ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ସସୃଜୁସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ତୁ ମୁଦା ଯୁକ୍ତାଃ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ରତ୍ନୈର୍ଵିଭୂଷଣୈଶ୍ଚୈଵ ଅଭ୍ଯଵର୍ଷଂଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ଅଥ ଜିତ୍ଵା ସମସ୍ତାଂସ୍ତାନ୍କରେ ଚ ଵିନିଵେଶ୍ଯ ଚ
ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମଣିମୁକ୍ତା ଓ ଭୂଷଣର ବୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଜିତି, ଦେୟ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ।
ମଣିହେମପ୍ରବାଲାନି ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ଏତାନି ଲବ୍ଧ୍ଵା ପାର୍ଥୋଽଥ ଶୃଙ୍ଗଵନ୍ତଂ ଗିରିଂ ଯଯୌ
ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ପାଇଁ, ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଶୃଙ୍ଗବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇଲେ।
ଶୃଙ୍ଗଵନ୍ତଂ ଚ କୌରଵ୍ଯଃ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଫଲ୍ଗୁନଃ। ଉତ୍ତରଂ ହରିଵର୍ଷଂ ତୁ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ
ଶୃଙ୍ଗବନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଫାଲ୍ଗୁନ ଉତ୍ତର ହରିବର୍ଷ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷେନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ଵିନିର୍ଜଯନ୍। ତତ୍ର ଲେଭେ ମହାତ୍ମା ଵୈ ଵାସୋ ଦିଵ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ।
କିନ୍ନରଦ୍ରୁମପତ୍ରାଂଶ୍ଚ ତତ୍ର କୃଷ୍ଣାଜିନାନ୍ବହୂନ୍। ଯାଜ୍ଞୀଯାଂସ୍ତାଂସ୍ତଦା ଦିଵ୍ଯାଂସ୍ତତ୍ର ଲେଭେ ଧନଞ୍ଜଯ
ସେଠାରେ ଧନଞ୍ଜୟ ବହୁ କୃଷ୍ଣାଜିନ ଓ କିନ୍ନର ଗଛର ପତ୍ର, ଯାଜ୍ଞିକ ଓ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ।
ଉତ୍ତରଂ ହରିଵର୍ଷଂ ତୁ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଇଯେଷ ଜେତୁଂ ତଂ ଦେଶଂ ପାକଶାସନନ୍ଦନଃ
ଉତ୍ତର ହରିବର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସେଇ ଦେଶକୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତତ ଏନଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ। ଦ୍ଵାରପାଲାଃ ସମାସାଦ୍ଯ ହୃଷ୍ଟା ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ଦେହୀ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଆସି, ଆନନ୍ଦରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପାର୍ଥ ନେଦଂ ତ୍ଵଯା ଶକ୍ଯଂ ପୁରଂ ଜେତୁଂ କଥଞ୍ଜନ। ଉପାଵର୍ତସ୍ଵ କଲ୍ଯାଣ ପର୍ଯାପ୍ତମିଦମଚ୍ଯୁତ
“ପାର୍ଥ, ଏହି ପୁରକୁ କେହିଭଳି ତୁମେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ। ଫେରିଯାଅ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।”
ଇଦଂ ପୁରଂ ଯଃ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଘ୍ରୁଵଂ ନ ସ ଭଵେନ୍ନରଃ। ପ୍ରୀଯାମହେ ତ୍ଵଯା ଵୀର ପର୍ଯାପ୍ତୋ ଵିଜଯସ୍ତଵୈ
“ଏହି ପୁରକୁ ଯିଏ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମାନବ ରହିପାରେ ନାହିଁ। ଆମେ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମର ବିଜୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।”
ନ ଚାତ୍ର କିଞ୍ଚିଜ୍ଜେତଵ୍ଯମର୍ଜୁନାତ୍ର ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ। ଉତ୍ତରାଃ କୁରୁଵୋ ହ୍ଯେତେ ନାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
“ଏଠି ତୁମେ ଦେଖିପାରିବା କିଛି ଜିତିବା ନାହିଁ, ଅର୍ଜୁନ। ଏଠି ଉତ୍ତର କୁରୁମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏଠି କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।”
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽପି ହି କୌନ୍ତେଯ ନେହ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି କିଞ୍ଚନ। ନ ହି ମାନୁଷଦେହେନ ଶକ୍ଯମତ୍ରାଭିଵୀକ୍ଷିତୁମ୍
“କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠି କିଛି ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମାନବ ଦେହରେ ଏଠିକୁ ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।”
ଅଥେହ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଚ୍ଚିକୀର୍ଷସି। ତତ୍ପ୍ରବ୍ରୂହି କରିଷ୍ଯାମୋ ଵଚନାତ୍ତଵ ଭାରତ
“ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠି ଆଉ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ କହ, ଆମେ ତୁମ କଥା ଅନୁଯାୟୀ କରିଦେବୁ।”
ତତସ୍ତାନବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ନର୍ଜୁନଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ପାର୍ଥିଵତ୍ଵଂ ଚିକୀର୍ଷାମି ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ହସିହସି କହିଲେ, “ମୁଁ ଧୀର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ।”
ନ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ଵୋ ଦେଶଂ ଵିରୁଦ୍ଧଂ ଯଦି ମାନୁଷୈଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍କରପଣ୍ଯଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
“ମୁଁ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ ଥିଲେ ତୁମ ଦେଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯେଉଁ କିଛି ଶୁଳ୍କ ଦେବାଯାଉ, ଦିଅ।”
ନୋ ଚେତ୍କୃଷ୍ଣେନ ସହିତୋ ଯୋଧଯିଷ୍ଯାମି ସାଯକୈଃ'। ତତୋ ଦିଵ୍ଯାନି ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। କ୍ଷୌମାଜିନାନି ଦିଵ୍ଯାନି ତସ୍ଯ ତେ ପ୍ରଦଦୁଃ କରମ୍
“ନହେଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ତୀର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।” ଏହାପରେ ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଓ ଦିବ୍ୟ କ୍ଷୌମ ଓ ଅଜିନ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଏଵଂ ସ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଵିଜିତ୍ଯ ଦିଶମୁତ୍ତରାମ୍। ସଙ୍ଗ୍ରାମାନ୍ସୁବହୂନ୍କୃତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଦସ୍ଯୁଭିସ୍ତଥା
ଏଭଳି, ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଜିତି, ବହୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହ ବହୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ସ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତାନ୍କରେ ଚ ଵିନିଵେଶ୍ଯ ତୁ। ଧନାନ୍ଯାଦାଯ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ରାଜାମାନେକୁ ଜିତି, ଶୁଳ୍କ ନେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଧନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣିମୁକ୍ତା ନେଲେ।
ହଯାଂସ୍ତିତ୍ତିରିକଲ୍ମାଷାଞ୍ଶୁକପତ୍ରନିଭାନପି। ମଯୂରସଦୃଶାନ୍ଯାନ୍ସର୍ଵାନନିଲରଂହସଃ
ସେ ତିନିପ୍ରକାର ଘୋଡ଼ା— କେହି କଳା ଦାଗ ଥିବା, କେହି ଗାଢ଼ କଳା, କେହି ରେଶମ ପତ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା, ଆଉ କେହି ମୟୂର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସମସ୍ତେ ପବନ ଗତିର ଘୋଡ଼ା ନେଲେ।
ଵୃତଃ ସୁମହତା ରାଜନ୍ବଲେନ ଚତୁରଙ୍ଗିଣା। ଆଜଗାମ ପୁନର୍ଵୀରଃ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ବଡ଼ ଚାରି ଶାକ୍ତିର ସେନା ସହିତ, ସେ ବୀର ପୁଣି ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ।
ଧର୍ମରାଜାଯ ତତ୍ପାର୍ଥୋ ଧନଂ ସର୍ଵଂ ସଵାହନମ୍। ନ୍ଯଵେଦଯଦନୁଜ୍ଞାତସ୍ତେନ ରାଜ୍ଞା ଗୃହାନ୍ଯଯୌ
