ଅନୁରାଗଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚେତ୍ଯେଵମଷ୍ଟୌ ଵରାନ୍ନୃପ। ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ କୃତକୃତ୍ଯୋଽସି ନିଵର୍ତସ୍ଵ ଜନାଧିପ
ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ନେହ—ଏହି ଆଠଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ମୁଁ ଦେଉଛି, ରାଜା। ଏବେ ତୁମ କାମ ସଫଳ ହେଲା, ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଅନୁଜ୍ଞାତଃ ସ ଋଷିଣା ପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ସହିତୋ ନୃପଃ। ପୌରୈରନୁଗତଶ୍ଚାପି ଵିଵେଶ ସ୍ଵପୁରଂ ତତଃ
ଋଷିଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କର ଦୁଇ ରାଣୀ ସହିତ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ସହ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯଥାସମଯମାଜ୍ଞାଯ ତଦା ସ ନୃପସତ୍ତମଃ। ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେକଂ ଫଲଂ ପ୍ରାଦାତ୍ପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଠିକ ସମୟ ଆସିବା ପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକ ଫଳ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ମୁନେଶ୍ଚ ବହୁମାନେନ କାଲସ୍ଯ ଚ ଵିପର୍ଯଯାତ୍। ତେ ତଦାମ୍ରଂ ଦ୍ଵିଧା କୃତ୍ଵା ଭକ୍ଷଯାମାସତୁଃ ଶୁଭେ
ଋଷିଙ୍କୁ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଓ ସମୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖି, ଦୁଇ ଶୁଭ ରାଣୀ ଏହି ଆମ୍ବ ଫଳକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଖାଇଲେ।
ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ଗର୍ଭଃ ଫଲପ୍ରାଶନସମ୍ଭଵଃ। ତେ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ନୃପତିଃ ପରାଂ ମୁଦମଵାପ ହ
ଫଳ ଖାଇବା ଫଳରେ, ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଗର୍ଭ ହେଲା; ଏହା ଦେଖି ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ଅଥ କାଲେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଯଥାସମଯମାଗତେ। ଜାଯେତାମୁଭେ ରାଜଞ୍ଶରୀରଶକଲେ ତଦା
ପରେ, ଠିକ ସମୟ ଆସିବା ପରେ, ଦୁଇ ରାଣୀ ଦୁଇଟି ଶରୀର ଅଂଶକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ରାଜା।
ଏକାକ୍ଷିବାହୁଚରଣେ ଅର୍ଧୋଦରମୁଖସ୍ଫିଚେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶରୀରଶକଲେ ପ୍ରଵେପତୁରୁଭେ ଭୃଶମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶରେ ଏକ ଆଖି, ଏକ ହାତ, ଏକ ପାଉଁ, ଅଧା ପେଟ, ମୁଁହ ଓ ଅଧା ପିଛି ଥିଲା; ଏହି ଦେହ ଅଂଶ ଦେଖି ଦୁଇଁଜଣ ରାଣୀ ବହୁତ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଉଦ୍ଵିଗ୍ରେ ସହ ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତେ ଭଗିତ୍ଯୌ ତଦାଽବଲେ। ସଜୀଵେ ପ୍ରାଣିଶକଲେ ତତ୍ଯଜାତେ ସୁଦୁଃଖିତେ
ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ଅସହାୟ ରାଣୀ ମିଶି ଆଲୋଚନା କଲେ ଏବଂ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ସେଇ ଜୀବନ୍ତ ଦେହ ଅଂଶକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତଯୋର୍ଧାତ୍ର୍ଯୌ ସୁସଂଵୀତେ କୃତ୍ଵା ତେ ଗର୍ଭସମ୍ପ୍ଲଵେ। ନିର୍ଗମ୍ଯାନ୍ତଃ ପୁରଦ୍ଵାରାତ୍ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯାଭିଜଗ୍ମତୁଃ
ଦୁଇ ଧାତ୍ରୀ ନିଜେ ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଭଲଭାବେ ମୁଡ଼ି, ସେମାନେ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାର ଦେଖି ବାହାରେ ନେଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଦୁକୂଲାଭ୍ଯାଂ ସୁସଞ୍ଛନ୍ନେ ପାଣ୍ଡରାଭ୍ଯାମୁଭେ ତଦା। ଅଜ୍ଞାତେ କସ୍ଯଚିତ୍ତେ ତୁ ଜହତୁସ୍ତେ ଚତୁଷ୍ପଥେ
ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣ ଶିଶୁକୁ ସୁସ୍ଥ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, କାହାରୁ ଅଜଣା ଭାବେ ଚଉମୁହାଣିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତୋ ଵିଵିଶତୁର୍ଧାତ୍ର୍ଯୌ ପୁନରନ୍ତଃ ପୁରଂ ତଦା। କଥଯାମାସତୁରୁଭେ ଦେଵୀଭ୍ଯାଂ ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ତାପରେ, ଦୁଇ ଧାତ୍ରୀ ପୁଣି ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇ, ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଘଟଣାଟି ଖବର ଦେଲେ।
ତେ ଚତୁଷ୍ପଥନିକ୍ଷିପ୍ତେ ଜରା ନାମାଥ ରାକ୍ଷସୀ। ଜଗ୍ରାହ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ମାଂସଶୋଣିତଭୋଜନା
ତାପରେ, ମାନବମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଜରା ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ଯିଏ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଏ, ସେଇ ଚଉମୁହାଣିରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରିନେଲା।
କର୍ତୁକାମା ସୁଖଵହେ ଶକଲେ ସା ତୁ ରାକ୍ଷସୀ। ସଂଯୋଜଯାମାସ ତଦା ଵିଧାନବଲଚୋଦିତା
ଭଲ କିଛି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି ରାକ୍ଷସୀ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଇ ଅଂଶକୁ ଏକସାଥି ଲଗାଇଦେଲା।
ତେ ସମାନୀତମାତ୍ରେ ତୁ ଶକଲେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଏକମୂର୍ତିଧରୋ ଵୀରଃ କୁମାରଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଏହି ଦୁଇ ଅଂଶ ଏକଠି ହେଉଥିବା ସହିତ, ମାନବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଦେହ ଓ ରୂପ ଥିବା ଏକ ଶୂର ବାଳକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ତତଃ ସା ରାକ୍ଷସୀ ରାଜନ୍ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନା। ନ ଶଶାକ ସମୁଦ୍ଵୋଦୁଂ ଵଜ୍ରସାରମଯଂ ଶିଶୁମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ରାକ୍ଷସୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଶିଶୁର ଦେହ ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ ତାକୁ ଉଠାଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ବାଲସ୍ତାମ୍ରତଲଂ ମୁଷ୍ଟିଂ କୃତ୍ଵା ଚାସ୍ଯେ ନିଧାଯ ସଃ। ପ୍ରାକ୍ରୋଶଦତିସଂରବ୍ଧଃ ସତୋଯ ଇଵ ତୋଯଦଃ
ସେ ଶିଶୁ କଂସ୍ୟ ରଙ୍ଗର ମୁଷ୍ଟି ବନ୍ଧି ମୁଁହରେ ରଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ବର୍ଷା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ମେଘ ପରି ଜୋରେ କାନ୍ଦିଲା।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଃ ସହସାଽନ୍ତଃ ପୁରେ ଜନଃ। ନିର୍ଜଗାମ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ରାଜ୍ଞା ସହ ପରନ୍ତପ
ସେଇ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସହସା ସହର ଭିତରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଙ୍କୁ ଦଳିଦେବା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତେ ଚାବଲେ ପରିମ୍ଲାନେ ପଯଃ ପୂର୍ଣପଯୋଧରେ। ନିରାଶେ ପୁତ୍ରଲାଭାଯ ସହସୈଵାବ୍ଯଗଚ୍ଛତାମ୍
ସେଇ ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା, ଦୁଃଖିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶା ଛାଡି ଦେଇ, ହଠାତ୍ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଭୂତେ ରାଜାନଂ ଚେଷ୍ଟସଂତତିମ୍। ତଂ ଚ ବାଲଂ ସୁବଲିନଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାକ୍ଷସୀ
ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ତାଙ୍କ ବଂଶକୁ ଦୁଃଖରେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନାର୍ହାମି ଵିଷଯେ ରାଜ୍ଞୋ ଵସନ୍ତୀ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନଃ। ବାଲଂ ପୁତ୍ରମିମଂ ହନ୍ତୁଂ ଧାର୍ମିକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଧର୍ମିକ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦେଶରେ, ଯିଏ ପୁଅ ପାଇଁ ଆତୁର, ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସା ତଂ ବାଲମୁପାଦାଯ ମେଘଲେଖେନ ଭାସ୍କରମ୍। କୃତ୍ଵା ଚ ମାନୁଷଂ ରୂପମୁଵାଚ ଵସୁଧାଧିପମ୍
ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ଉଠାଇ, ମେଘରେ ରୂପ ଧରି, ମାନବୀ ରୂପକୁ ନେଇ, ପୃଥିବୀର ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବୃହଦ୍ରଥ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାମ୍। ତଵ ପତ୍ନୀଦ୍ଵଯେ ଜାତୋ ଦ୍ଵିଜାତିଵରଶାସନାତ୍। ଧାତ୍ରୀଜନପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ମଯାଽଯଂ ପରିରକ୍ଷିତଃ
ଏହି ତୁମର ପୁଅ, ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଧାତ୍ରୀମାନେ ତାକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି।
ତତସ୍ତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଶିରାଜସୁତେ ଶୁଭେ। ତଂ ବାଲମଭିପଦ୍ଯାଶୁ ପ୍ରସ୍ରଵୈରଭ୍ଯଷିଞ୍ଜତାମ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଦୁଇ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ଶିଶୁଟିକୁ ଉଠାଇ ଦ୍ରୁତ ଜଳଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ତତଃ ସ ରାଜା ସଂହୃଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଂ ତଦୁପଲଭ୍ଯ ଚ। ଅପୃଚ୍ଛଦ୍ଧେମଗର୍ଭାଭାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ତାମରାକ୍ଷସୀମ୍
ତାପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ସୁନା ଗର୍ଭ ପରି ଚମକୁଥିବା, ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀକୁ ପଚାରିଲେ।
କାତ୍ଵଂ କମଲଗର୍ଭାଭେ ମମ ପୁତ୍ରପ୍ରଦାଯିନୀ। କାମଂ ମା ବ୍ରୂହି କଲ୍ଯାଣି ଦେଵତା ପ୍ରତିଭାସି ମେ
ତୁମେ କିଏ, କମଳ ଗର୍ଭ ସମାନ ଆଖି ଥିବା, ମୋ ପୁଅ ଦାତ୍ରୀ? ସତ୍ୟ କହ, ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ମୋତେ ଦେବୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛ।
ଜରା ନାମାସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ। ତଵ ଵେଶ୍ମନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତା ନ୍ଯଵସଂ ସୁଖମ୍
ମୋ ନାମ ଜରା, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ। ରାଜା ମହାରାଜ, ତୁମ ଗୃହରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ବସିଥିଲି।
ଗୃହେ ଗୃହେ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନିତ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠାମି ରାକ୍ଷସୀ। ଗୃହଦେଵୀତି ନାମ୍ନା ଵୈ ପୁରା ସୃଷ୍ଟା ସ୍ଵଯଂମ୍ଭୁଵା
ମୁଁ ପ୍ରତିଟି ମଣିଷ ଘରେ ନିତ୍ୟ ରହୁଛି, ରାକ୍ଷସୀ ଭାବେ। ପୂର୍ବେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘରଦେବୀ ନାମରେ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ସ୍ଥାପିତା ଦିଵ୍ଯରୂପିଣୀ। ଯୋ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଲିଖେତ୍କୁଡ୍ଯେ ସପୁତ୍ରାଂ ଯୌଵନାନ୍ଵିତାମ୍
ଦାନବମାନେ ନାଶ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ମୋତେ ରଖାଯାଇଛି। ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ, ପୁଅ ଓ ଯୌବନ ସହିତ, ଦିଵାଲରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ କରେ—
ଗୃହେ ତସ୍ଯ ଭଵେଦ୍ଵୃଦ୍ଧିରନ୍ଯଥା କ୍ଷଯମାପ୍ନୁଯାତ୍। ତ୍ଵଦ୍ଗୃହେ ତିଷ୍ଠମାନାଽହଂ ପୂଜିତାଽହଂ ସଦା ଵିଭୋ
ସେ ଘରରେ ସମୃଦ୍ଧି ରହିବ; ନହେଲେ ଅବନତି ଆସିବ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଘରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥିଲି ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲି।
ଲିଖିତା ଚୈଵ କୁଡ୍ଯେଷୁ ପୁତ୍ରୈର୍ବହୁଭିରାଵୃତା। ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଃ ସୁପୂଜିତା
ମୁଁ ଦିଵାଲରେ ଅନେକ ପୁଅଙ୍କ ସହିତ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ଓ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହୋଇଛି।