଧ୍ରାଂସ୍ତାଵନାଂଶ୍ଚୈଵ କଲିଙ୍ଗାନୁଷ୍ଟ୍ରକର୍ଣିକାନ୍
ସେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ, ଓଡ଼୍ର-କେରଳ, ଆନ୍ଧ୍ର, ତାବନ, କଳିଙ୍ଗ ଓ ଉଷ୍ଟ୍ରକର୍ଣ୍ଣିକ ଲୋକମାନେକୁ ଏକାସাথে ଅଧୀନ କଲେ।
ଆଟଵୀଂ ଚ ପୁରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଯଵନାନାଂ ପୁରଂ ତଥା। ଦୂତୈରେଵ ଵଶେ ଚକ୍ରେ କରଂ ଚୈନାନଦାପଯତ୍
ସେ ଆଟବୀ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ପୁରୀ ଏବଂ ଯବନମାନେର ସହରକୁ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେୟ ଦେଲେ।
ତାତ୍ରପର୍ଣୀ ତତୋ ଗତ୍ଵା କନ୍ଯାତୀର୍ଥମତୀତ୍ଯ ଚ। ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ଦିଶଂ ସର୍ଵା ଵିଜିତ୍ଯ କୁରୁନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ, ସେ ତାତ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅଟିକି କନ୍ୟାତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କରି, କୁରୁବଂଶର ପୁଅ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଉତ୍ତରଂ ତୀରମାସାଦ୍ଯ ସାଗରସ୍ଯୋର୍ମିମାଲିନଃ। ଚିନ୍ତଯାମାସ କୌନ୍ତେଯୋ ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରଂ ଘଟୋତ୍କଚମ୍
ସାଗରର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ସେଠାରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ତତଶ୍ଚିନ୍ତିତମାତ୍ରସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ତଂ ମେରୁଶିଖରାକାରମାଗତଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ତାଙ୍କୁ ମନେ କରିବା ସହିତ ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଦେଖାଦେଲେ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖିଲେ।
ଭୃଗୁକଚ୍ଛାତ୍ତତୋ ଧୀମାନ୍ସାମ୍ନୈଵାମିତ୍ରକର୍ଶନଃ। ଆଗମ୍ଯତାମିତି ପ୍ରାହ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶସନାଃ
ତାପରେ, ଭୃଗୁକଚ୍ଛରୁ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହିଲେ, 'ସେ ଆସନ୍ତୁ'।
ସ ରାକ୍ଷସପରୀଵାରସ୍ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଶୁ ସଂସ୍ଥିତଃ। ଘଟୋତ୍କଚଂ ମହାତ୍ମାନଂ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍
ସେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିପଟେ ରହିଥିବା, ତୁରନ୍ତ ଘଟୋଟ୍କଚଙ୍କୁ—ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ବଡ଼ ଆତ୍ମା ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ—ନମସ୍କାର କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ପୌଲସ୍ତ୍ଯାଯ ମହାତ୍ମନେ'। ବିଭୀଷଣାଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମଃ
ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ସ୍ନେହ ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ।
ସ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଶାସନଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍। ତଚ୍ଚ କୃଷ୍ଣକୃତଂ ଧୀମାନଭ୍ଯମନ୍ଯତ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପ୍ରଭୁ, ସେହି ଆଦେଶକୁ ଖୁସି ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ତତଃ ସମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକାଷ୍ଠାନି ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ
ତାପରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ କାଠ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା ପଠାଇଲେ।
ଇଚ୍ଛାମ୍ଯାଗମନଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ହୈଡିମ୍ବସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଲଙ୍କାଯାଂ ଚ ଗତିଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୌଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ହଇଡିମ୍ବଙ୍କ ଆଗମନ, ତାଙ୍କର ଲଙ୍କା ଯାତ୍ରା ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
କାଵେରୀଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଵଦସ୍ଵ ମେ
କ୍ରମକ୍ରମେ କାଭେରୀ ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କୁହ।
କାଲନଦ୍ଵୀପଗାଂଶ୍ଚୈଵ ତରସାଽଜିତ୍ଯ ଚାହଵେ। ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ଦିଶଂ ଜିତ୍ଵା ଚୋଲସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଯଯୌ
କାଳନଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁରନ୍ତ ଜିତି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଧିନ କରି, ସେ ଚୋଳ ଦେଶକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଦଦର୍ଶ ପୁଣ୍ଯତୋଯାଂ ଵୈ କାଵେରୀଂ ସରିତାଂ ଵରାମ୍। ନାଜାପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ତାପସୈରୁପଶୋଭିତାମ୍
ସେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଥିବା, ସରିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାଭେରୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣିପଖାଳି ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାପସମାନେ ତାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ।
ସାଲଲୋଧ୍ରାର୍ଜୁନୈଲ୍ଵୈର୍ଜମ୍ବୂଶାଲ୍ମଲକିଂଶୁକୈଃ। କଦମ୍ବୈଃ ସପ୍ତପର୍ଣୈଶ୍ଚ କଶ୍ମର୍ଯାମଲକୈର୍ଵୃତାମ୍
ସେ ନଦୀ ସାଳ, ଲୋଧ୍ର, ଅର୍ଜୁନ, ଇଲ୍ବ, ଜାମୁ, ଶାଲମଳି, କିଂଶୁକ, କଦମ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, କଶ୍ମରୀ ଓ ଆମଳକ ଗଛରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୈଶ୍ଚ ମହାଶାଖୈଃ ପ୍ଲକ୍ଷୈରୌଦୁମ୍ବରୈରପି। ଶମୀପଲାଶଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଅଶ୍ଵତ୍ଥୈଃ ଖଦିରୈର୍ଵୃତାମ୍
ଏହା ବଡ଼ ଡାଳ ଥିବା ବଟ, ପାକୁଡ଼, ଉଦୁମ୍ବର, ଶମୀ, ପଳାଶ, ପିପଳ ଓ ଖଦିର ଗଛରେ ମଧ୍ୟ ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ବଦରୀଭିଶ୍ଚ ସଞ୍ଛନ୍ନାମଶ୍ଵକର୍ଣୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାମ୍। ଚୂତୈଃ ପୁଣ୍ଡ୍ରକପତ୍ରୈଶ୍ଚ କଦଲୀଵନସଂଵୃତାମ୍
ଏହା ବଦରୀ ଗଛରେ ଢାକା ଥିଲା, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଆମ୍ବ, ପୁଣ୍ଡରୀକ ପତ୍ର ଓ କଦଳୀବନ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ଚକ୍ରଵାକଗଣୈଃ କୀର୍ଣଂ ପ୍ଲଵୈଶ୍ଚ ଜଲଵାଯସୈଃ। ସମୁଦ୍ରକାକୈଃ କ୍ରୌଞ୍ଚୈଶ୍ଚ ନାଦିତାଂ ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ
ଏହା ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ପାଣିପଖାଳି, ସମୁଦ୍ର କାଉ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ଜଳକୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିତ ହେଉଥିଲା।
ଏଵଂ ଖଗୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ ସଙ୍ଘୁଷ୍ଟାଂ ଜଲଵାସିଭିଃ। ଆଶ୍ରମୈର୍ବହୁଭିଃ ସକ୍ତାଂ ଚୈତ୍ଯଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାମ୍
ଏଭଳି ଅନେକ ଜଳବାସୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦିତ, ଅନେକ ଆଶ୍ରମ ଓ ପବିତ୍ର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଶୋଭିତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗୈଃ। କ୍ଵଚିତ୍ତୀରରୁହୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ମାଲାଭିରିଵ ଶୋଭିତାମ୍
ଏହା ଶୁଭ୍ର, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, କେଉଁଠି କେଉଁଠି ତଟରେ ଉଠିଥିବା ଗଛମାନେ ମାଳା ପରି ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ।
କ୍ଵଚିତ୍ସୁପୁଷ୍ପିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ସୌଗନ୍ଧିକୋତ୍ପଲୈଃ। କହ୍ଲାରକୁମୁଦୋତ୍ଫୁଲ୍ଲୈଃ କମଲୈରୁପଶୋଭିତାମ୍
କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଫୁଲିଥିବା ଗଛ, କେଉଁଠି ସୁଗନ୍ଧିତ ନୀଳ କମଳ, କହ୍ଲାର, କୁମୁଦ ଓ ଖିଲିଥିବା କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
କାଵେରୀଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୀତିମାନ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଦା। ଅସ୍ମଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଯଥା ଗଙ୍ଗା କାଵେରୀ ଚ ତଥା ଶୁଭା
ଏପରି କାଭେରୀ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଖୁସି ହେଲେ; ଯେପରି ଆମ ଦେଶରେ ଗଙ୍ଗା, ସେପରି ଶୁଭ କାଭେରୀ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ତାଂ ତୀର୍ତ୍ଵା ନଦୀମନୁଚରୈଃ ସହ। ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରଭାସାଦ୍ଯ ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ
କିନ୍ତୁ ସହଦେବ, ସେ ନଦୀକୁ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆଗତଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ତତ୍ର ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷଯଵାସିନଃ। ଦର୍ଶନାର୍ଥଂ ଯଯୁସ୍ତେ ତୁ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ କୌତୁହଳରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ଦ୍ରମିଡାଃ ପୁରୁଷା ରାଜନ୍ସ୍ରିଯଚଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ। ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁସୁତଂ ତତ୍ର ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ
ହେ ରାଜା, ଦ୍ରାବିଡ଼ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁକୁମାରଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ତ୍ରିଦଶୋପମମ୍। ଦର୍ଶନୀଯତମଂ ଲୋକେ ନେତ୍ରୈରନିମିଷୈରିଵ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁକୁମାର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଚାଲୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନୟନ ଝପକିବାକୁ ମନେ ହେଉନଥିଲା।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଭୂତଂ ଦଦୃଶୁର୍ଦ୍ରମିଡାସ୍ତେ ସମାଗତାଃ। ମହାସେନୋପମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ଵୈ
ସେଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ସେନାପତି ପରି ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରିଷ୍ଟୈର୍ଭୋଗୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂମତୈଃ। ଗତିମଙ୍ଗଲଯୁକ୍ତାର୍ଭିଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ନକୁଲାନୁଜମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛିତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୋଗବସ୍ତୁ, ଶୁଭ ଉପହାର ସହିତ, ସେମାନେ ନକୁଳଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରମିଲାନାଗତାନ୍ମୁଦା। ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ମହାବାହୁଃ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ସହଦେବ ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେହି ମହାବାହୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୂତେନ ତରସା ଚୋଲଂ ଵିଜିତ୍ଯ ଦ୍ରମିଡେଶ୍ଵରମ୍। ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯୁପାଦାଯ ପାଣ୍ଡସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଯଯୌ
ତିବ୍ର ଦୂତ ପଠାଇ ସେ ଚୋଳ ଏବଂ ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ; ପରେ ସେମାନଙ୍କର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେଶକୁ ଚଲିଗଲେ।