ତତଃ କଦାଚିଦ୍ଵିନତାଂ ପ୍ରଣତାଂ ପୁତ୍ରସନ୍ନିଧୌ। କାଲେ ଚାହୂଯ ଵଚନଂ କଦ୍ରୂରିଦମଭାଷତ
ତାପରେ ଏକଦିନ ବିନତା, ପୁଅଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶିର ନମାଇଥିବା ବେଳେ, ସେ ସମୟରେ କଦ୍ରୁ ଡାକି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନାଗାନାମାଲଯଂ ଭଦ୍ରେ ସୁରମ୍ଯଂ ଚାରୁଦର୍ଶନମ୍। ସମୁଦ୍ରକୁକ୍ଷାଵେକାନ୍ତେ ତତ୍ର ମାଂ ଵିନତେ ନଯ
ହେ ସୁମଧୁର, ସମୁଦ୍ର ଗଭୀରର କୂଳରେ ଥିବା, ନାଗମାନଙ୍କ ରମ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ନିବାସକୁ ମୋତେ ନେଇଯା।
ତତଃ ସୁପର୍ଣମାତା ତାମଵହତ୍ସର୍ପମାତରମ୍। ପନ୍ନଗାନ୍ଗରୁଡଶ୍ଚାପି ମାତୁର୍ଵଚନଚୋଦିତଃ
ତାପରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମାଆଁ ସର୍ପମାତାକୁ ବୋହିଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମାଆଁଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋହିଲେ।
ସ ସୂର୍ଯମଭିତୋ ଯାତି ଵୈନତେଯୋ ଵିହଂଗମଃ। ସୂର୍ଯରଶ୍ମିପ୍ରତପ୍ତାଶ୍ଚ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ ପନ୍ନଗାଽଭଵନ୍
ବିନତାନନ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମୀପକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ପୋଡ଼ି ସର୍ପମାନେ ଅଚେତନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତଦଵସ୍ଥାନ୍ସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଦ୍ରୂଃ ଶକ୍ରମଥାସ୍ତୁଵତ୍। ନମସ୍ତେ ସର୍ଵଦେଵେଶ ନମସ୍ତେ ବଲସୂଦନ
ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, କଦ୍ରୁ ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ: 'ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ; ବଳବାନ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।'
ନମୁଚିଘ୍ନ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଶଚୀପତେ। ସର୍ପାଣାଂ ସୂର୍ଯତପ୍ତାନାଂ ଵାରିଣା ତ୍ଵଂ ପ୍ଲଵୋ ଭଵ
ନମୁଚିଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା, ଶତାନନ, ଶଚୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଜଳରେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପଥ ହେଉ।
ତ୍ଵମେଵ ପରମଂ ତ୍ରାଣମସ୍ମାକମମରୋତ୍ତମ। ଈଶୋ ଅସି ପଵଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵମନଲ୍ପଂ ପୁରଂଦର
ଏହି ଅମରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରକ୍ଷକ। ପ୍ରଭୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୁରନ୍ଦର, ତୁମେ ଆମ ନାଥ।
ତ୍ଵମେଵ ମେଘସ୍ତ୍ଵଂ ଵାଯୁସ୍ତ୍ଵମଗ୍ନିର୍ଵିଦ୍ଯୁତୋଽମ୍ବରେ। ତ୍ଵମଭ୍ରଗଣଵିକ୍ଷେପ୍ତା ତ୍ଵାମେଵାହୁର୍ମହାଘନମ୍
ତୁମେ ମେଘ, ତୁମେ ପବନ, ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ଆକାଶରେ ତୁମେ ବିଜୁଳି। ତୁମେ ମେଘମାଳାକୁ ଚିରିଦେଉଥିବା, ତୁମେ ମହାମେଘ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
ତ୍ଵଂ ଵଜ୍ରମତୁଲଂ ଘୋରଂ ଘୋଷଵାଂସ୍ତ୍ଵଂ ବଲାହକଃ। ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵମେଵ ଲୋକାନାଂ ସଂହର୍ତା ଚାପରାଜିତଃ
ତୁମେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବଜ୍ର, ଗଞ୍ଜନ୍ତିଆ ଧ୍ୱନିରେ। ତୁମେ ବର୍ଷା ଆଣୁଥିବା, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଅଜୟ ବିନାଶକ।
ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ଵମାଦିତ୍ଯୋ ଵିଭାଵସୁଃ। ତ୍ଵଂ ମହଦ୍ଭୂତମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ରାଜା ତ୍ଵଂ ସୁରୋତ୍ତମଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଲୋକ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି। ତୁମେ ମହାନ୍ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ତୁମେ ରାଜା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵସ୍ତ୍ଵଂ ପରାଯଣମ୍। ତ୍ଵଂ ସର୍ଵମମୃତଂ ଦେଵ ତ୍ଵଂ ସୋମଃ ପରମାର୍ଚିତଃ
ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଶତାନନ, ତୁମେ ଦେବତା, ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ଦେବ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅମୃତ, ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ପୂଜିତ ସୋମ।
ତ୍ଵଂ ମୁହୂର୍ତସ୍ତିଥିସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତ୍ଵଂ ଲଵସ୍ତ୍ଵଂ ପୁନଃ କ୍ଷଣଃ। ଶୁକ୍ଲସ୍ତ୍ଵଂ ବହୁଲସ୍ତ୍ଵଂ ଚ କଲା କାଷ୍ଠା ତ୍ରୁଟିସ୍ତଥା। ସଂଵତ୍ସରର୍ତଵୋ ମାସା ରଜନ୍ଯଶ୍ଚ ଦିନାନି ଚ
ତୁମେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ତୁମେ ତିଥି, ତୁମେ ଲବ, ତୁମେ ପୁନି କ୍ଷଣ। ତୁମେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ, ତୁମେ କଳା, କାଷ୍ଠା, ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଭାଗ। ତୁମେ ବର୍ଷ, ଋତୁ, ମାସ, ରାତି ଓ ଦିନ।
ତ୍ଵମୁତ୍ତମା ସଗିରିଵନା ଵସୁଂଧରା ସଭାସ୍କରଂ ଵିତିମିରମମ୍ବରଂ ତଥା। ମଦୋଦଧିଃ ସତିମିତିମିଙ୍ଗିଲସ୍ତଥା ମହୋର୍ମିମାନ୍ବହୁମକରୋ ଝଷାକୁଲଃ
ତୁମେ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ଉତ୍ତମ ଭୂମି, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ପୃଥିବୀ, ଅନ୍ଧକାର ନଥିବା ଆକାଶ। ତୁମେ ମଦମସ୍ତ ତିମିଙ୍ଗିଲ ଓ ବଡ଼ ଲହରୀ, ଅନେକ ମକର ଓ ଅନେକ ମାଛ ସହିତ ସମୁଦ୍ର।
ମହାଯଶାସ୍ତ୍ଵମିତି ସଦାଽଭିପୂଜ୍ଯସେ ମନୀଷିଭିର୍ମୁଦିତମନା ମହର୍ଷିଭିଃ। ଅଭିଷ୍ଟୁତଃ ପିବସି ଚ ସୋମମଧ୍ଵରେ କଷଟ୍କୃତାନ୍ଯପି ଚ ହଵୀଂଷି ଭୂତଯେ
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମେ ସଦା ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହାଋଷିମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ପୂଜିତ। ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ସୋମ ପିଉଛ, ଏବଂ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ହବି ଗ୍ରହଣ କରୁଛ।
ତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରୈଃ ସତତମିହେଜ୍ଯସେ ଫଲାର୍ଥଂ ଵେଦାଙ୍ଗେଷ୍ଵତୁଲବଲୌଘ ଗୀଯସେ ଚ। ତ୍ଵଦ୍ଧେତୋର୍ଯଜନପରାଯଣା ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରା ଵେଦାଙ୍ଗାନ୍ଯଭିଗମଯନ୍ତି ସର୍ଵଯତ୍ନୈଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଫଳ ଲାଗି ସଦା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ତୁମେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ଗୀତିତ। ତୁମ ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା କଦ୍ର୍ଵା ଭଗଵାନ୍ହରିଵାହନଃ। ନୀଲଜୀମୂତସଂଘାତୈଃ ସର୍ଵମମ୍ବରମାଵୃଣୋତ୍
ଏଭଳି କଦ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଗଭୀର କଳା ମେଘମାଳା ସହିତ ସମସ୍ତ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲେ।
ମେଘାନାଜ୍ଞାପଯାମାସ ଵର୍ଷଧ୍ଵମମୃତଂ ଶୁଭମ୍। ତେ ମେଘା ମୁମୁଚୁସ୍ତୋଯଂ ପ୍ରଭୂତଂ ଵିଦ୍ଯୁଦୁଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ
ସେ ମେଘମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: 'ଶୁଭ ଅମୃତ ବର୍ଷା କର।' ଏବଂ ସେହି ମେଘମାନେ ବିଜୁଳିର ଚମକ ସହିତ ବହୁତ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ।
ପରସ୍ପରମିଵାତ୍ଯର୍ଥଂ ଗର୍ଜନ୍ତଃ ସତତଂ ଦିଵି। ସଂଵର୍ତିତମିଵାକାଶଂ ଜଲଦୈଃ ସୁମହାଦ୍ଭୁତୈଃ
ଆକାଶରେ ମେଘମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟର ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିବା ପରି ନିରନ୍ତର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିଶାଳ ମେଘମାନେ ଆକାଶକୁ ବିନାଶ ହେଉଛି ଭାବେ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ସୃଜଦ୍ଭିରତୁଲଂ ତୋଯମଜସ୍ରଂ ସୁମହାରଵୈଃ। ସଂପ୍ରନୃତ୍ତମିଵାକାଶଂ ଧାରୋର୍ମିଭିରନେକଶଃ
ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅବିରତ ଜଳ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା, ଆକାଶ ଅନେକ ଧାରା ଓ ଲହରୀରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ମେଘସ୍ତନିତନିର୍ଘୋଷୌର୍ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପଵନକମ୍ପିତୈଃ। ତୈର୍ମେଘୈଃ ସତତାସାରଂ ଵର୍ଷଦ୍ଭିରନିଶଂ ତଦା
ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ, ବିଜୁଳି ଓ ପବନରେ ହଲୁଚି, ସେହି ମେଘମାନେ ସେ ସମୟରେ ଅବିରତ ଓ ନିରନ୍ତର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ନଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରାର୍କକିରଣମମ୍ବରଂ ସମପଦ୍ଯତ। ନାଗାନାମୁତ୍ତମୋ ହର୍ଷସ୍ତଥା ଵର୍ଷତି ଵାସଵେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ହାରାଇ ଆକାଶ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଗଲା; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବର୍ଷାରେ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଆପୂର୍ଯତ ମହୀ ଚାପି ସଲିଲେନ ସମନ୍ତତଃ। ରସାତଲମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଶୀତଲଂ ଵିମଲଂ ଜଲମ୍
ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଶୀତଳ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ରସାତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ତଦା ଭୂରଭଵଚ୍ଛନ୍ନା ଜଲୋର୍ମିଭିରନେକଶଃ। ରାମଣୀଯକମାଗଚ୍ଛନ୍ମାତ୍ରା ସହ ଭୁଜଂଗମାଃ
ସେ ସମୟରେ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଅଂଶ ଜଳର ତରଙ୍ଗରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା; ସେତେବେଳେ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆ ସହିତ ଶୋଭା ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟାସ୍ତତୋ ନାଗା ଜଲଧାରାପ୍ଲୁତାସ୍ତଦା। ସୁପର୍ଣେନୋହ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଜଗ୍ମୁସ୍ତଂ ଦ୍ଵୀପମାଶୁ ଵୈ
ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ନାଗମାନେ, ଜଳଧାରାରେ ଭିଜିଯାଇ, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେ ଦ୍ୱୀପକୁ ଉଠାଯାଇଥିଲେ।
ତଂ ଦ୍ଵୀପଂ ମକରାଵାସଂ ଵିହିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ତତ୍ର ତେ ଲଵଣଂ ଘୋରଂ ଦଦୃଶୁଃ ପୂର୍ଵମାଗତାଃ
ସେ ଦ୍ୱୀପଟି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମକରମାନେ ବସିଥାନ୍ତି; ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନେ ଭୟଙ୍କର ଲୁଣ ଦେଖିଥିଲେ।
ସୁପର୍ଣସହିତାଃ ସର୍ପାଃ କାନନଂ ଚ ମନୋରମମ୍। ସାଗରାମ୍ବୁପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ପକ୍ଷିସଙ୍ଘନିଜାଦିତମ୍
ସୁପର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ନାଗମାନେ ସେଠାରେ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସାଗରର ଜଳରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରଫଲପୁଷ୍ପାଭିର୍ଵନରାଜିଭିରାଵୃତମ୍। ଭଵନୈରାଵୃତଂ ରମ୍ଯୈସ୍ତଥା ପଦ୍ମାକରୈରପି
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲର ଶାରି ଥିଲା, ଶୁଭ୍ର ଘର ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲୈଶ୍ଚାପି ହ୍ଵଦୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଵିଭୂଷିତମ୍। ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧଵହୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ମାରୁତୈରୁପଵୀଜିତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଆଣୁଥିବା ପବନ ଦ୍ୱାରା ଠଣ୍ଡା ହେଉଥିଲା।
ଉତ୍ପତଦ୍ଭିରିଵାକାଶଂ ଵୃକ୍ଷୈର୍ମଲଯଜୈରପି। ଶୋଭିତଂ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ମୁଞ୍ଚଦ୍ଭିର୍ମାରୁତୋଦ୍ଧତୈଃ
ମଲୟ ଗଛମାନେ ମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଡୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ପବନରେ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଫୁଲ ଝରି ଝରି ପଡୁଥିଲା।
ଵାଯୁଵିକ୍ଷିପ୍ତକୁସୁମୈସ୍ତଥାଽନ୍ଯୈରପି ପାଦପୈଃ। କିରଦ୍ଭିରିଵ ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ନାଗାନ୍ପୁଷ୍ପାମ୍ବୁଵୃଷ୍ଟିଭିଃ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ପବନରେ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା, ସେଠାରେ ଥିବା ନାଗମାନେ ଉପରେ ଫୁଲ ଓ ଜଳର ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ।