ଅତୋଽନ୍ଯଥା ଚରଁଲ୍ଲୋକେ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସନ୍ମହାରଥଃ। ଵୃଜିନାଂ ଗତିମାପ୍ନୋତି ଶ୍ରେଯସୋଽପ୍ଯୁପହନ୍ତି ଚ
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଚାଲେ, ସେ ଅନ୍ୟାୟର ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ଭଲ କାମକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମୋ ହି ଶ୍ରେଯାନ୍ଵୈ ସାଧୁଚାରିଣାମ୍। ନାନ୍ଯଂ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଯେ ଚ ଧର୍ମଵିଦୋ ଜନାଃ
ତିନି ଜଗତରେ କ୍ଷତ୍ରିୟର ଧର୍ମ ଏହି ଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ମେଽଦ୍ଯ ସ୍ଥିତସ୍ଯେହ ସ୍ଵଧର୍ମେ ନିଯତାତ୍ମନଃ। ଅନାଗସଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ପ୍ରମାଦାଦିଵ ଜଲ୍ପଥ
ଏହିଠାରେ ଆଜି ମୁଁ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିୟତ ମନ ରଖିଛି, ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ତୁମେ ଅବିଚାରରେ ଏମିତି ଅପରିପକ୍ୱ କଥା କହୁଛ।
କୁଲକାର୍ଯଂ ମହାବାହୋ କଶ୍ଚିଦେକଃ କୁଲୋଦ୍ଵହଃ। ଵହତେ ଯସ୍ତନ୍ନିଯୋଗାଦ୍ଵଯମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତାସ୍ତ୍ଵଯି
ହେ ବଳଶାଳୀ, ଏକ ପରିବାରରେ କେହି ଏକ ଲୋକ, ପରିବାରର ଉତ୍ତମ ନାୟକ, ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଉଠାଇଥାଏ; ତୁମ ପାଇଁ ଏହି କାମରେ ଦୁଇଜଣ ଉଠିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଯା ଚୋପହୃତା ରାଜନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯା ଲୋକଵାସିନଃ। ତଦାଗଃ କ୍ରୂରମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ମନ୍ଯସେ କିମନାଗସମ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ବସୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧରିଛ; ଏହି କ୍ରୂର ଅପରାଧ କରି, କିପରି ତୁମେ ନିଜକୁ ଦୋଷରହିତ ଭାବୁଛ?
ରାଜା ରାଜ୍ଞଃ କଥଂ ସାଧୂନ୍ହିଂସ୍ଯାନ୍ନୃପତିସତ୍ତମ। ତଦ୍ରାଜ୍ଞଃ ସନ୍ନିଗୃହ୍ଯ ତ୍ଵଂ ରୁଦ୍ରାଯୋପଜିହୀର୍ଷସି
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଏକ ରାଜା କିପରି ଧର୍ମିକ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବ? ଏହି ରାଜାକୁ ଦମନ କରି, ତୁମେ ତାକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଛ।
ଅସ୍ମାଂସ୍ତଦେନୋପଗଚ୍ଛେତ୍କୃତଂ ବାର୍ହଦ୍ରଥ ତ୍ଵଯା। ଵଯଂ ହିଂ ଶକ୍ତା ଧର୍ମସ୍ଯ ରକ୍ଷଣେ ଧର୍ମଚାରିଣଃ
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ହେ ବାର୍ହଦ୍ରଥ, ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ଆମେ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ, କାରଣ ଆମେ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ।
ତସ୍ମାଦଦ୍ଯୋପଗଚ୍ଛାମସ୍ତଵ ବାର୍ହଦ୍ରଥାନ୍ତିକମ୍'। ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ସମାଲମ୍ଭୋ ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟଃ କଦାଚନ। ସ କଥଂ ମାନୁଷୈର୍ଦେଵଂ ଯଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛସି ଶଙ୍କରମ୍
ତେଣୁ ଆଜି ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ହେ ବାର୍ହଦ୍ରଥ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା କେବେ ଦେଖାଯାଇନି; ତେଣୁ ତୁମେ କିପରି ମନୁଷ୍ୟ ଉପାୟରେ ଦେବତା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହୁଛ?
ସଵର୍ଣୋ ହି ସଵର୍ଣାନାଂ ପଶୁସଞ୍ଜ୍ଞାଂ କରିଷ୍ଯସି। କୋଽନ୍ଯଂ ଏଵଂ ଯଥା ହି ତ୍ଵଂ ଜରାସନ୍ଧ ଵୃଥାମତିଃ
ତୁମେ ନିଜ ଜାତିର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜାତି ପାଇଁ ବଳି ଭାବେ କରିବାକୁ ଚାହୁଛ; ଏହିପରି ଭୁଲ ଭାବନା ରଖିଥିବା ଜରାସନ୍ଧ ଭଳି ଅନ୍ୟ କେହି ଅଛି କି?
