ଏଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁରଂ ରମ୍ଯଂ ଦୁରାଧର୍ପଂ ସମନ୍ତତଃ।। ଅର୍ଥସିଦ୍ଧିଂ ତ୍ଵନୁପମାଂ ଜରାସନ୍ଧୋଽଭିମନ୍ଯତେ
ଏଭଳି ଅପରାଜେୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜରାସନ୍ଧ ନିଜକୁ ଅପୂର୍ବ ସଫଳତା ଲାଭ କଲା ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାତରୋ ଵିପୁଲୌଜସଃ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇମାନେ—
ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଃ ପାଣ୍ଡଵୌ ଚୈଵ ପ୍ରତସ୍ଥୁର୍ମାଗଧଂ ପୁରମ୍। ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନୋପେତଂ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମାକୁଲମ୍
ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ ଏବଂ ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଭରିଥିବା ମାଗଧ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲେ।
ସ୍ଫୀତୋତ୍ସଵମନାଧୃଷ୍ଯମାସେଦୁଶ୍ଚ ଗିରିଵ୍ରଜତମ୍। ତତୋ ଦ୍ଵାରମନାସାଦ୍ଯ ପୁରସ୍ଯ ଗିରିମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍
ଉତ୍ସବ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଥିବା, କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ଗିରିବ୍ରଜ ସହରକୁ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ସହରର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି, ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ।
ବାର୍ହଦ୍ରଥୈଃ ପୂଜ୍ଯମାନଂ ତଥା ନଗରଵାସିଭିଃ। ମାଗଧାନାଂ ତୁ ରୁଚିରଂ ଚୈତ୍ଯକାନ୍ତରମାଦ୍ରଵନ୍
ବାର୍ହଦ୍ରଥ ଓ ସହରବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମାଗଧମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଚୈତ୍ୟବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯତ୍ର ମାଂସାଦମୃଷଭମାସସାଦ ବୃହଦ୍ରଥଃ। ତଂ ହତ୍ଵା ମାସତାଲାଭିସ୍ତିସ୍ରୋ ଭେରୀକାରଯତ୍
ଏଠାରେ ବୃହଦ୍ରଥ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ବୃଷଭକୁ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ତାହାକୁ ମାରି, ତାହାର ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଢୋଳ ଉଡ଼ାଇଲେ।
ସ୍ଵପୁରେ ସ୍ଥାପଯାମାସ ତେନ ଚାନହ୍ଯ ଚର୍ମଣା। ଯତ୍ର ତାଃ ପ୍ରାଣଦନ୍ଭେର୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍ପାଵଚୂର୍ଣିତାଃ
ସେ ଏହି ଢୋଳଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ସହରରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ସେହି ବୃଷଭର ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢୋଳ ଢାକିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଛିଟାଇ ଏହି ଢୋଳଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ୁଥିଲେ।
ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ଭେରୀତ୍ରଯଂ ତେଽପି ଚୈତ୍ଯପ୍ରାକାରମାଦ୍ରଵନ୍। ଦ୍ଵାରତୋଽଭିମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଯଯୁର୍ନାନାଯୁଧାସ୍ତଧା
ସେମାନେ ସେ ତିନିଟି ଢୋଳ ଭାଙ୍ଗି, ଚୈତ୍ୟ ପ୍ରାକାରକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ; ସମସ୍ତେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଦ୍ୱାର ଦିଗରୁ ସିଧା ଆଗେଇଲେ।
ମାଗଧାନାଂ ସୁରୁଚିରଂ ଚୈତ୍ଯକଂ ତଂ ସମାଦ୍ରଵନ୍। ଶିରସୀଵ ସମାଘ୍ନନ୍ତୋ ଜରାସନ୍ଧଂ ଜିଘାଂସ୍ଵଃ
ସେମାନେ ମାଗଧମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଚୈତ୍ୟକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଲା।
ସ୍ଥିରଂ ସୁଵିପୁଲଂ ଶୃଙ୍ଗଂ ସୁମହତ୍ତତ୍ପୁରାତନମ୍। ଅର୍ଚିତଂ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ସତତଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଏହା ଏକ ଦୃଢ଼, ବିସ୍ତୃତ ଓ ପୁରାତନ ଶିଖର, ସଦା ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଭଲଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା।
ଵିପୁଲୈର୍ବାହୁଭିର୍ଵୀରସ୍ତେଽଭିହତ୍ଯାଭ୍ଯପାତଯନ୍। ତତସ୍ତେ ମାଗଧଂ ହୃଷ୍ଟାଃ ପୁରଂ ପ୍ରଵିଵିଶୁସ୍ତଦା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏହାକୁ ଆଘାତ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ମାଗଧ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଦୁର୍ନିମିତ୍ତାନି ଜରାସନ୍ଧମଦର୍ଶଯନ୍
ଏହି ସମୟରେ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଏହାକୁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
ପର୍ଯୁଗ୍ନ୍ଯକୁର୍ଵଂଶ୍ଚ ନୃପଂ ଦ୍ଵିରଦସ୍ଥଂ ପୁରୋହିତାଃ। ତତସ୍ତଚ୍ଛାନ୍ତଯେ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଦୀକ୍ଷିତୋ ନିଯମସ୍ଥୋଽସାଵୁପଵାସପରୋଽଭଵତ୍
ପୁରୋହିତମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ହାତୀରେ ବସାଇ ଶାନ୍ତିକ୍ରିୟା କରିଲେ; ତାପରେ, ସେହି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ନିୟମ ଓ ଉପବାସରେ ଲାଗିଗଲେ।
ସ୍ନାତକଵ୍ରତିନସ୍ତେ ତୁ ବାହୁଶସ୍ତ୍ରା ନିରାଯୁଧାଃ। ଯୁଯୁତ୍ସଵଃ ପ୍ରଵିଵିଶୁର୍ଜରାସନ୍ଧେନ ଭାରତ
ସ୍ନାତକବ୍ରତ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ଏବଂ ବାହୁବଳରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଲୋକମାନେ, ଜରାସନ୍ଧ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଭକ୍ଷ୍ଯମାଲ୍ଯାପଣାନାଂ ଚ ଦଦୃଶୁଃ ଶ୍ରିଯମୁତ୍ତମାମ୍। ସ୍ଫୀତାଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଂ ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧିନାମ୍
ଖାଦ୍ୟ ଓ ମାଳା ବିକ୍ରି ବାଜାରରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ସେଠି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିଲା, ଏବଂ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ରହିଥିଲା।
ତାଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମୃଦ୍ଧିଂ ତେ ଵୀଥ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ନରୋତ୍ତମାଃ। ରାଜମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛନ୍ତଃ କୃଷ୍ଣଭୀମଧନଞ୍ଜଯାଃ। ବଲାଦ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ମାଲ୍ଯାନି ମାଲାକାରାନ୍ମହାବଲାଃ
ସେଇ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ, ଭୀମ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ରାଜପଥରେ ଚାଲିଗଲେ; ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ମାଳାକାରଙ୍କୁ ମାଳା ନେଇ ନିଲେ।
କର୍ପୂରଶୃଙ୍ଗଂ କୋଷ୍ଠଂ ଚ ସଫଲଂ ଚାନ୍ତରାପଣେ। ଵୈଶ୍ଯାଦ୍ବଲାଦ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ତେ ଵିହୃତ୍ଯ ଚ ମହାରଥାଃ
ସେମାନେ ଏକ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୋକାନରୁ କର୍ପୂର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଶୂଙ୍ଗ ଓ ଫଳ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ନେଇଲେ, ଏବଂ ମହାବୀର ମାନେ ମଜା କରିଲେ।
ଵିରାଗଵସନାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ମୃଷ୍ଟକୁଣ୍ଡଲାଃ। ନିଵେଶନମଥାଜଗ୍ମୁର୍ଜରାସନ୍ଧସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ସମସ୍ତେ ଫିକା ଚିରା ଯାପିଥିଲେ, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ବିବେକୀ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ଗୋଵାସମିଵ ଵୀକ୍ଷନ୍ତଃ ସିଂହା ହୈମଵତା ଯଥା। ଶାଲସ୍ତମ୍ଭନିଭାସ୍ତେଷାଂ ଚନ୍ଦନାଗୁରୁରୂଷିତାଃ
ହିମାଳୟର ଶିଂହ ଯେପରି ଗୋଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସେମାନେ ତେଣିଁଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଭୁଜ ଶାଳ ଗଛର ତଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଇଥିଲେ।
ଅଶୋଭନ୍ତ ମହାରାଜ ବାହଵୋ ଯୁଦ୍ଧଶାଲିନାମ୍। ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ଵିରଦପ୍ରଖ୍ଯାଞ୍ଶାଲସ୍କନ୍ଦାନିଵୋଦ୍ଗତାନ୍
ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧ ଜଣା ମାନଙ୍କ ଭୁଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମକୁଥିଲା; ଏହା ଦେଖି ଶାଳ ଗଛରୁ ବାହାରିଥିବା ହାତୀର ତଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କାନ୍ମାଗଧାନାଂ ଵିସ୍ମଯଃ ସମପଦ୍ଯତ। `ଅଦ୍ଵାରେଣାଭ୍ଯଵସ୍କନ୍ଦ୍ଯ ଵିଵିଶୁର୍ମାଗଧାଲଯମ୍
