ଜରାସନ୍ଧରଥଂ କୃଷ୍ଣୋ ଯୋଜଯିତ୍ଵା ପତାକିନମ୍। ଆରୋପ୍ଯ ଭ୍ରାତରୌ ଚୈଵ ମୋକ୍ଷଯାମାସ ବାନ୍ଧଵାନ୍
କୃଷ୍ଣ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ରଥକୁ ପତାକା ଲଗାଇ, ଦୁଇ ଭାଇକୁ ଏହାରେ ବସାଇ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ତେ ଵୈ ରତ୍ନୁଭୁଜଂ କୃଷ୍ଣଂ ରତ୍ନାର୍ହଂ ପୃଥିଵୀଶ୍ଵରାଃ। ରାଜାନଂ ଚକ୍ରରାସାଦ୍ଯ ମୋକ୍ଷିତା ମହତୋ ଭଯାତ୍
ଏହି ରତ୍ନର ଉପଭୋକ୍ତା, ପୃଥିବୀର ମହାରାଜମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରାଜା କରିଦେଲେ, ବଡ଼ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ।
ଅକ୍ଷତଃ ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପନ୍ନୋ ଜିତାରିଃ ସହ ରାଜଭିଃ। ରଥମାସ୍ଥାଯ ତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନିର୍ଜଗାମ ଗିରିଵ୍ରଜାତ୍
ଅକ୍ଷତ ଓ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ଗିରିବ୍ରଜାରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ଯଃ ସ ସୋଦର୍ଯଵାନ୍ନାମ ଦ୍ଵିଯୋଧୀ କୃଷ୍ଣସାରଥିଃ। ଅଭ୍ଯାସଘାତୀ ସନ୍ଦୃଶ୍ଯୋ ଦୁର୍ଜଯଃ ସର୍ଵରାଜଭିଃ
ଯିଏ ସୋଦର୍ୟବାନ୍ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧର, କୃଷ୍ଣ ରଥୀ, ସମ୍ମୁଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟାକାରୀ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଅଜୟ।
ଭୀମାର୍ଜୁନାଭ୍ଯାଂ ଯୋଧାଭ୍ଯାମାସ୍ଥିତଃ କୃଷ୍ଣସାରଥିଃ। ଶୁଶୁଭେ ରଥଵର୍ଯୋଽସୌ ଦୁର୍ଜଯଃ ସର୍ଵଧନ୍ଵିଭିଃ
ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯୋଧା ଭାବରେ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, କୃଷ୍ଣ ରଥଚାଳକ ଭାବରେ ଥିଲେ । ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଟି ଏତେ ଚମକିଲା, ଯେ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ଥିଲା ।
ଶକ୍ରଵିଷ୍ଣୂ ହି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଚେରତୁସ୍ତାରକାମଯେ। ରଥେନ ତେନ ଵୈ କୃଷ୍ଣ ଉପାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ତଦା
ଏହି ରଥଟିକୁ ଏକ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ତାରାମୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ଏହି ରଥକୁ କୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ତାପରେ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ଏଵମେତୌ ମହାବାହୂ ତଦା ଦୁଷ୍କରକାରିଣୌ। କୃଷ୍ଣପ୍ରଣୀତୌ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ନଥେ କୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହତି
ଏଭଳି, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ, ଯେଉଁମାନେ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଚାଲିଥିଲେ । ଏହି ଜଗତରେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ ?
ଇତ୍ଯଵୋଚନ୍ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ତଂ ଜରାସନ୍ଧପୁରାଲଯାଃ। ଵାସୁଦେଵଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯୁକ୍ତଂ ଵାତଜଵୈର୍ହଯୈଃ
ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହର ନିବାସୀମାନେ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ — ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ — ବାୟୁ ସମାନ ତେଜ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିବା ରଥରେ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଏଭଳି କଥା କହିଥିଲେ ।
ତପ୍ତଚାମୀକରାଭେଣ କିଙ୍କିଣୀଜାଲମାଲିନା। ମେଘନିର୍ଘୋଷନାଦେନ ଜୈତ୍ରେଣାମିତ୍ରଘାତିନା
ତାପି ହୋଇଥିବା ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଝିଙ୍କି ଝିଙ୍କି ଘଣ୍ଟିର ଜାଲରେ ଶୋଭିତ, ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ବିଜୟୀ ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରଥଟି ।
ଯେନ ଶକ୍ରୋ ଦାନଵାନାଂ ଜଘାନ ନଵତୀର୍ନଵ। ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସମହୃଷ୍ଯନ୍ତ ରଥଂ ତେ ପୁରୁଷର୍ଥଭାଃ
ଏହି ରଥ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବମାନଙ୍କ ନବତି ଦଳକୁ ନାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ରଥ ପାଇଁ, ସେ ଶୂରବୀରମାନେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣଂ ମହାବାହୁଂ ଭ୍ରାତୃଭ୍ଯାଂ ସହିତଂ ତଦା। ରଥସ୍ଥଂ ମାଗଧା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ଵିସ୍ମିତାଃ
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ରଥରେ ଦେଖି, ମାଗଧମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯିବା ।
ହଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ସମାଯୁକ୍ତୋ ରଥୋ ଵାଯୁସମୋ ଜଵେ। ଅଧିଷ୍ଠିତଃ ସ ଶୁଶୁଭେ କୃଷ୍ଣେନାତୀଵ ଭାରତ
ଦିବ୍ୟ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିବା, ବାୟୁ ସମାନ ତେଜ ରଥଟି, କୃଷ୍ଣ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାରୁ ବହୁତ ଚମକୁଥିଲା ।
ଅସଙ୍ଗୋ ଦେଵଵିହିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ରଥଵରେ ଧ୍ଵଜଃ। ଯୋଜନାଦ୍ଦଦୃଶେ ଶ୍ରୀମାନିନ୍ଦ୍ରାଯୁଧସମପ୍ରଭଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଦେବମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା, ଏକାଉଁ ଲାଗି ନଥିବା ଧ୍ୱଜ ଥିଲା । ଏହି ଧ୍ୱଜ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ଭଳି ଚମକୁଥିଲା ।
ଚିନ୍ତଯାମାସ କୃଷ୍ଣୋଽଥ ଗରୁତ୍ମନ୍ତଂ ସ ଚାଭ୍ଯଯାତ୍। କ୍ଷଣେ ତସ୍ମିନ୍ସ ତେନାସୀଚ୍ଚୈତ୍ଯଵୃକ୍ଷ ଇଵୋତ୍ଥିତଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ଆସିଲେ । ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଭଳି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।
ଵ୍ଯାଦିତାସ୍ଯୈର୍ମହାନାଦୈଃ ସହ ଭୂତୈର୍ଧ୍ଵଜାଲଯୈଃ। ତସ୍ମିନ୍ରଥଵରେ ତସ୍ଥୌ ଗୁରୁତ୍ମାନ୍ପନ୍ନଗାଶନଃ
ବଡ଼ ପାଟି ମୁହଁ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ, ଅନେକ ଭୂତ ଓ ଧ୍ୱଜ ଜାଲ ସହିତ, ଗରୁଡ଼ — ସର୍ପ ଖାଇବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ — ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।
ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯୋ ହି ଭୂତାନାଂ ତେଜସାଽଽଭ୍ଯାଧିକଂ ବଭୌ। ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସହସ୍ରକିରଣାଵୃତଃ
ସେ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ । ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି, ହଜାର କିରଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଚମକୁଥିଲେ ।
ନ ସଜ୍ଜତି ଵୃକ୍ଷେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ନ ରିଷ୍ଯତେ। ଦିଵ୍ଯୋ ଧ୍ଵଜଵରୋ ରାଜନ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଚେହ ମାନୁଷୈଃ
ସେ ଧ୍ୱଜ ବୃକ୍ଷରେ ଲଗି ନଥାଏ, ଶସ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷତି ହେଉ ନାହିଁ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୱଜ, ରାଜା, ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ।
ତମାସ୍ଥାଯ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପର୍ଜନ୍ଯସମନିଃ ସ୍ଵନମ୍। ନିର୍ଯଯୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ପାଣ୍ଡଵାଭ୍ଯାଂ ସହାଚ୍ଯୁତଃ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ଯଂ ଲେଭେ ଵାସଵାଦ୍ରାଜା ଵସୁସ୍ତସ୍ମାଦ୍ବୃହଦ୍ରଥଃ। ବୃହଦ୍ରଥାତ୍କ୍ରମେଣୈଵ ପ୍ରାପ୍ତୋ ବାର୍ହଦ୍ରଥୋ ରଥମ୍
ଯେଉଁ ରଥଟିକୁ ବାସବ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ରଥ ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମିଳିଲା, ତାପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବାର୍ହଦ୍ରଥମାନେ ପାଇଲେ ।
ସ ନିର୍ଯାଯ ମହାବାହୁଃ ପୁଣ୍ଡରୀକେକ୍ଷଣସ୍ତତଃ। ଗିରିଵ୍ରଜାଦ୍ବହିସ୍ତସ୍ଥୌ ସମଦେଶେ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଗିରିବ୍ରଜ ସହରର ବାହାରେ ଏକ ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।
ତତ୍ରୈନଂ ନାଗରାଃ ସର୍ଵେ ସତ୍କାରେଣାଭ୍ଯଯୁସ୍ତଦା। ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ରାଜନ୍ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ନାଗରିକ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ରାଜା, ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ ।
ବନ୍ଧନାଦ୍ଵିପ୍ରମୁକ୍ତାଶ୍ଚ ରାଜାନୋ ମଧୁସୂଦନମ୍। ପୂଜଯାମାସୁରୂଚୁଶ୍ଚ ସ୍ତୁତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଜାମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ ।
ନୈତଚ୍ଚିତ୍ରଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵଯି ଦେଵକିନନ୍ଦନେ। ଭୀମାର୍ଜୁନବଲୋପେତେ ଧର୍ମସ୍ଯ ପ୍ରତିପାଲନମ୍
ହେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଥିବା ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ, ଏହା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଜରାସନ୍ଧହ୍ରଦେ ଘୋରେ ଦୁଃଖପଙ୍କେ ନିମଜ୍ଜତାମ୍। ରାଜ୍ଞାଂ ସମଭ୍ଯୁଦ୍ଧରମଂ ଯଦିଦଂ କୃତମଦ୍ଯ ଵୈ
ତୁମେ ଆଜି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କାରାଗାରରେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ରାଜାମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ।
ଵିଷ୍ଣୋ ସମଵସନ୍ନାନାଂ ଗିରିଦୁର୍ଗେ ସୁଦାରୁଣେ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ମୋକ୍ଷାଦ୍ଯଶୋ ଦୀପ୍ତମାପ୍ତଂ ତେ ଯଦୁନନ୍ଦନ
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ହେ ଯଦୁନନ୍ଦନ, ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ଅଟକିଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ତୁମେ ଆଜି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ କୀର୍ତି ଲାଭ କରିଛ।
କିଂ କର୍ମଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଶାଧି ନଃ ପ୍ରଣତିସ୍ଥିତାନ୍। କୃତମିତ୍ଯେଵ ତଦ୍ଵିଦ୍ଵି ନୃପୈର୍ଯଯଦ୍ଯପି ଦୁଷ୍କରମ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଗକୁ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆମେ ତୁମେଠାରେ ନମ୍ରତାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ତୁମେ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ରାଜାମାନେ ତାହା କରିବେ, ଯଦିଓ କାମ ଅତି କଷ୍ଟକର।
ତାନୁଵାଚ ହୃମ୍ପୀକେଶଃ ସମାଶ୍ଚାସ୍ଯ ମହାମନାଃ। ଯିଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁମାର୍ହତୁମିଚ୍ଛତି
ତାପରେ ବଡ଼ ମନ ଥିବା ହୃଷୀକେଶ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଦି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହେ—'
ତସ୍ଯ ଧର୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵତ୍ଵଂ ଚିକୀର୍ଷତଃ। ସର୍ଵୈର୍ଭଵଦ୍ଭିର୍ଵିଜ୍ଞାଯ ସାହାଯ୍ଯଂ କ୍ରିଯତାମିତି
ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ରାଜା ହେବାକୁ ଚାହେ, ସମସ୍ତେ ଏହା ବୁଝି, ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
ତତଃ ସୁପ୍ରୀତମନସସ୍ତେ ନୃପା ନୃପସତ୍ତମ। ତଥେତ୍ଯେଵାବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାସ୍ଯ ତାଂ ଗିରମ୍
ତାପରେ, ରାଜାମାନେ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ତାଙ୍କର କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରତ୍ନଭାଜଂ ଚ ଦାଶାର୍ହଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତେ ପୃଥିଵୀଶ୍ଵରାଃ। କୃଚ୍ଛ୍ରାଞ୍ଜଗ୍ରାହ ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ତେଷାଂ ତଦନୁକମ୍ପଯା
ପୃଥିବୀର ଶାସକମାନେ ଦାଶାର୍ହମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ମହାମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।