ତତୋ ଵିଵିଶତୁର୍ଧାତ୍ର୍ଯୌ ପୁନରନ୍ତଃ ପୁରଂ ତଦା। କଥଯାମାସତୁରୁଭେ ଦେଵୀଭ୍ଯାଂ ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ତାପରେ, ଦୁଇ ଧାତ୍ରୀ ପୁଣି ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇ, ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଘଟଣାଟି ଖବର ଦେଲେ।
ତେ ଚତୁଷ୍ପଥନିକ୍ଷିପ୍ତେ ଜରା ନାମାଥ ରାକ୍ଷସୀ। ଜଗ୍ରାହ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ମାଂସଶୋଣିତଭୋଜନା
ତାପରେ, ମାନବମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଜରା ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ଯିଏ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଏ, ସେଇ ଚଉମୁହାଣିରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରିନେଲା।
କର୍ତୁକାମା ସୁଖଵହେ ଶକଲେ ସା ତୁ ରାକ୍ଷସୀ। ସଂଯୋଜଯାମାସ ତଦା ଵିଧାନବଲଚୋଦିତା
ଭଲ କିଛି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି ରାକ୍ଷସୀ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଇ ଅଂଶକୁ ଏକସାଥି ଲଗାଇଦେଲା।
ତେ ସମାନୀତମାତ୍ରେ ତୁ ଶକଲେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଏକମୂର୍ତିଧରୋ ଵୀରଃ କୁମାରଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଏହି ଦୁଇ ଅଂଶ ଏକଠି ହେଉଥିବା ସହିତ, ମାନବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଦେହ ଓ ରୂପ ଥିବା ଏକ ଶୂର ବାଳକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ତତଃ ସା ରାକ୍ଷସୀ ରାଜନ୍ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନା। ନ ଶଶାକ ସମୁଦ୍ଵୋଦୁଂ ଵଜ୍ରସାରମଯଂ ଶିଶୁମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ରାକ୍ଷସୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଶିଶୁର ଦେହ ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ ତାକୁ ଉଠାଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ବାଲସ୍ତାମ୍ରତଲଂ ମୁଷ୍ଟିଂ କୃତ୍ଵା ଚାସ୍ଯେ ନିଧାଯ ସଃ। ପ୍ରାକ୍ରୋଶଦତିସଂରବ୍ଧଃ ସତୋଯ ଇଵ ତୋଯଦଃ
ସେ ଶିଶୁ କଂସ୍ୟ ରଙ୍ଗର ମୁଷ୍ଟି ବନ୍ଧି ମୁଁହରେ ରଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ବର୍ଷା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ମେଘ ପରି ଜୋରେ କାନ୍ଦିଲା।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଃ ସହସାଽନ୍ତଃ ପୁରେ ଜନଃ। ନିର୍ଜଗାମ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ରାଜ୍ଞା ସହ ପରନ୍ତପ
ସେଇ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସହସା ସହର ଭିତରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଙ୍କୁ ଦଳିଦେବା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତେ ଚାବଲେ ପରିମ୍ଲାନେ ପଯଃ ପୂର୍ଣପଯୋଧରେ। ନିରାଶେ ପୁତ୍ରଲାଭାଯ ସହସୈଵାବ୍ଯଗଚ୍ଛତାମ୍
ସେଇ ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା, ଦୁଃଖିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶା ଛାଡି ଦେଇ, ହଠାତ୍ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଭୂତେ ରାଜାନଂ ଚେଷ୍ଟସଂତତିମ୍। ତଂ ଚ ବାଲଂ ସୁବଲିନଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାକ୍ଷସୀ
ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ତାଙ୍କ ବଂଶକୁ ଦୁଃଖରେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନାର୍ହାମି ଵିଷଯେ ରାଜ୍ଞୋ ଵସନ୍ତୀ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନଃ। ବାଲଂ ପୁତ୍ରମିମଂ ହନ୍ତୁଂ ଧାର୍ମିକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଧର୍ମିକ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦେଶରେ, ଯିଏ ପୁଅ ପାଇଁ ଆତୁର, ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସା ତଂ ବାଲମୁପାଦାଯ ମେଘଲେଖେନ ଭାସ୍କରମ୍। କୃତ୍ଵା ଚ ମାନୁଷଂ ରୂପମୁଵାଚ ଵସୁଧାଧିପମ୍
ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ଉଠାଇ, ମେଘରେ ରୂପ ଧରି, ମାନବୀ ରୂପକୁ ନେଇ, ପୃଥିବୀର ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବୃହଦ୍ରଥ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାମ୍। ତଵ ପତ୍ନୀଦ୍ଵଯେ ଜାତୋ ଦ୍ଵିଜାତିଵରଶାସନାତ୍। ଧାତ୍ରୀଜନପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ମଯାଽଯଂ ପରିରକ୍ଷିତଃ
ଏହି ତୁମର ପୁଅ, ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଧାତ୍ରୀମାନେ ତାକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି।
ତତସ୍ତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଶିରାଜସୁତେ ଶୁଭେ। ତଂ ବାଲମଭିପଦ୍ଯାଶୁ ପ୍ରସ୍ରଵୈରଭ୍ଯଷିଞ୍ଜତାମ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଦୁଇ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ଶିଶୁଟିକୁ ଉଠାଇ ଦ୍ରୁତ ଜଳଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ତତଃ ସ ରାଜା ସଂହୃଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଂ ତଦୁପଲଭ୍ଯ ଚ। ଅପୃଚ୍ଛଦ୍ଧେମଗର୍ଭାଭାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ତାମରାକ୍ଷସୀମ୍
ତାପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ସୁନା ଗର୍ଭ ପରି ଚମକୁଥିବା, ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀକୁ ପଚାରିଲେ।
କାତ୍ଵଂ କମଲଗର୍ଭାଭେ ମମ ପୁତ୍ରପ୍ରଦାଯିନୀ। କାମଂ ମା ବ୍ରୂହି କଲ୍ଯାଣି ଦେଵତା ପ୍ରତିଭାସି ମେ
ତୁମେ କିଏ, କମଳ ଗର୍ଭ ସମାନ ଆଖି ଥିବା, ମୋ ପୁଅ ଦାତ୍ରୀ? ସତ୍ୟ କହ, ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ମୋତେ ଦେବୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛ।
ଜରା ନାମାସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ। ତଵ ଵେଶ୍ମନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତା ନ୍ଯଵସଂ ସୁଖମ୍
ମୋ ନାମ ଜରା, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ। ରାଜା ମହାରାଜ, ତୁମ ଗୃହରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ବସିଥିଲି।
ଗୃହେ ଗୃହେ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନିତ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠାମି ରାକ୍ଷସୀ। ଗୃହଦେଵୀତି ନାମ୍ନା ଵୈ ପୁରା ସୃଷ୍ଟା ସ୍ଵଯଂମ୍ଭୁଵା
ମୁଁ ପ୍ରତିଟି ମଣିଷ ଘରେ ନିତ୍ୟ ରହୁଛି, ରାକ୍ଷସୀ ଭାବେ। ପୂର୍ବେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘରଦେବୀ ନାମରେ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ସ୍ଥାପିତା ଦିଵ୍ଯରୂପିଣୀ। ଯୋ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଲିଖେତ୍କୁଡ୍ଯେ ସପୁତ୍ରାଂ ଯୌଵନାନ୍ଵିତାମ୍
ଦାନବମାନେ ନାଶ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ମୋତେ ରଖାଯାଇଛି। ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ, ପୁଅ ଓ ଯୌବନ ସହିତ, ଦିଵାଲରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ କରେ—
ଗୃହେ ତସ୍ଯ ଭଵେଦ୍ଵୃଦ୍ଧିରନ୍ଯଥା କ୍ଷଯମାପ୍ନୁଯାତ୍। ତ୍ଵଦ୍ଗୃହେ ତିଷ୍ଠମାନାଽହଂ ପୂଜିତାଽହଂ ସଦା ଵିଭୋ
ସେ ଘରରେ ସମୃଦ୍ଧି ରହିବ; ନହେଲେ ଅବନତି ଆସିବ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଘରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥିଲି ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲି।
ଲିଖିତା ଚୈଵ କୁଡ୍ଯେଷୁ ପୁତ୍ରୈର୍ବହୁଭିରାଵୃତା। ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଃ ସୁପୂଜିତା
