ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନମିମଂ କର୍ତୁଂ ନାର୍ହସ୍ତ୍ଵଂ ଯଜ୍ଞଵାହନ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମାଦ୍ରେଯଃ କୁଶୈରାସ୍ତୀର୍ଯ ମେଦିନୀମ୍
ଏହି ବଳିରେ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ବଳି ବହନ କରୁଥିବା। ଏଭଳି କହି, ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ମାଟିରେ କୁଶ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଵିଧିଵତ୍ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ପାଵକଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପାଵିଶତ୍। ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଭୀତୋଦ୍ଵିଗ୍ରସ୍ଯ ଭାରତ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର, ସେନାର ସାମ୍ନାରେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତା ସହିତ ପାବକଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ।
ନ ଚୈନମତ୍ଯଗାଦ୍ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ମହୋଦଧିଃ। ତମୁପେତ୍ଯ ଶନୈର୍ଵହ୍ନିରୁଵାଚ କୁରୁନନ୍ଦନମ୍
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଦାହ କଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ମହାସମୁଦ୍ର କହିଲେ। ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି କୁରୁବଂଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସହଦେଵଂ ନୃଣାଂ ଦେଵଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ। ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ କୌରଵ୍ଯ ଜିଜ୍ଞାସେଯଂ କୃତା ମଯା
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ ସହଦେବଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ: 'ଉଠ, ଉଠ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି।'
ଵେଦ୍ମି ସର୍ଵମଭିପ୍ରାଯଂ ତଵ ଧର୍ମସୁତସ୍ଯ ଚ। ମଯା ତୁ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯା ପୂରିଯଂ ଭରତସତ୍ତମ
ମୁଁ ତୁମ ଏବଂ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜାଣେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁରୀକୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯାଵଦ୍ରାଜ୍ଞୋ ହି ନୀଲସ୍ଯ କୁଲେ ଵଂଶଧରା ଇତି। ଈପ୍ସିତଂ ତୁ କରିଷ୍ଯାମି ମନସସ୍ତଵ ପାଣ୍ଡଵ
ରାଜା ନୀଳଙ୍କ ବଂଶରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତତ ଉତ୍ଥାଯ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ଶିରସା ନତଃ। ପୂଜଯାମାସ ମାଦ୍ରେଯଟଃ ପାଵକଂ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଓ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ପାବକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ପାଵକେ ଵିନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ନୀଲୋ ରାଜାଽଭ୍ଯଗାତ୍ତଦା। ପାଵକସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଚୈନମର୍ଚଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ପାବକ ଯେତେବେଳେ ପଛକୁ ହଟିଲେ, ରାଜା ନୀଳ ଆସିଲେ; ପାବକଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସତ୍କାରେଣ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସହଦେଵଂ ଯୁଧାଂ ପତିମ୍। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ପୂଜାଂ କରେ ଚ ଵିନିଵେଶ୍ଯ ଚ
ସମ୍ମାନ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧର ମହାନାୟକ ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସହଦେବ, ସେହି ପୂଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତରେ ରଖିଲେ।
ମାଦ୍ରୀସୁତସ୍ତତଃ ପ୍ରାଯାଦ୍ଵିଜଯୀ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍। ତ୍ରୈପୁରଂ ସ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ରାଜାନମମିତୌଜସମ୍
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ, ବିଜୟୀ ସହଦେବ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ତିନି ପୁର ଏବଂ ତାହାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିଲେ।
ନିଜଗ୍ରାହ ମହାବାହୁସ୍ତରସା ପୌରଵେଶ୍ଵରମ୍। ଆକୃତିଂ କୌଶିକାଚାର୍ଯଂ ଯତ୍ନେ ମହତା ତତଃ
ବହୁତ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ପୌରବ ରାଜାଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ଯିଏ ଦେଖିବାକୁ କୌଶିକ ଋଷିଙ୍କ ପରି ଥିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କଲେ।
ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାବାହୁଃ ସୁରାଷ୍ଟ୍ରାଧିପତିଂ ତଦା। ସୁରାଷ୍ଟ୍ରଵିଷଯସ୍ଥଶ୍ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ରୁକ୍ମିଣେ
ସେ ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲେ ଏବଂ ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ଭୋଜକଟସ୍ଥାଯ ମହାମାତ୍ରାଯ ଧୀମତେ। ଭୀଷ୍ମକାଯସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସାକ୍ଷାଦିନ୍ଦ୍ରସଖାଯ ଵୈ
ସେ ଭୋଜକଟରେ ବସୁଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୀଷ୍ମକ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଥିଲେ, ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ।
ଚ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ସସୁତଃ ଶାସନଂ ତଦା। ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵଂ ମହାରାଜ ଵାସୁଦେଵମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ସେହି ସମୟରେ, ପ୍ରେମ ସହିତ ଏହି ଆଦେଶକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଲେ।
ତତଃ ସ ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ପୁନଃ ପ୍ରାଯାଦ୍ଯୁଧାଂ ପତିଃ। ତତଃ ଶୂର୍ପାରକଂ ଚୈଵ ତାଲାକଟମଥାପି ଚ
ତାପରେ, ସେ ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ପୁଣି ଯାତ୍ରା କଲେ; ଏହା ପରେ, ଶୂର୍ପାରକ, ତାଳାକଟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଧୀନ କଲେ।
ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାତେଜା ଦଣ୍ଡକାଂଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ସାଗରଦ୍ଵୀପଵାସାଂଶ୍ଚ ନୃପତୀନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଯୋନିଜାନ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ ଦଣ୍ଡକ ଓ ସାଗର ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ବିଦେଶୀ ରାଜାମାନେକୁ ଅଧୀନ କଲେ।
ନିଷାଦାନ୍ପୁରୁଷାଦାଂଶ୍ଚ କର୍ଣପ୍ରାଵରଣାନପି। ଯେ ଚ କାଲମୁଖା ନାମ ନରରାକ୍ଷସଯୋନଯଃ
ସେ ନିଷାଦ, ପୁରୁଷାଦ, କର୍ଣ୍ଣପ୍ରାବରଣ ଏବଂ କାଳମୁଖ ନାମକ ମଣିଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମର ଲୋକମାନେକୁ ଅଧୀନ କଲେ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ କୋଲଗିରିଂ ଚୈଵ ସୁରଭୀପଟ୍ଟନଂ ତଥା। ଦ୍ଵୀପଂ ତାମ୍ରାହ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ପର୍ଵତଂ ରାମକଂ ତଥା
ସେ ସମସ୍ତ କୋଳଗିରି, ସୁରଭୀପଟ୍ଟନ, ତାମ୍ର ନାମକ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ରାମକ ପର୍ବତକୁ ଅଧୀନ କଲେ।
ତିମିଙ୍ଗିଲଂ ଚ ସ ନୃପଂ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ମହାମତିଃ। ଏକପାଦାଂଶ୍ଚ ପୁରୁଷାନ୍କେରଲାନ୍ଵନଵାସିନଃ
ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ତିମିଙ୍ଗିଳଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲେ, ଏକପାଦ ଲୋକ, କେରଳ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧୀନ କଲେ।
ନଗରୀଂ ସଞ୍ଜଯନ୍ତୀଂ ଚ ପାଷଣ୍ଡଂ କରହାଟକମ୍। ଦୂତୈରେଵ ଵଶେ ଚକ୍ରେ କରଂ ଚୈନାନଦାପଯତ୍
ସେ ସଞ୍ଜୟନ୍ତୀ ନଗର, ପାଷଣ୍ଡ ଏବଂ କରହାଟକକୁ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେୟ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।
ପାଣ୍ଡ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦ୍ରଵିଡାଂଶ୍ଚୈଵ ସହିତାଂଶ୍ଚୋଡ୍ରକେରଲୈଃ। ଅନ୍ଧ୍ରାଂସ୍ତାଵନାଂଶ୍ଚୈଵ କଲିଙ୍ଗାନୁଷ୍ଟ୍ରକର୍ଣିକାନ୍
ସେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ, ଓଡ଼୍ର-କେରଳ, ଆନ୍ଧ୍ର, ତାବନ, କଳିଙ୍ଗ ଓ ଉଷ୍ଟ୍ରକର୍ଣ୍ଣିକ ଲୋକମାନେକୁ ଏକାସাথে ଅଧୀନ କଲେ।
ଆଟଵୀଂ ଚ ପୁରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଯଵନାନାଂ ପୁରଂ ତଥା। ଦୂତୈରେଵ ଵଶେ ଚକ୍ରେ କରଂ ଚୈନାନଦାପଯତ୍
ସେ ଆଟବୀ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ପୁରୀ ଏବଂ ଯବନମାନେର ସହରକୁ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେୟ ଦେଲେ।
ତାତ୍ରପର୍ଣୀ ତତୋ ଗତ୍ଵା କନ୍ଯାତୀର୍ଥମତୀତ୍ଯ ଚ। ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ଦିଶଂ ସର୍ଵା ଵିଜିତ୍ଯ କୁରୁନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ, ସେ ତାତ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅଟିକି କନ୍ୟାତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କରି, କୁରୁବଂଶର ପୁଅ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଉତ୍ତରଂ ତୀରମାସାଦ୍ଯ ସାଗରସ୍ଯୋର୍ମିମାଲିନଃ। ଚିନ୍ତଯାମାସ କୌନ୍ତେଯୋ ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରଂ ଘଟୋତ୍କଚମ୍
ସାଗରର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ସେଠାରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ତତଶ୍ଚିନ୍ତିତମାତ୍ରସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ତଂ ମେରୁଶିଖରାକାରମାଗତଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ତାଙ୍କୁ ମନେ କରିବା ସହିତ ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଦେଖାଦେଲେ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖିଲେ।
ଭୃଗୁକଚ୍ଛାତ୍ତତୋ ଧୀମାନ୍ସାମ୍ନୈଵାମିତ୍ରକର୍ଶନଃ। ଆଗମ୍ଯତାମିତି ପ୍ରାହ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶସନାଃ
ତାପରେ, ଭୃଗୁକଚ୍ଛରୁ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହିଲେ, 'ସେ ଆସନ୍ତୁ'।
ସ ରାକ୍ଷସପରୀଵାରସ୍ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଶୁ ସଂସ୍ଥିତଃ। ଘଟୋତ୍କଚଂ ମହାତ୍ମାନଂ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍
ସେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିପଟେ ରହିଥିବା, ତୁରନ୍ତ ଘଟୋଟ୍କଚଙ୍କୁ—ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ବଡ଼ ଆତ୍ମା ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ—ନମସ୍କାର କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ପୌଲସ୍ତ୍ଯାଯ ମହାତ୍ମନେ'। ବିଭୀଷଣାଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମଃ
ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ସ୍ନେହ ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ।
ସ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଶାସନଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍। ତଚ୍ଚ କୃଷ୍ଣକୃତଂ ଧୀମାନଭ୍ଯମନ୍ଯତ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପ୍ରଭୁ, ସେହି ଆଦେଶକୁ ଖୁସି ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ତତଃ ସମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକାଷ୍ଠାନି ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ
ତାପରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ କାଠ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା ପଠାଇଲେ।