ତତୋ ବ୍ରହ୍ମଣରୂପେଣ ରମମାଣୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା।। ଚକମେ ତାଂ ଵରାରୋହାଂ କନ୍ଯାମୁତ୍ପଲଲୋଚନାମ୍।। ତଂ ତୁ ରାଜା ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରମଶାସଦ୍ଧାର୍ମିକସ୍ତଦା
ପରେ, ଅଗ୍ନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ସେ ଉତ୍ପଳନୟନୀ, ଉଚ୍ଚନିତମ୍ବା କନ୍ୟା ସହ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ରହିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ନିଷେଧ କଲେ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ତତଃ କୋପାଦ୍ଭଗଵାନ୍ହଵ୍ଯଵାହନଃ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମିତୋ ରାଜା ଜଗାମ ଶିରସାଽଵନିମ୍
ତାପରେ, ଦେବତା ଅଗ୍ନି କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ଭାବେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ; ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ତତଃ କାଲେନ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ହି ତଦା ନୃପଃ। ପ୍ରଦଦୌ ଵିପ୍ରରୂପାଯ ଵହ୍ରଯେ ଶିରସା ନତଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ରାଜା ପୁଣି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରିଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ସୁଭ୍ରୁଂ ନୀଲରାଜ୍ଞଃ ସୁତାଂ ତଦା। ଚକ୍ରେ ପ୍ରସାଦଂ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଵିଭାଵସୁଃ
ନୀଳ ରାଜାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତି ଥିବା ଝିଅକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦେବତା ଅଗ୍ନି ରାଜା ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଵରେଣ ଚ୍ଛନ୍ଦଯାମାସ ତଂ ନୃପଂ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତ୍ତମଃ। ଅଭଯଂ ଚ ସ ଜଗ୍ରାହ ସ୍ଵସୈନ୍ଯେ ଵୈ ମହୀପତିଃ
ଅଗ୍ନି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୋମ ଗ୍ରାହକ, ରାଜାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମତ ବର ଦେଲେ; ଏବଂ ରାଜା ନିଜ ସେନା ପାଇଁ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଯେ କେଚିଦଜ୍ଞାନାତ୍ତାଂ ପୁରୀଂ ନୃପାଃ। ଜିଗୀଷନ୍ତି ବଲାଦ୍ରାଜଂସ୍ତେ ଦହ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ମ ଵହ୍ନିନା
ତାହାପରୁ, ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଶକ୍ତିବଳେ ସେଇ ପୁରୀକୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଯାଂ ପୁର୍ଯାଂ ତଦା ଚୈଵ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ କୁରୂଦ୍ଵହ। ବଭୂଵୁରନତିଗ୍ରାହ୍ଯ ଯୋଷିତଶ୍ଛନ୍ଦତଃ କିଲ
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାହିଷ୍ମତୀ ପୁରୀରେ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବିନା କେବେବି ଜବରଦସ୍ତି ନେଯାଉଥିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵମଗ୍ନିର୍ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାମପ୍ରତିଵାରଣେ। ରିଣ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଚ ରାଜାନସ୍ତତ୍ପୁରଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଏପରିଭାବେ ଅଗ୍ନି ବର ଦେଲେ ଯେ, ସେଠାରେ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବିନା କେବେବି ନେଯିବାଯିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଇ ପୁରୀର ରାଜାମାନେ ସେ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ର୍ଜଯନ୍ତି ଚ ରାଜାନସ୍ତତ୍ପୁରଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଭଯାଦଗ୍ନେର୍ମହାରାଜ ତଦାପ୍ରଭୃତି ସର୍ଵଦା
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାପରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଭୟରେ ସେଇ ପୁରୀକୁ ସଦା ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ସୈନ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯାର୍ଦିତମ୍। ପରୀତମଗ୍ନିନା ରାଜନ୍ନାକମ୍ପତ ଯଥାଽଚଲଃ। ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପାଵକଂ ତତଃ
କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସହଦେବ ନିଜ ସେନାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆବୃତ ଓ ଭୟଭୀତ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାହାଡ଼ ପରି ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ; ଜଳ ଛୁଇଁ ଶୁଚି ହୋଇ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵଦର୍ଥୋଽଯଂ ସମାରମ୍ଭଃ କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମନ୍ନମୋସ୍ତୁ ତେ। ମୁଖଂ ତ୍ଵମସି ଦେଵାନାଂ ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵମସି ପାଵକ
ତୁମ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଇଛି; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଥରେ ଚଳିଥିବା ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁହଁ ତୁମେ, ବଳି ହେଉଛ, ହେ ପାବକ।
ପାଵନାତ୍ପାଵକଶ୍ଚାସି ଵହନାଦ୍ଧଵ୍ଯଵାହନଃ। ଵେଦାସ୍ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ଜାତା ଵୈ ଜାତଵେଦାସ୍ତତୋ ହ୍ଯସି
ଶୁଦ୍ଧ କରିବାରୁ ତୁମେ ପାବକ, ବଳି ଉଠାଇ ନେବାରୁ ହବ୍ୟବାହନ। ବେଦମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଠିପାଇଁ ତୁମେ ଜାତବେଦ।
ଚିତ୍ରଭାନୁଃ ସୁରେଶଶ୍ଚ ଅନଲସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଭାଵସୋ। ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରସ୍ପୃଶଶ୍ଚାସି ହୁତାଶୋ ଜ୍ଵଲନଃ ଶିଖୀ
ତୁମେ ଚିତ୍ରଭାନୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଅନଳ ଓ ବିଭାବସୁ। ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଛୁଁଅ, ତୁମେ ହୁତାଶ, ଜ୍ୱଳନ ଓ ଶିଖୀ।
ଵୈଶ୍ଵାନରସ୍ତ୍ଵଂ ପିଙ୍ଗେଶଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗୋ ଭୂରିତେଜସଃ। କୁମାରସୂସ୍ତ୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରଗର୍ଭୋ ହିରଣ୍ଯକୃତ୍
ତୁମେ ବୈଶ୍ୱାନର, ପିଙ୍ଗେଶ, ବହୁ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ଲବଙ୍ଗ। ତୁମେ କୁମାରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭଗବାନ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗର୍ଭ, ହିରଣ୍ୟମୟ।
ଅଗ୍ନିର୍ଦଦାତୁ ମେ ତେଜୋ ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଣଂ ଦଦାତୁ ମେ। ପୃଥିଵୀ ବଲମାଦଧ୍ଯାଚ୍ଛିଵଂ ଚାପୋ ଦିଶନ୍ତୁ ମେ
ଅଗ୍ନି ମୋତେ ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ, ବାୟୁ ମୋତେ ଶ୍ୱାସ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଜଳ ମୋତେ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅପାଂ ଗର୍ଭ ମହାସତ୍ଵ ଜାତଵେଦଃ ସୁରେଶ୍ଵର। ଦେଵାନାଂ ମୁଖମଗ୍ନେ ତ୍ଵଂ ସତ୍ଯେନ ଵିପୁନୀହି ମାମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଜଳର ଗର୍ଭ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜାତବେଦ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଦେବମାନଙ୍କର ମୁହଁ, ତୁମେ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର।
ଋଷିଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚୈଵ ଦୈଵତୈରସୁରୈରପି। ନିତ୍ଯଂ ସୁହୁତ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସତ୍ଯେନ ଵିପୁନୀହି ମାମ୍
ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା ଏବଂ ଅସୁରମାନେ ସଦା ବଳି ଦେଇଥାନ୍ତି; ତୁମେ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର।
ଧୂମକେତୁଃ ଶିଖୀ ଚ ତ୍ଵଂ ପାପହାଽନିସମ୍ଭଵଃ। ସର୍ଵପ୍ରାଣିଷୁ ନିତ୍ଯସ୍ଥଃ ସତ୍ଯେନ ଵିପୁନୀହି ମାମ୍
ତୁମେ ଧୂମକେତୁ ଓ ଶିଖୀ, ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, କାହାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସଦା ବସିଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତୋଽସି ଭଗଵନ୍ପ୍ରୀତେନ ଶିଚିନା ମଯା। ତୁଷ୍ଟିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚୈଵ ପ୍ରୀତି ଚାଗ୍ନେ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ହେ ଜ୍ୱଳମାନ। ମୋତେ ସନ୍ତୋଷ, ପୋଷଣ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ହେ ଅଗ୍ନି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ମନ୍ତ୍ରମାଗ୍ନେଯଂ ପଠନ୍ଯୋ ଜୁହୁଯାଦ୍ଵିଭୁମ୍। ଋଦ୍ଧିମାନ୍ସତତଂ ଦାନ୍ତଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ଅଗ୍ନି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ଓ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ। ଯିଏ ସଦା ନିୟମିତ ଓ ଶାନ୍ତ ରହେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନମିମଂ କର୍ତୁଂ ନାର୍ହସ୍ତ୍ଵଂ ଯଜ୍ଞଵାହନ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମାଦ୍ରେଯଃ କୁଶୈରାସ୍ତୀର୍ଯ ମେଦିନୀମ୍
ଏହି ବଳିରେ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ବଳି ବହନ କରୁଥିବା। ଏଭଳି କହି, ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ମାଟିରେ କୁଶ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଵିଧିଵତ୍ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ପାଵକଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପାଵିଶତ୍। ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଭୀତୋଦ୍ଵିଗ୍ରସ୍ଯ ଭାରତ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର, ସେନାର ସାମ୍ନାରେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତା ସହିତ ପାବକଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ।
ନ ଚୈନମତ୍ଯଗାଦ୍ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ମହୋଦଧିଃ। ତମୁପେତ୍ଯ ଶନୈର୍ଵହ୍ନିରୁଵାଚ କୁରୁନନ୍ଦନମ୍
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଦାହ କଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ମହାସମୁଦ୍ର କହିଲେ। ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି କୁରୁବଂଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସହଦେଵଂ ନୃଣାଂ ଦେଵଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ। ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ କୌରଵ୍ଯ ଜିଜ୍ଞାସେଯଂ କୃତା ମଯା
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ ସହଦେବଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ: 'ଉଠ, ଉଠ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି।'
ଵେଦ୍ମି ସର୍ଵମଭିପ୍ରାଯଂ ତଵ ଧର୍ମସୁତସ୍ଯ ଚ। ମଯା ତୁ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯା ପୂରିଯଂ ଭରତସତ୍ତମ
ମୁଁ ତୁମ ଏବଂ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜାଣେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁରୀକୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯାଵଦ୍ରାଜ୍ଞୋ ହି ନୀଲସ୍ଯ କୁଲେ ଵଂଶଧରା ଇତି। ଈପ୍ସିତଂ ତୁ କରିଷ୍ଯାମି ମନସସ୍ତଵ ପାଣ୍ଡଵ
ରାଜା ନୀଳଙ୍କ ବଂଶରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତତ ଉତ୍ଥାଯ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ଶିରସା ନତଃ। ପୂଜଯାମାସ ମାଦ୍ରେଯଟଃ ପାଵକଂ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଓ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ପାବକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ପାଵକେ ଵିନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ନୀଲୋ ରାଜାଽଭ୍ଯଗାତ୍ତଦା। ପାଵକସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଚୈନମର୍ଚଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ପାବକ ଯେତେବେଳେ ପଛକୁ ହଟିଲେ, ରାଜା ନୀଳ ଆସିଲେ; ପାବକଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସତ୍କାରେଣ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସହଦେଵଂ ଯୁଧାଂ ପତିମ୍। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ପୂଜାଂ କରେ ଚ ଵିନିଵେଶ୍ଯ ଚ
ସମ୍ମାନ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧର ମହାନାୟକ ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସହଦେବ, ସେହି ପୂଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତରେ ରଖିଲେ।
ମାଦ୍ରୀସୁତସ୍ତତଃ ପ୍ରାଯାଦ୍ଵିଜଯୀ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍। ତ୍ରୈପୁରଂ ସ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ରାଜାନମମିତୌଜସମ୍
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ, ବିଜୟୀ ସହଦେବ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ତିନି ପୁର ଏବଂ ତାହାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିଲେ।