ଏଵଂ ସମ୍ଭାଷ୍ଯ କୌନ୍ତେଯଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ରଥଵରଂ ପ୍ରଭୋଃ
ଏଭଳି କହି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ଦେଲେ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜରାସନ୍ଧସ୍ଯ ତଂ ରଥମ୍
ଗୋବିନ୍ଦ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ରଥକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ତାହା ହସ୍ତଗତ କଲେ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ ମୁମୁଦେ ଫଲ୍ଗୁନେନ ଜନାର୍ଦନଃ। ପ୍ରୀତିମାନଭଵଦ୍ରାଜନ୍ଧର୍ମରାଜପୁରସ୍କୃତଃ
ଫାଲ୍ଗୁନ ସହିତ ଜନାର୍ଦନ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର ଓ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଯଥାଵଯଃ ସମାଗମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ପାଣ୍ଡଵଃ। ସତ୍କୃତ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ଵିସସର୍ଜ ନରାଧିପାନ୍
ତାପରେ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଆଦର ଓ ପୂଜା କରି, ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତାସ୍ତେ ନୃପା ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ। ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଦେଶାଂସ୍ତ୍ଵରିତା ଯାନୈରୁଚ୍ଚାଵଚୈସ୍ତତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ସେହି ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲୋ ମହାବୁଦ୍ଧିର୍ଜନାର୍ଦନଃ। ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଘାତଯାମାସ ଜରାସନ୍ଧମରିଂ ତଦା
ଏଭଳି, ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ଧୁ କୃଷ୍ଣ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସମୟରେ ଶତ୍ରୁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
ଘାତଯିତ୍ଵା ଜରାସନ୍ଧଂ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମଃ। ଧର୍ମରାଜମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ପୃଥାଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ଭାରତ
ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମରାଜ, ପୃଥା ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସୁଭଦ୍ରାଂ ଭୀମସେନଂ ଚ ଫାଲ୍ଗୁନଂ ଯମଜୌ ତଥା। ଧୌମ୍ଯମାମନ୍ତ୍ରଯିତ୍ଵା ଚ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ସୁଭଦ୍ରା, ଭୀମସେନ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ଯମର ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ସେ ନିଜ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡଵୈରନୁଧାଵଦ୍ଭିର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରପୁରୋଗମୈଃ। ହର୍ଷେଣ ମହତା ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚାନୁତ୍ତମଂ ଯଶଃ। ଜଗାମ ହୃଷ୍ଟଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ପୁନର୍ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପୁରୀମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରି, ଖୁସି ହୋଇ କୃଷ୍ଣ ପୁନି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତେନୈଵ ରଥମୁଖ୍ଯେନ ମନସସ୍ତୁଲ୍ଯଗାମିନା। ଧର୍ମରାଜଵିସୃଷ୍ଟେନ ଦିଵ୍ଯେନାନାଦଯନ୍ଦିଶଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ, ମନର ତୁଳ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଦେବତାମୟ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗଞ୍ଜାଇଲା।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଖାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମକୁର୍ଵନ୍ତ କୃଷ୍ଣମକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ତତୋ ଗତେ ଭଗଵତି କୃଷ୍ଣେ ଦେଵକିନନ୍ଦନେ। ଜଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସୁଵିପୁଲଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଽଭଯଂ ତଦା
ତାପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବଡ଼ ଜୟ ଲାଭ କରି ରାଜାମାନେ ନିର୍ଭୟତା ପାଇଲେ।
ସଂଵର୍ଧିତଂ ଯଶୋ ଭୂଯଃ କର୍ମଣା ତେନ ଭାରତ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ପରାଂ ପ୍ରୀତିମଵର୍ଧଯନ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାରତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ଆଉ ବଢ଼ିଗଲା; ରାଜା, ସେମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ଦେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ଯଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସଂହିତମ୍। ତଦ୍ରାଜା ଧର୍ମତଶ୍ଚକ୍ରେ ପ୍ରଜାପାଲନକୀର୍ତନମ୍
ସେ ସମୟରେ, ଯାହା ଉଚିତ ଏବଂ ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ, ରାଜା ଧର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଋଷେସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ନିଶଶ୍ଵାସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଧର୍ମ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କର୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ପରନ୍ତପଃ
ମୁନିଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ; ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା, କିଛି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ତସ୍ଯେଙ୍ଗିତଜ୍ଞୋ ବୀଭତ୍ସୁଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ। ସଂଵିଵର୍ତଯିଷୁଃ କାମଂ ପାଵକାତ୍ପାକଶାସନିଃ
ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଭତ୍ସୁ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ ବିଜୁଳି ବାହାରେ।
ପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧନୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠମକ୍ଷଯ୍ଯୌ ଚ ମହେଷୁଧୀ। ରଥଂ ଧ୍ଵଜଂ ସଭାଂ ଚୈଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମଭାଷତ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ, ଅକ୍ଷୟ ବାଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ, ପତାକା ଏବଂ ସଭା ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଥା କହିଲେ।
ଧନୁରସ୍ତ୍ରଂ ଶରା ଵୀର୍ଯଂ ପକ୍ଷୋ ଭୂମିର୍ଯଶୋ ବଲମ୍। ପ୍ରାପ୍ତମେତନ୍ମଯା ରାଜନ୍ଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ଯଦଭୀପ୍ସିତମ୍
ଧନୁଷ, ଅସ୍ତ୍ର, ବାଣ, ପ୍ରତାପ, ସାହାଯ୍ୟ, ଭୂମି, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବଳ— ଏସବୁ ମୁଁ ଲାଭ କରିଛି, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷା।
ତସ୍ଯ କୃତ୍ଯମହଂ ମନ୍ଯେ କୋଶସ୍ଯ ପରିଵର୍ଧନମ୍। କରମାହାରଯିଷ୍ଯାମି ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵାନ୍ନୃପୋତ୍ତମ
ମୁଁ ମନେ କରେ, ରାଜସ୍ୱ ଭଣ୍ଡାର ବୃଦ୍ଧି କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ତୁମ ପାଇଁ କର ଆଣିବି, ରାଜାମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵିଜଯାଯ ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ଦିଶଂ ଧନଦପାଲିତାମ୍। ତିଥାଵଥ ମୁହୂର୍ତେ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଚାଭିପୂଜିତେ
ମୁଁ ବିଜୟ ପାଇଁ ଧନର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଦିଗକୁ ଶୁଭ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି।
ଧନଞ୍ଜଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସ୍ନିଗ୍ଧଗମ୍ଭୀରନାଦିନ୍ଯାଂ ତଂ ଗିରା ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯାର୍ହତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ପ୍ରଯାହି ଭରତର୍ଷଭ। ଦୁର୍ହୃଦାମପ୍ରହର୍ଷାଯ ସୁହୃଦାଂ ନନ୍ଦନାଯ ଚ
ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ମାଗି, ବର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର; ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ଵିଜଯସ୍ତେ ଧ୍ରୁଵଂ ପାର୍ଥ ପ୍ରିଯଂ କାମମଵାପ୍ସ୍ଯସି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ପାର୍ଥଃ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ
ତୁମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ହେବ, ପାର୍ଥ; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ। ଏଭଳି କହିଲେ, ପାର୍ଥ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ଅଗ୍ନିଦତ୍ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ରଥେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା। ତଥୈଵ ଭୀମସେନୋଽପି ଯମୌ ଚ ପୁରୁଷର୍ଷଭୌ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ରଥରେ, ଭୀମସେନ ଓ ଯମପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସସୈନ୍ଯାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଧର୍ମରାଜେନ ପୂଜିତାଃ। ଦିଶଂ ଧନପତେରିଷ୍ଟାମଜଯତ୍ପାକଶାସନିଃ
ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇଚ୍ଛିତ ଧନପତିଙ୍କ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ଭୀମସେନସ୍ତଥା ପ୍ରାଚୀଂ ସହଦେଵସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାମ୍। ପ୍ରତୀଚୀଂ ନକୁଲୋ ରାଜନ୍ଦିଶଂ ଵ୍ଯଜଯତାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଭୀମସେନ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ସହଦେବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ନକୁଳ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଓ ରାଜା ଅସ୍ତ୍ର କୁଶଳତା ସହିତ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଆସୀତ୍ପରମଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସୁହୃଦ୍ଗଣଵୃତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥର ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀ ଓ ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ।
ଦିଶାମଭିଜଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିସ୍ତରେଣାନୁକୀର୍ତଯ। ନ ହି ତୃପ୍ଯାମି ପୂର୍ଵେଷାଂ ଶୃଣ୍ଵାନଶ୍ଚରିତଂ ମହତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦିଗବିଜୟର କଥା ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହ; ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି ମୁଁ କେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନି।
ଧନଞ୍ଜଯସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଜଯଂ ପୂର୍ଵମେଵ ତେ। ଯୌଗପଦ୍ଯେନ ପାର୍ଥୈର୍ହି ନିର୍ଜିତେଯଂ ଵସୁନ୍ଧରା
ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିଜୟର କଥା କହିବି; କାରଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକାସାଥିରେ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ରାଜା ରାଜ୍ଯାର୍ଧଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ମହତ୍ତ୍ଵେ ରାଜଶବ୍ଦସ୍ଯ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ମହାମନାଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଲାଭ କରି, ମହାନ ମନ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଉପାଧିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ମନ ଦେଲେ।