ମୁଁ ଦିଵାଲରେ ଅନେକ ପୁଅଙ୍କ ସହିତ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ଓ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହୋଇଛି।
ସାଽହଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରାର୍ଥଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ତ୍ଯନିଶଂ ନୃପ। ତଵେମେ ପୁତ୍ରଶକଲେ ଦୃଷ୍ଟଵତ୍ଯସ୍ମି ଧାର୍ମିକା
ଏହିପରି, ରାଜା, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଉପକାର ଫେରାଇବାକୁ ଭାବୁଥିଲି, ଧର୍ମିକ ଥିବାରୁ ମୁଁ ତୁମ ପୁଅର ଖଣ୍ଡ ଦେଖିଥିଲି।
ସଂଶ୍ଲିଷିତେ ମଯା ଦୈଵାତ୍କୁମାରଃ ସମପଦ୍ଯତ। ତଵ ଭାଗ୍ଯାନ୍ମହାରାଜ ହେତୁମାତ୍ରମହଂ ତ୍ଵିହ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ଶିଶୁ ଏକାଠି ହୋଇ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ରାଜା, ମୁଁ କେବଳ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି, ସଫଳତା ତୁମର।
ମେରୁଂ ଵା ଖାଦିତୁଂ ଶକ୍ତା କିଂ ପୁନସ୍ତଵ ବାଲକମ୍। ଗୃହସମ୍ପୂଜନାତ୍ତୁଷ୍ଟ୍ଯା ମଯା ପ୍ରତ୍ଯର୍ପିତସ୍ତଵ
ମୁଁ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଖାଇପାରିବି—ତୁମ ପୁଅ ତ କିଛି ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ତୁମ ଘରର ପୂଜାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୁଁ ତାକୁ ତୁମକୁ ଫେରାଇଦେଲି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ସା ରାଜଂସ୍ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ। ସ ସଙ୍ଗୃହ୍ଯ କୁମାରଂ ତଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୃହଂ ନୃପଃ
ଏପରି କହି, ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ରାଜା ଶିଶୁଟିକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତଚ୍ଚକାର ନୃପସ୍ତଦା। ଆଜ୍ଞାପଯଚ୍ଚ ରାକ୍ଷସ୍ଯା ମଗଧେଷୁ ମହୋତ୍ସଵମ୍
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଛୁଆ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାୟିତ୍ୱ ଥିଲା, ସେସବୁ କରିଲେ । ଏହା ସହିତ ମଗଧ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ।
ତସ୍ଯ ନାମାକରୋଚ୍ଚୈଵ ପିତାମହସମଃ ପିତା। ଜରଯା ସନ୍ଧିତୋ ଯସ୍ମାଜ୍ଜରାସନ୍ଧୋ ଭଵତ୍ଵଯମ୍
ତାଙ୍କ ପିତା, ଯିଏ ପିତାମହଙ୍କ ସମାନ ମହାନ୍, ତାଙ୍କୁ ନାମ ରଖିଲେ — 'ଏହି ଶିଶୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବାରୁ, ଏହାର ନାମ ହେଉ ଜରାସନ୍ଧ' ।
ସୋଽଵର୍ଧତ ମହାତେଜା ମାଗଧାଧିପତେଃ ସୁତଃ। ପ୍ରମାଣବଲସମ୍ପନ୍ନୋ ହୁତାହୁତିରିଵାନଲଃ
ମଗଧର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ମହା ତେଜସ୍ବୀ ଏହି ଶିଶୁ, ଶକ୍ତି ଓ ଦେହରେ ପ୍ରମାଣ ଥିବା, ହୋମ କୁଣ୍ଡରେ ଆହୁତି ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବଢ଼େ, ସେପରି ବଢ଼ିଲେ ।
ଏଵଂ ସ ଵଵୃଧେ ରାଜନ୍କୁମାରଃ ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣଃ। ଲେନ ମହତା ଚାପି ଯୌଵନସ୍ଥୋ ବଭୂଵ ହ'।। ମାତାପିତ୍ରୋର୍ନନ୍ଦକରଃ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଶଶୀ
ଏଭଳି ରାଜା, ପଦ୍ମନୟନ ଏହି ରାଜକୁମାର ବଢ଼ିଲେ । ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଲେ, ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ବଢ଼ି ଉଠେ ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ପୁନରେଵ ମହାତପାଃ। ମଗଧେଷୁପଜକ୍ରାମ ଭଗଵାଂଶ୍ଚଣ୍ଡକୌଶିକଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ଭଗବାନ୍ ଚଣ୍ଡକୌଶିକ ପୁଣିଥରେ ମଗଧକୁ ଆସିଲେ ।
ତସ୍ଯାଽଽଗମନସଂହୃଷ୍ଟଃ ସାମାତ୍ଯଃ ସପୁରଃ ସରଃ। ସଭାର୍ଯଃ ସହ ପୁତ୍ରେଣ ନିର୍ଜଗାମ ବୃହଦ୍ରଥଃ
ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁରବାସୀ, ଜନାନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ ଖୁସି ହୋଇ, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଭେଟିଲେ ।