ଧନଞ୍ଜଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସ୍ନିଗ୍ଧଗମ୍ଭୀରନାଦିନ୍ଯାଂ ତଂ ଗିରା ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯାର୍ହତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ପ୍ରଯାହି ଭରତର୍ଷଭ। ଦୁର୍ହୃଦାମପ୍ରହର୍ଷାଯ ସୁହୃଦାଂ ନନ୍ଦନାଯ ଚ
ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ମାଗି, ବର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର; ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ଵିଜଯସ୍ତେ ଧ୍ରୁଵଂ ପାର୍ଥ ପ୍ରିଯଂ କାମମଵାପ୍ସ୍ଯସି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ପାର୍ଥଃ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ
ତୁମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ହେବ, ପାର୍ଥ; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ। ଏଭଳି କହିଲେ, ପାର୍ଥ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ଅଗ୍ନିଦତ୍ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ରଥେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା। ତଥୈଵ ଭୀମସେନୋଽପି ଯମୌ ଚ ପୁରୁଷର୍ଷଭୌ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ରଥରେ, ଭୀମସେନ ଓ ଯମପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସସୈନ୍ଯାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଧର୍ମରାଜେନ ପୂଜିତାଃ। ଦିଶଂ ଧନପତେରିଷ୍ଟାମଜଯତ୍ପାକଶାସନିଃ
ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇଚ୍ଛିତ ଧନପତିଙ୍କ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ଭୀମସେନସ୍ତଥା ପ୍ରାଚୀଂ ସହଦେଵସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାମ୍। ପ୍ରତୀଚୀଂ ନକୁଲୋ ରାଜନ୍ଦିଶଂ ଵ୍ଯଜଯତାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଭୀମସେନ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ସହଦେବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ନକୁଳ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଓ ରାଜା ଅସ୍ତ୍ର କୁଶଳତା ସହିତ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଆସୀତ୍ପରମଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସୁହୃଦ୍ଗଣଵୃତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥର ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀ ଓ ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ।
ଦିଶାମଭିଜଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିସ୍ତରେଣାନୁକୀର୍ତଯ। ନ ହି ତୃପ୍ଯାମି ପୂର୍ଵେଷାଂ ଶୃଣ୍ଵାନଶ୍ଚରିତଂ ମହତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦିଗବିଜୟର କଥା ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହ; ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି ମୁଁ କେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନି।
ଧନଞ୍ଜଯସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଜଯଂ ପୂର୍ଵମେଵ ତେ। ଯୌଗପଦ୍ଯେନ ପାର୍ଥୈର୍ହି ନିର୍ଜିତେଯଂ ଵସୁନ୍ଧରା
ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିଜୟର କଥା କହିବି; କାରଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକାସାଥିରେ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ରାଜା ରାଜ୍ଯାର୍ଧଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ମହତ୍ତ୍ଵେ ରାଜଶବ୍ଦସ୍ଯ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ମହାମନାଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଲାଭ କରି, ମହାନ ମନ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଉପାଧିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ମନ ଦେଲେ।
ତଦା କ୍ଷାତ୍ରଂ ଵିଦିତ୍ଵାଽସ୍ଯ ପୃଥିଵୀଵିଜଯଂ ପ୍ରତି। ଅମର୍ଷାତ୍ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତଂ ସମେଯାଯ ଵାରଯତ୍
ତାଙ୍କର ପୃଥିବୀ ବିଜୟ ଶକ୍ତି ଜାଣି, ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଆସିଲେ।
ତତ୍ସମେତ୍ଯ ଭୁଵଃ କ୍ଷାତ୍ରଂ ରଥନାଗାଶ୍ଵପତ୍ତିମତ୍। ଅଭ୍ଯଯାତ୍ପାର୍ଥିଵଂ ଜିଷ୍ଣୁଂ ମୋଘଂ କର୍ତୁଂ ଜନାଧିପ
ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତି ସହିତ, ବିଜୟୀ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବାଞ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତତ୍ପାର୍ଥଃ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷାତ୍ରଂ ଯୁଯୁତ୍ସୁଂ ପରମାହଵେ। ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ମହାବାହୁସ୍ତରସା ପାକଶାସନିଃ
ତେବେ, ପାର୍ଥ, ବଡ଼ ବାହୁଶାଳୀ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଉତ୍ସୁକ ରାଜାମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଦ୍ରୁତ ମୁକାବିଲା କଲେ।
ତଦ୍ଭଗ୍ରଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷାତ୍ରଂ ପାର୍ଥେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା। ଵାଯୁନେଵ ଘନାନୀକଂ ତୂଲୀଭୂତଂ ଯଯୌ ଦିଶଃ
ପାର୍ଥଙ୍କ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସେଇ ରାଜସ୍ୱ ସେନା, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମେଘମାଳା ଭଳି ଚାରିଦିଗକୁ ଛିଟିଯାଇଗଲା।
ତଜ୍ଜିତ୍ଵା ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷାତ୍ରଂ ସମରେ ପରଵୀରହା। ଯଯୌ ତଦା ଵଶେ କର୍ତୁମୁଦୀଚୀଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଶତ୍ରୁବିରୋଧୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ତାପରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ପୂର୍ଵଂ କୁଲିଙ୍ଗଵିଷଯେ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହୀପତିମ୍। ଧନଞ୍ଜଯୋ ମହାବାହୁର୍ନାତିତୀଵ୍ରେଣ କର୍ମଣା