ମାଗଧ ମାନଙ୍କ ଚଉଡ଼ି ଛାତି ଦେଖି ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ସେମାନେ ଏକ ପାଶ୍ୱ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ମାଗଧ ରାଜାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ତେ ତ୍ଵତୀତ୍ଯ ଜନାକୀର୍ଣାଃ କକ୍ଷାସ୍ତିସ୍ରୋ ନରର୍ଷଭାଃ। ଅହଙ୍କାରେଣ ରାଜାନମୁପତସ୍ଥୁର୍ଗତଵ୍ଯଥାଃ
ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତିନିଟି ଭିଡ଼ ଭରା ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଗଲେ; ଅଭିମାନ ଓ ନିର୍ଭୟତା ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇଲେ।
ଭୋ ଶବ୍ଦେନୈଵ ରାଜାନମୁଚୁସ୍ତେ ତୁ ମହାରଥାଃ'। ତାନ୍ପାଦ୍ଯମଧୁପର୍କାର୍ହାନ୍ଗଵାର୍ହାନ୍ସତ୍କୃତିଂ ଗତାନ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ ଜରାସନ୍ଧ ଉପତସ୍ଥେ ଯଥାଵିଧି
ମହାବୀର ମାନେ 'ହୋ' ଶବ୍ଦରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ସେମାନେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ମଧୁପର୍କ ଓ ଗୋ-ଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ; ଜରାସନ୍ଧ ଉଠି ସଂସ୍କାର ଅନୁଯାୟୀ ଆଗ୍ରହ କଲେ।
ଉଵାଚ ଚୈତାନ୍ରାଜାଽସୌ ସ୍ଵାଗତଂ ଵୋସ୍ତ୍ଵିତି ପ୍ରଭୁଃ। ମୌନମାସୀତ୍ତଦା ପାର୍ଥଭୀମଯୋର୍ଜନମେଜଯ
ସେ ରାଜା ସେମାନେଠାରେ କହିଲେ, 'ଆପଣମାନେ ଆସିବାରୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା'; ଏହି ସମୟରେ ପାର୍ଥ ଓ ଭୀମ ଚୁପ୍ ରହିଲେ, ହେ ଜନମେଜୟ।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ମହାବୁଦ୍ଧିଃ କୃଷ୍ଣୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଵକ୍ତୁଂ ନାଯାତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଏତଯୋର୍ନିଯମସ୍ଥଯୋଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ କଥା କହିଲେ; କାରଣ ଏହି ଦୁଇଜଣ ନିୟମରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ, ଏବଂ କଥା କହିବେ ନାହିଁ, ହେ ରାଜା।
ଅର୍ଵାଙ୍ନିଶୀଥାତ୍ପରତସ୍ତ୍ଵାଯା ସାର୍ଧଂ ଵଦିଷ୍ଯତଃ। ଯଜ୍ଞାଗାରେ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ରାଜା ରାଜଗୃହଂ ଵଦିଷ୍ଯତଃ
ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଏକାଠି ଆପଣଙ୍କ ସହ କଥା କହିବେ; ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ରଖି ରାଜା ରାଜନିବାସରେ କଥା କହିବେ।
ତତୋଽର୍ଧରାତ୍ରେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଯାତୋ ଯତ୍ର ସ୍ଥିତା ଦ୍ଵିଜାଃ। ତସ୍ଯ ହ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ରାଜନ୍ବଭୂଵ ଭୁଵି ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଅର୍ଧରାତ୍ରି ଆସିଲା ପରେ, ସେ ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ; ଏହି ଏହାର ବ୍ରତ ଥିଲା, ହେ ରାଜା, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ୍ନାତକାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାଞ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ସମିତିଞ୍ଜଯଃ। ଅପ୍ଯର୍ଧରାତ୍ରେ ନୃପତିଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗଚ୍ଛତି ଭାରତ
ସ୍ନାତକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସିଥିବା ଶୁଣି, ସେ ବିଜୟୀ ରାଜା ଅର୍ଧରାତ୍ରିରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେଠାରେ ମିଶିବାକୁ ବାହାରିଗଲେ, ହେ ଭାରତ।
ତାଂସ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵେଣ ଵେଷେଣ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ନୃପସତ୍ତମଃ। ଉପତସ୍ଥେ ଜରାନ୍ଧୋ ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚାଭଵତ୍ତଦା
ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ପୋଷାକରେ ଦେଖି, ଏହି ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜରାସନ୍ଧ ସେମାନେଠାରେ ଆଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ତେ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ରାଜାନଂ ଜରାସନ୍ଧଂ ନରର୍ଷଭାଃ। ଇଦମୂଚୁରମିତ୍ରଘ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଭରତସତ୍ତମ
କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଜରାସନ୍ଧ ରାଜାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଏଭଳି କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।