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ପାର୍ଥ ସମସ୍ତ ଧନ-ଦୌଳତ ଓ ଯାନବାହନ ସହିତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଭୀମସେନୋଽପି ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଧର୍ମରାଜମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଯଯୌ ପ୍ରାଚୀଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତି।। 5
ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ମହତା ବଲଚକ୍ରେଣ ପରରାଷ୍ଟ୍ରାଵମର୍ଦିନା। ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପୂର୍ଣେନ ଦଂଶିତେନ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ, ଏକ ବଡ଼ ସେନା ନେଇ, ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ବଶ କରି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଵୃତୋ ଭରତଶାର୍ଦୂଲୋ ଦ୍ଵିଷଚ୍ଛୋକଵିଵର୍ଧନଃ। ସ ଗତ୍ଵା ନରଶାର୍ଦୂଲଃ ପଞ୍ଚାଲାନାଂ ପୁରଂ ମହତ୍
ଭାରତବଂଶର ସେ ବୀର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଅନେକ ସେନା ସହିତ ପଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପଞ୍ଚାଲାନ୍ଵିଵିଧୋପାଯୈଃ ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଃ। `କିଞ୍ଚିତ୍କରଂ ସମାଦାଯ ଵିଦେହାନାଂ ପୁରଂ ଯଯୌ'।। ତତଃ ସ ଗଣ୍ଡକାଞ୍ଶୂରୋ ଵିଦେହାନ୍ଭରତର୍ଷଭଃ
ପାଣ୍ଡବ ନାନାପ୍ରକାର ଉପାୟରେ ପଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ମନାଇଲେ ଓ କିଛି ଶୁଳ୍କ ନେଇ, ବିଦେହମାନଙ୍କ ସହରକୁ ଚଲିଗଲେ। ତାପରେ, ଗଣ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳର ସେ ବୀର, ଭାରତବଂଶର ଗର୍ବ, ବିଦେହମାନଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵିଜିତ୍ଯାଲ୍ପେନ କାଲେନ ଦଶାର୍ଣାନଜଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ତତ୍ର ଦାଶାର୍ଣକୋ ରାଜା ସୁଧର୍ମା ରୋମହର୍ଷଣମ୍। କୃତଵାନ୍ଭୀମସେନେମ ମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ନିରାଯୁଧମ୍
ଅତି କମ ସମୟରେ, ସେ ଦଶାର୍ଣ୍ଣମାନେକୁ ଜିତିଲେ। ସେଠାରେ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ରାଜା ସୁଧର୍ମା ଭୀମସେନ ସହିତ ଏକ ବଡ଼, ଅସ୍ତ୍ରବିହୀନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯାହା ହୃଦୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା।
ଭୀମସେନସ୍ତୁ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ କର୍ମ ମହାତ୍ମନଃ। ଅଧିସେନାପତିଂ ଚକ୍ରେ ସୁଧର୍ମାଣଂ ମହାବଲମ୍
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଭୀମସେନ ସୁଧର୍ମାଙ୍କୁ, ଯିଏ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଜର ପ୍ରଧାନ ସେନାପତି କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରାଚୀଂ ଦିଶଂ ଭୀମୋ ଯଯୌ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ। ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ରାଜନ୍କମ୍ପଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ତାପରେ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଭୀମ, ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ମାନେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିବା ପରି।
ସୋଽଶ୍ଵମେଧେଶ୍ଵରଂ ରାଜନ୍ରୋଚମାନଂ ସହାନୁଗମ୍। ଜିଗାଯ ସମରେ ଵୀରୋ ବଲେନ ବଲିନାଂ ଵରଃ
ସେଠାରେ, ରାଜା, ସେ ବୀର, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଶ୍ୱମେଧେଶ୍ୱର ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଲେ।
ସ ତଂ ନିର୍ଜିତ୍ଯ କୌନ୍ତେଯୋ ନାତିତୀଵ୍ରେଣ କର୍ମଣା। ପୂର୍ଵଦେଶଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଵିଜିଗ୍ଯେ କୁରନନ୍ଦନଃ
ସେ, ଅତି କଠିନ ପ୍ରୟାସ ଛଡ଼ା, ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପୂର୍ବ ଦେଶକୁ ବଶ କଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ।