ଅଧିରାଜାଧିପଂ ଚୈଵ ଦନ୍ତଵକ୍ରଂ ମହାବଲମ୍। ଜିଗାଯ କରଦଂ ଚୈଵ କୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଯେ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ସେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିରାଜ ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ, ଯିଏ ବହୁତ ବଳଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ଜିତି, କର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଲେ।
ସୁକୁମାରଂ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ସୁମିତ୍ରଂ ଚ ନରାଧିପମ୍। ତଥୈଵାପରମତ୍ସ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵ୍ଯଜଯତ୍ସ ପଟଚ୍ଚରାନ୍
ସେ ସୁକୁମାରଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଲେ, ସୁମିତ୍ର ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପଟଚ୍ଚର ଦଳକୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କଲେ।
ନିଷାଦଭୂମିଂ ଗୋଶୃଙ୍ଗଂ ପର୍ଵତପ୍ରଵରଂ ତଥା। ତରସୈଵାଜଯଦ୍ଧୀମାଞ୍ଶ୍ରେଣିମନ୍ତଂ ଚ ପାର୍ଥିଵମ୍
ସେ ନିଷାଦ ଭୂମି, ଗୋଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ ଓ ଶ୍ରେଣିମନ୍ତ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜାଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଜିତିଲେ।
ନରରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ନିର୍ଜିତ୍ଯ କୁନ୍ତିଭୋଜମୁପାଦ୍ରଵତ୍। ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵଂ ଚ ତସ୍ଯାସୌ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଶାସନମ୍
ନରରାଷ୍ଟ୍ର ଜିତି, ସେ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତଶ୍ଚର୍ମଣ୍ଵତୀକୂଲେ ଜମ୍ଭକସ୍ଯାତ୍ମଜଂ ନୃପମ୍। ଦଦର୍ଶ ଵାସୁଦେଵେନ ଶେଷିତଂ ପୂର୍ଵଵୈରିଣା
ତାପରେ ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀର କୂଳରେ, ଜମ୍ଭକଙ୍କ ପୁଅ ରାଜାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଚକ୍ରେ ତେନ ସ ସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ସହଦେଵେନ ଭାରତ। ସ ତମାଜୌ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ଯଯୌ
ତାଙ୍କ ସହିତ ସହଦେବ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସେକାନପରସେକାଂଶ୍ଚ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ।। ତତସ୍ତେନୈଵ ସହିତୋ ନର୍ମଦାମଭିତୋ ଯଯୌ
ସେ ସେକନ, ଅପରସେକନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ନେଲେ; ତାପରେ ସେଙ୍କ ସହ ନର୍ମଦା ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଭଗଦତ୍ତଂ ମହାବାହୁଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଂ ନରକାତ୍ମଜମ୍। ଅର୍ଜୁନାଯ କରଂ ଦତ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ର ନ୍ଯଵର୍ତତ
ମହାବଳୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନରକଙ୍କ ପୁଅ ଭଗଦତ୍ତ ଆର୍ଜୁନଙ୍କୁ କର ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେଠାରୁ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ସୈନ୍ଯେନ ମହତାଵୃତୌ। ଜିଗାଯ ସମରେ ଵୀରାଵାଶ୍ଵିନେଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୀର, ବଡ଼ ସେନା ଘେରିଥିବା ଅବନ୍ତିର ଦୁଇ ଶୂର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ।
ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯୁପାଦାଯ ପୁରଂ ଭୋଜକଟଂ ଯଯୌ। ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ରାଜନ୍ଦିଵସଦ୍ଵଯମଚ୍ଯୁତ
ତାପରେ ରତ୍ନ ନେଇ, ସେ ଭୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଦୁଇ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ସ ଵିଜିତ୍ଯ ଦୁରାଧର୍ଷଂ ଭୀଷ୍ମକଂ ମାଦ୍ରିନନ୍ଦନଃ। କୋସଲାଧିପତିଂ ଚୈଵ ତଥା ଵେଣାତଟାଧିପମ୍
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ, ଦୁର୍ଜୟ ଭୀଷ୍ମକ, କୋଶଳ ରାଜା ଓ ବେଣାଟଟ ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଯିତିଲେ।
କାନ୍ତାରକାଂଶ୍ଚ ସମର ତଥା ପ୍ରାକୋଟକାନ୍ନୃପାନ୍। ନାଟକେଯାଂଶ୍ଚ ସମରେ ତଥା ହେରମ୍ବକାନ୍ଯୁଧି
ସେ କାନ୍ତାରକ, ପ୍ରାକୋଟକ ରାଜା, ନାଟକେୟ ଓ ହେରମ୍ବକମାନେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ।
ମାରୁଧଂ ଚ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ରମ୍ଯଗ୍ରାମମଥୋ ବଲାତ୍। ନାଚୀନାନର୍ବୁକାଂଶ୍ଚୈଵ ରାଜାନଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ମାରୁଧଙ୍କୁ ହରାଇ, ରମ୍ୟଗ୍ରାମକୁ ଶକ୍ତିବଳେ ଦଳିଲେ; ନାଚୀନ, ଅର୍ବୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ।
ତାଂସ୍ତାନାଟଵିକାନ୍ସର୍ଵାନଜଯତ୍ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ନାତାଧିପଂ ଚ ନୃପତିଂ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାବଲଃ
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ ସମସ୍ତ ଅଟବୀବାସୀ ରାଜାମାନେଠାରେ ଜିତିଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ନାଟ ଅଧିପତିକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଲେ।
ପୁଲିନ୍ଦାଂଶ୍ଚ ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଯଯୌ ଦକ୍ଷିଣତଃ ପୁରଃ। ଯୁଯୁଧେ ପାଣ୍ଡ୍ଯରାଜେନ ଦିଵସଂ ନକୁଲାନୁଜଃ
ପୁଲିନ୍ଦମାନେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ନକୁଳଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ସହ ଏକ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତଂ ଜିତ୍ଵା ସ ମହାବାହୁଃ ପ୍ରଯଯୌ ଦକ୍ଷିଣାପଥମ୍। ଗୁହାମାସାଦଯାମାସ କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାମ୍
ତାଙ୍କୁ ହରାଇ, ମହାବଳୀ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଗୁହାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପୁରା ଵାନରରାଜେନ ଵାଲିନା ଚାଭିରକ୍ଷିତାମ୍। ତତଃ କୋସଲରାଜସ୍ଯ ରାମସ୍ଯୈଵାନୁଗେନ ଚ। ସୁଗ୍ରୀଵେଣାଭିଗୁପ୍ତାଂ ତାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତମଥାହ୍ଵଯତ୍
ଏହି ସ୍ଥାନଟିକୁ ପୂର୍ବେ ବାନର ରାଜା ବାଲି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ପରେ କୋଶଳ ରାଜା ରାମଙ୍କ ଅନୁଗତ ସୁଗ୍ରୀବ ଏଠାକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଡାକିଲେ।
ତତ୍ର ଵାନରରାଜାଭ୍ଯାଂ ମୈନ୍ଦେନ ଦ୍ଵିଵିଦେନ ଚ। ଯୁଯୁଧେ ଦିଵସାନ୍ସପ୍ତ ନ ଚ ତୌ ଵିକୃତିଂ ଗତୌ
ସେଠାରେ, ବାନର ରାଜା ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ସହ ସପ୍ତାହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କୌଣସି ପରାଜୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୌ ମହାତ୍ମାନୌ ସହଦେଵାଯ ଵାନରୌ। ଊଚତୁଶ୍ଚୈଵ ସଂହୃଷ୍ଟୌ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ତାପରେ, ସେଇ ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ବାନର ଖୁସି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ପାଣ୍ଡଵଶାର୍ଦୂଲ ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ସର୍ଵଶଃ। ଅଵିଘ୍ନମସ୍ତ କାର୍ଯାଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ଧୀମତେ
"ହେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ନେଇ ଯାଅ; ଧୀର ଧର୍ମରାଜଙ୍କ କାମ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସଫଳ ହେଉ।"
ତତୋ ରତ୍ନାନ୍ଯୁପାଦାଯ ପୁରୀଂ ମାହିଷ୍ମତୀଂ ଯଯୌ।। ତତ୍ର ନୀଲେନ ରାଜ୍ଞା ସ ଚକ୍ରେ ଯୁଦ୍ଧଂ ନରର୍ଷଭଃ
ତାପରେ ରତ୍ନ ନେଇ, ସେ ମାହିଷ୍ମତୀ ନଗରକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ, ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ନୀଳ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ପାଣ୍ଡଵଃ ପରଵୀରଘ୍ନଃ ସହଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍।। ତତୋଽସ୍ଯ ସୁମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧମାସୀଦ୍ଭୀରୁଭଯଙ୍କରମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସହଦେବ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯାହା ଭୟଭୀତମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
ସୈନ୍ଯକ୍ଷଯକରଂ ଚୈଵ ପ୍ରାଣାନାଂ ସଂଶଯାଵହମ୍। ଚକ୍ରେ ତସ୍ଯ ହି ସାହାଯ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଏହିପରି, ଦେବତା ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଲା ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କଟ ଆସିଲା।
ତତୋ ରଥା ହଯା ନାଗାଃ ପୁରୁଷାଃ କଵଚାନି ଚ। ପ୍ରତୀପ୍ତାନି ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ସହଦେଵବଲେ ତଦା
ତାପରେ, ରାଜା, ସହଦେବଙ୍କ ସେନାରେ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ସେନାନୀ ଓ ତାଙ୍କର କବଚ ଆଗରେ ଜଳୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।
ତତଃ ସୁସଂଭ୍ରାନ୍ତମନା ବଭୂଵ କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ନୋତ୍ତରଂ ପ୍ରତିଵକ୍ତୁଂ ଚ ଶକ୍ତୋଽଭୂଜ୍ଜନମେଜଯ
ଏହା ପରେ, କୁରୁବଂଶୀ ଜନମେଜୟଙ୍କ ମନ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
କିମର୍ଥଂ ଭଗଵାନ୍ଵହ୍ନିଃ ପ୍ରତ୍ଯମିତ୍ରୋଽଭଵଦ୍ଯୁଧି। ସହଦେଵସ୍ଯ ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଘଟମାନସ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସହଦେବ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବତା ଅଗ୍ନି କାହିଁକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିପକ୍ଷ ହେଲେ?
ତତ୍ର ମାହିଷ୍ମତୀଵାସୀ ଭଗଵାନ୍ହଵ୍ଯଵାହନଃ। ଶ୍ରୂଯତେ ହି ଗୃହୀତୋ ଵୈ ପୁରସ୍ତାତ୍ପାରଦାରିକଃ
ମାହିଷ୍ମତୀ ନଗରରେ, ଦେବତା ଅଗ୍ନିକୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରେମିକ ରୂପେ ଧରି ଧରାଯାଇଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନୀଲସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଦୁହିତା ବଭୂଵତାତୀଵ ଶୋଭନା। ସାଽଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁପାତିଷ୍ଠଦ୍ବୋଧନାଯ ପିତୁଃ ସଦା
ନୀଳ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ; ସେ ସଦା ପିତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିଲେ।
ଵ୍ଯଜନୈର୍ଧୂଯମାନୋଽପି ତାଵତ୍ପ୍ରଜ୍ଵଲତେ ନ ସଃ।। ଯାଵଚ୍ଚାରୁପୁଟୌଷ୍ଠେନ ଵାଯୁନା ନ ଵିଧୂଯତେ
ପଖାରେ ହଳାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳି ଉଠୁନଥିଲା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସୁନ୍ଦର ଠୋଠରୁ ଫୁଙ୍କା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ତତଃ ସ ଭଗଵାନଗ୍ନିଶ୍ଚକମେ ତାଂ ସୁଦର୍ଶନାମ୍। ନୀଲସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵେଷାମୁପନୀତଶ୍ଚ ସୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ ଦେବତା ଅଗ୍ନି ସେ ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ନୀଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟକୁ ତାଙ୍କୁ ଆଣିଦେଲେ।