ଯସ୍ଯାଂ ଯସ୍ଯାମଵସ୍ଥାଯାଂ ଯଦ୍ଯତ୍କର୍ମ କରୋତି ଯଃ। ତସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାମଵସ୍ଥାଯାଂ ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁ କାମ କୌଣସି ଲୋକ କରେ, ସେ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି କାମର ଫଳ ପାଏ।
ତେ ତ୍ଵାଂ ଜ୍ଞାତିକ୍ଷଯକରଂ ଯମମାର୍ତାନୁସାରିଣଃ। ଜ୍ଞାତିଵୃଦ୍ଧିନିମିତ୍ତାର୍ଥଂ ଵିନିହନ୍ତୁମିହାଗତାଃ
ସେମାନେ, ଯମଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା, ତୁମ ଜ୍ଞାତିକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା, ନିଜ ଜ୍ଞାତିକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ମାରିବାକୁ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ନାସ୍ତି ଲୋକେ ପୁମାନନ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋଷ୍ଵିତି ଚୈଵ ତତ୍। ମନ୍ଯସେ ସ ଚ ତେ ରାଜନ୍ସୁମହାନ୍ବୁଦ୍ଧିଵିପ୍ଲଵଃ
ତୁମେ ଭାବୁଛ ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହିଁ; ହେ ରାଜା, ଏହା ତୁମ ବୁଦ୍ଧିର ଏକ ବଡ଼ ଭ୍ରମ।
କୋ ହି ଜାନନ୍ନଭିଜନମାତ୍ମଵାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ନୃପ। ନାଵିଶେତ୍ସ୍ଵର୍ଗମତୁଲଂ ରଣାନନ୍ତରମଵ୍ଯଯମ୍
ହେ ରାଜା, କେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମକୁ ଜାଣି ଏବଂ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିବ ନାହିଁ?
ସ୍ଵର୍ଗଂ ହ୍ଯେଵ ସମାସ୍ଥାଯ ରଣଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତାଃ। ଜଯନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିଯା ଲୋକାଂସ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ମନୁଜର୍ଷଭ
ଯୁଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞର ଦୀକ୍ଷା ନେଇ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହାକୁ ଜାଣ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ।
ସ୍ଵର୍ଗଯୋନିର୍ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵର୍ଗଯୋନିର୍ମହଦ୍ଯଶଃ। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯୋନିସ୍ତପୋ ଯୁଦ୍ଧେ ମୃତ୍ଯୁଃ ସୋଽଵ୍ଯଭିଚାରଵାନ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ହେଉଛି ବଡ଼ ବ୍ରହ୍ମାର ଉତ୍ସ, ସ୍ୱର୍ଗ ହେଉଛି ବଡ଼ ଯଶର ଉତ୍ସ; ସ୍ୱର୍ଗ ହେଉଛି ତପସ୍ୟାର ଉତ୍ସ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥାନ୍ତି।
ଏଷ ହ୍ଯୈନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈଜଯନ୍ତୋ ଗୁଣୈର୍ନିତ୍ଯଂ ସମାହିତଃ। ଯେନାସୁରାନ୍ପରାଜିତ୍ଯ ଜଗତ୍ପାତି ଶତକ୍ରତୁଃ
ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ସଦା ଗୁଣରେ ଲଗିଥିବା, ଯିଏ ଅସୁରମାନେକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ଶତକ୍ରତୁ ଏହି ଜଗତକୁ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗାଯ କସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଗ୍ରହୋ ଵୈ ଯଥା ତଵ। ମାଗଧୈର୍ଵିପୁଲୈଃ ସୈନ୍ଯୈର୍ବାହୁଲ୍ଯବଲଦର୍ପିତଃ
ସ୍ୱର୍ଗ ପଥ ପାଇଁ କିଏ ତୁମେ ଭଳି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବ ଚାହିବ? ମାଗଧମାନଙ୍କ ବଡ଼ ସେନା ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତିରେ ଅଭିମାନିତ ହୋଇ।
ମାଽଵମଂସ୍ଥାଃ ପରାନ୍ରାଜନ୍ନାସ୍ତି ଵୀର୍ଯଂ ନରେ ନରେ। ସମଂ ଚେଜସ୍ତ୍ଵଯା ଚୈଵ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଵା ନରେଶ୍ଵର
ହେ ରାଜା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିନାହିଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷରେ ସମାନ ଶୂରତା ନାହିଁ; କେହି ତୁମ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସମ୍ଭବ, କିମ୍ବା ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ, ହେ ନରେଶ୍ୱର।
ଯାଵଦେତଦସମ୍ବୁଦ୍ଧଂ ତାଵଦେଵ ଭଵେତ୍ତଵ। ଵିଷହ୍ଯମେତଦସ୍ମାକମତୋ ରାଜନ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ଏହି କଥା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜଣା ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଏହାକୁ ସହିପାରୁଛୁ। ଏହିକାରଣରୁ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏପରି କହୁଛି।
ଜହି ତ୍ଵଂ ସଦୃଶେଷ୍ଵେଵ ମାନଂ ଦର୍ପଂ ଚ ମାଗଧ। ମା ଗମଃ ସସୁତାମାତ୍ଯଃ ସବଲଶ୍ଚ ଯମକ୍ଷଯମ୍
ମାଗଧ, ତୁମ ସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନ ଓ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡ଼। ତୁମ ପୁଅ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେନା ସହିତ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିଅନାହିଁ।
ଦମ୍ଭୋଦ୍ଭଵଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯ ଉତ୍ତରଶ୍ଚ ବୃହଦ୍ରଥଃ। ଶ୍ରେଯସୋ ହ୍ଯଵମତ୍ଯେହ ଵିନେଶୁଃ ସବଲା ନୃପାଃ
ଦମ୍ଭୋଦ୍ଭବ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଓ ପରେ ବୃହଦ୍ରଥ—ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଏଠାରେ ଅପମାନରେ ସେନା ସହିତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
ଯୁଯୁକ୍ଷମାଣାସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ହି ନ ଵଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଧ୍ରୁଵମ୍। ଶୌରିରସ୍ମି ହୃଷୀକେଶୋ ନୃଵୀରୌ ପାଣ୍ଡଵାଵିମୌ। ଅନଯୋର୍ମାତୁଲେଯଂ ଚ କୃଷ୍ଣଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ତେ ରିପୁମ୍
ଆମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ ଯେ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ମୁଁ ଶୂର ବଂଶର, ଏଠାରେ ହୃଷୀକେଶ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପାଣ୍ଡବ ଶୂରବୀର। ଏହା ସହିତ, ମୋ ମାମାଘରର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତୁମ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଜାଣ।
ତ୍ଵାମାହ୍ଵଯାମହେ ରାଜନ୍ସ୍ଥିରୋ ଯୁଧ୍ଵସ୍ଵ ମାଗଧ। ମୁଚ୍ଛ ଵା ନୃପତୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ ଗଚ୍ଛ ଵା ତ୍ଵଂ ଯମକ୍ଷଯମ୍
ରାଜା, ଆମେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କର, ମାଗଧ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ନହେଲେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଅ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଜରାସନ୍ଧଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଜରାସନ୍ଧ ରାଗରେ କହିଲେ—
ନାହଂ କଂସଃ ପ୍ରଲମ୍ବୋ ଵା ନ ବାଣୋ ନ ଚ ମୁଷ୍ଟିକଃ। ନରକୋ ନେନ୍ଦ୍ରତପନୋ ନ କେଶୀ ନ ଚ ପୂତନା
ମୁଁ କଂସ ନୁହେଁ, ପ୍ରଲମ୍ବ ନୁହେଁ, ବାଣ ନୁହେଁ, ମୁଷ୍ଟିକ ନୁହେଁ, ନ ନରକ, ନ ଇନ୍ଦ୍ରତପନ, ନ କେଶୀ, ନ ପୁତନା।
ନ କାଲଯଵନୋ ଵାଽପି ଯେ ତ୍ଵଯା ନିହତା ଯୁଧି। ତ୍ଵଂ ତୁ ଗୋପକୁଲୋତ୍ପନ୍ନୋ ଜାତିଂ ଵୈ ପୌର୍ଵିକୀଂ ସ୍ମର
ମୁଁ କାଳଯବନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଥିଲ। ଗୋପ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ପୂର୍ବ ଜାତିକୁ ମନେ ପକା।
ଯୋଽସ୍ମଦ୍ଭଯାଦତିକ୍ରମ୍ଯ ସାଗରାନୂପମାଶ୍ରିତଃ। ଜନ୍ମଭୂମିଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମଧୁରାଂ ପ୍ରାକୃତୋ ଯଥା
ମୋ ଭୟରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଯାଇଥିଲ, ଜନ୍ମଭୂମି ଓ ମଧୁରାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲ, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି।
ସୋଽଧୁନା କତ୍ଥସେ ଶୌରେ ଶରଦୀଵ ଯଥା ଘନଃ। ଅଦ୍ଯାନୃଣ୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଏବେ ଶୂର ବଂଶୀ, ତୁମେ ଶରଦ୍ ମାସର ମେଘ ଭଳି ଗର୍ବ କରୁଛ। ଆଜି ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧିବି।
ଜାମାତୁରୌଗ୍ରସେନସ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନିହତ୍ଯାଦ୍ଯ ମାଧଵ। ଚିରକାଙ୍କ୍ଷିତୋ ମେ ସଙ୍ଗ୍ରାମସ୍ତ୍ଵାଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁହୃଦ୍ଗୁଣମ୍
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଜାମାତା ମାଧବ, ଆଜି ତୁମକୁ ମାରି, ତୁମ ଗୁଣ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ତାହା ପୂରଣ କରିବି।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ମେ ସଫଲୋ ଯତ୍ନଃ କୃତୋ ଦେଵୈଃ ସଵାସଵୈଃ। କ୍ଲୀବାଵିମୌ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦ ଭୀମସେନାର୍ଜୁନାଵୁଭୌ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମୋର ଚେଷ୍ଟା ସଫଳ ହେଲା। ଗୋବିନ୍ଦ, ଏହି ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଜଣେ ଅପୁରୁଷ।