ପ୍ରଥମେ ଧନଞ୍ଜୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା କୁଳିଙ୍ଗ ଦେଶର ରାଜାଙ୍କୁ ଅତି ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଲେ।
ତେନୈଵ ସହିତଃ ପ୍ରାଯାଜ୍ଜିଷ୍ଣୁଃ ସାଲ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରତି। ସ ସାଲ୍ଵପୁରମାସାଦ୍ଯ ସାଲ୍ଵରାଜଂ ଧନଞ୍ଜଯଟଃ
ତାଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହୋଇ, ଜିଷ୍ଣୁ ସାଲ୍ବପୁର ଦିଗକୁ ଚଲିଲେ; ସେଠାରେ ଧନଞ୍ଜୟ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
ଵିକ୍ରମେଣୋଗ୍ରଧନ୍ଵାନଂ ଵଶେ ଚକ୍ରେ ମହାମନାଃ। ତଂ ପାର୍ଥଃ ସହସା ଜିତ୍ଵା ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନଂ ମହୀଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରଭଳ ପ୍ରତାପ ଦ୍ୱାରା, ମହାମନା ପାର୍ଥ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଲେ; ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ ନାମକ ମହୀପତିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ରେ ଜିତିଲେ।
କୃତ୍ଵା ସ ସୈନିକଂ ପ୍ରାଯାତ୍କଟଦେଶମରିନ୍ଦମଃ। ତତ୍ର ପାର୍ଥୋ ରଣେ ଜିଷ୍ଣୁଃ ସୁନାଭଂ ଵସୁଧାଧିପମ୍
ଏହିପରେ ଶତ୍ରୁଦମନ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ କଟ ଦେଶକୁ ଚଲିଗଲେ; ସେଠାରେ ପାର୍ଥ, ଜିଷ୍ଣୁ, ସୁନାଭ ନାମକ ଭୂପତିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଲେ।
ଵିକ୍ରମେଣ ଵଶେ କୃତ୍ଵା କୃତଵାନନୁସୈନିକମ୍। ଏତେନ ସହିତୋ ରାଜନ୍ସଵ୍ଯସାଚୀ ପରନ୍ତପଃ
ପ୍ରଭଳ ପ୍ରତାପରେ ସୁନାଭ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଇ, ଏହି ସହ ରାଜନ୍, ସବ୍ୟସାଚୀ ଶତ୍ରୁଦମନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଵିଜିଗ୍ଯେ ଶାକଲଦ୍ଵୀପେ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଚ ପାର୍ଥିଵମ୍। କଲଦ୍ଵୀପଵାସାଶ୍ଚ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ଯେ ନୃପାଃ
ସେ ଶାକଳଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଓ କଳଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ, ଏବଂ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।
ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ ସୈନ୍ଯସ୍ଥୈର୍ଵିଗ୍ରହସ୍ତୁମୁଲୋଽଭଵତ୍। ତାନ୍ସର୍ଵାନଜଯତ୍ପାର୍ତୋ ଧର୍ମରାଜପ୍ରିଯେପ୍ସଯା
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସେନା ସହ ଏହି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ପାର୍ଥ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।
ତୈରେଵ ସହିତଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ସେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତତ୍ର ରାଜା ମହାନାସୀଦ୍ଭଗଦତ୍ତୋ ଵିଶାମ୍ପତେ। ତେନାସୀତ୍ସୁମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଠାରେ ଭଗଦତ୍ତ ନାମକ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡବ ମହାତ୍ମା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ସ କିରାତୈଶ୍ଚ ଚୀନୈଶ୍ଚ ଵୃତଃ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷୋଽଭଵତ୍। ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଯୋଧୈଃ ସାଗରାନୁପଵାସିଭିଃ
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ଭଗଦତ୍ତ କିରାତ ଓ ଚୀନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହୁଥିବା ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସହିତ ଘିରି ରହିଥିଲେ।
ତତଃ ସ ଦିଵସାନଷ୍ଟୌ ଯୋଧଯିତ୍ଵା ଧନଞ୍ଜଯମ୍। ପ୍ରହସନ୍ନବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ସଙ୍ଗ୍ରାମଵିଗତକ୍ରମମ୍
ଏପରେ ଏଠାରେ ଆଠ ଦିନ ଧନଞ୍ଜୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାଜା ହସି ଯୁଦ୍ଧ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଉପପନ୍ନଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵଯି କୌରଵନନ୍ଦନ। ପାକଶାସନଦାଯାଦେ ଵୀର୍ଯମାହଵଶୋଭିନି
ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୌରବନନ୍ଦନ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଭାବ ଆସୁର ରାଜାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପାଇଁ ଉଚିତ, ତାହା ତୁମରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ଅହଂ ସଖା ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶକ୍ରାଦନଵରୋ ରଣେ। ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ଚ ତେ ତାତ ସ୍ଥାତୁଂ ପ୍ରମୁଖତୋ ଯୁଧି
ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କମ୍ ନୁହେଁ; ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବି ନାହିଁ।
ତ୍ଵମୀପ୍ସିତଂ ପାଣ୍ଡଵେଯଂ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣି ତେ। ଯଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯସି ମହାବାହୋ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ପୁତ୍ରକ
ହେ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, କହ; ମୁଁ କଣ କରିବି? ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିଦେବି।
କୁରୂଣାମୃଷଭୋ ରାଜା ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧଶ୍ଚ ଯଜ୍ଵା ଵିପୁଲଦକ୍ଷିଣଃ
କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା, ତିନି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦାନଶୀଳ।