ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତତ୍ରାହମାତ୍ମାନଂ କାମମାଶ୍ଵସ। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ସା ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ
'ମୁଁ ଚାହିଁଲେ ସେଠାରେ ଆପଣକୁ ଦେଖେଇବି, ଚିନ୍ତା କରନି,' ଏଭଳି କହି, ଯଶସ୍ବିନୀ ମାଆ ପୁଅକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତତୋ ରଜନ୍ଯାଂ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାଂ ପ୍ରଭାତେଽଭ୍ଯୁଦିତେ ରଵୌ। କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଵିନତା ଚୈଵ ଭଗିନ୍ଯୌ ତେ ତପୋଧନ
ତାପରେ ରାତି ସେଶ ହେବା ପରେ, ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା; ସେତେବେଳେ, ହେ ତପସ୍ଵୀ, କଦ୍ରୁ ଓ ବିନତା, ସେଇ ଦୁଇ ଭଉଣୀ,
ଅମର୍ଷିତେ ସୁସଂରବ୍ଧେ ଦାସ୍ଯେ କୃତପଣେ ତଦା। `ସ୍ମଗରସ୍ଯ ପରଂ ପାରଂ ଵେଲାଵନଵିଭୂଷିତମ୍।' ଜଗ୍ମତୁସ୍ତୁରଗଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସମନ୍ତିକାତ୍
କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦାସୀ ହେବା ପାଇଁ ପଣ ଲାଗିଥିଲେ; ସମୁଦ୍ରର ପାର ଧାରା ଉପରେ ଥିବା ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଦଦୃଶାତେଽଥ ତେ ତତ୍ର ସମୁଦ୍ରଂ ନିଧିମମ୍ଭସାମ୍। ମହାନ୍ତମୁଦକାଗାଧଂ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣଂ ମହାସ୍ଵନମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସମୁଦ୍ର — ଜଳର ଧନଭଣ୍ଡାର, ବଡ଼, ଗଭୀର, ତୀବ୍ର ତରଙ୍ଗରେ ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା।
ତିମିଂଗିଲଝଷାକୀର୍ଣଂ ମକରୈରାଵୃତଂ ତଥା। ସତ୍ଵୈଶ୍ଚ ବହୁସାହସ୍ରୈର୍ନାନାରୂପୈଃ ସମାଵୃତମ୍
ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛ, ମକର ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମାଛମାନେ ଥିଲେ; ଏହା ହଜାର ହଜାର ଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଭୀଷଣୈର୍ଵିକୃତୈରନ୍ଯୈର୍ଘୋରୈର୍ଜଲଚରୈସ୍ତଥା। ଉଗ୍ରୈର୍ନିତ୍ଯମନାଧୃଷ୍ଯଂ କୂର୍ମଗ୍ରାହସମାକୁଲମ୍
ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ଜଳଚର, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଭୟାନକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେଠାରେ ଥିଲେ; କେବେ ମଧ୍ୟ ଜିତିହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କୁମିର ଓ କଚ୍ଛପରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଆକରଂ ସର୍ଵରତ୍ନାନାମାଲଯଂ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ। ନାଗାନାମାଲଯଂ ରମ୍ଯମୁତ୍ତମଂ ସରିତାଂ ପତିମ୍
ସମସ୍ତ ମଣିର ଖଣି, ଵରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ନାଗମାନଙ୍କ ରମ୍ୟ ଘର, ନଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱାମୀ।
ପାତାଲଜ୍ଵଲନାଵାସମସୁରାଣାଂ ଚ ବାନ୍ଧଵମ୍। ଭଯଂକରଂ ଚ ସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପଯସାଂ ନିଧିମର୍ଣଵମ୍
ପାତାଳ ଅଗ୍ନିର ନିବାସ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ଜଳର ଧନଭଣ୍ଡାର ସମୁଦ୍ର।
ଶୁଭଂ ଦିଵ୍ଯମମର୍ତ୍ଯାନାମମୃତସ୍ଯାକରଂ ପରମ୍। ଅପ୍ରମେଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ସୁପୁଣ୍ଯଜଲମଦ୍ଭୁତମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ, ଅମୃତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସ, ଅପରିମାପ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅତି ପବିତ୍ର ଜଳ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ।
ଘୋରଂ ଜଲଚରାରାଵରୌଦ୍ରଂ ଭୈରଵନିଃସ୍ଵନମ୍। ଗମ୍ଭୀରାଵର୍ତକଲିଲଂ ସର୍ଵଭୂତଭଯଂକରମ୍
ଭୟାନକ ଜଳଚରମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି, ଗଭୀର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ତଳମଳାଉଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା।
ଵେଲାଦୋଲାନିଲଚଲଂ କ୍ଷୋଭୋଦ୍ଵେଗସମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍। ଵୀଚୀହସ୍ତୈଃ ପ୍ରଚଲିତୈର୍ନୃତ୍ଯନ୍ତମିଵ ସର୍ଵତଃ
ତଟରେ ଝୁଲା ପରି ହଲୁଚଲୁଥିବା, ବାତାସରେ ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ ତରଙ୍ଗମାନେ ଚାରିପାଖରେ ହାତ ନାଚୁଥିବା ପରି ସମୁଦ୍ରଟି ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗରେ ଉଠୁଥିଲା।
ଚନ୍ଦ୍ରଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯଵଶାଦୁଦ୍ଵୃତ୍ତୋର୍ମିସମାକୁଲମ୍। ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯସ୍ଯ ଜନନଂ ରତ୍ନାକରମନୁତ୍ତମମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଉତ୍ତେଜିତ ତରଙ୍ଗରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଅପୂର୍ବ ସମୁଦ୍ରଟି ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟର ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ହେଲା।
ଗାଂ ଵିନ୍ଦତା ଭଗଵତା ଗୋଵିନ୍ଦେନାମିତୌଜସା। ଵରାହରୂପିଣା ଚାନ୍ତର୍ଵିକ୍ଷୋଭିତଜଲାଵିଲମ୍
ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ଗୋବିନ୍ଦ, ବରାହ ରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ଖୋଜିବାବେଳେ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଭିତରେ ଅଶାନ୍ତ ଓ ମଲିନ ହୋଇଗଲା।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଣା ଵ୍ରତଵତା ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତମତ୍ରିଣା। ଅନାସାଦିତଗାଧଂ ଚ ପାତାଲତଲମଵ୍ଯଯମ୍
ଅତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଋଷି ଅତ୍ରି ଶତବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଭୀର ଓ ଅବିନାଶୀ ପାତାଳ ତଳକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ଚ ପଦ୍ମନାଭସ୍ଯ ସେଵତଃ। ଯୁଗାଦିକାଲଶଯନଂ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରୁ ଶୟନ କରୁଥିବା, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ସେବା କରାଯାଉଥିଲା।
ଵଜ୍ରପାତନସଂତ୍ରସ୍ତମୈନାକସ୍ଯାଭଯପ୍ରଦମ୍। ଡିମ୍ବାହଵାର୍ଦିତାନାଂ ଚ ଅସୁରାଣାଂ ପରାଯଣମ୍
ବଜ୍ର ପଡ଼ିବାର ଭୟରେ ଭୀତ ମୈନାକକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିଲା, ଏବଂ ଡିମ୍ବାହଙ୍କ ହାତରେ ପିଟିଥିବା ଅସୁରମାନେ ଏହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।
ବଡଵାମୁଖଦୀପ୍ତାଗ୍ନେସ୍ତୋଯହଵ୍ଯପ୍ରଦଂ ଶିଵମ୍। ଅଗାଧପାରଂ ଵିସ୍ତୀର୍ଣମପ୍ରମେଯଂ ସରିତ୍ପତିମ୍
ବଡବାମୁଖର ଦହନାଗ୍ନି ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଜଳାଞ୍ଜଳି, ଅପାର, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ ସମୁଦ୍ରଟି ସରିତ୍ପତି ଅଟୁଟ ଧନର ଭଣ୍ଡାର।
ମହାନଦୀଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିଃ ସ୍ପର୍ଧଯେଵ ସହସ୍ରଶଃ। ଅଭିସାର୍ଯମାଣମନିଶଂ ଦଦୃଶାତେ ମହାର୍ଣଵମ୍। ଆପୂର୍ଯମାଣମତ୍ଯର୍ଥଂ ନୃତ୍ଯମାନମିଵୋର୍ମିଭିଃ
ହଜାର-ହଜାର ବଡ଼ ନଦୀ ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିବା ପରି ସଦା ଭରିଯାଉଥିଲା, ତାହାର ତରଙ୍ଗରେ ଅତିରିକ୍ତ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଗମ୍ଭୀରଂ ତିମିମକରୋଗ୍ରସଂକୁଲଂ ତଂ ଗର୍ଜନ୍ତଂ ଜଲଚରରାଵରୌଦ୍ରନାଦୈଃ। ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଦଦୃଶତୁରମ୍ବରପ୍ରକାଶଂ ତେଽଗାଧଂ ନିଧିମୁରୁମମ୍ଭସାମନନ୍ତମ୍
ସେମାନେ ଗଭୀର, ଅପାର, ଅନନ୍ତ, ତିମି, ମକର ଭରିଥିବା, ଜଳଚରମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଥିବା ବିସ୍ତୃତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
ନାଗାଶ୍ଚ ସଂଵିଦଂ କୃତ୍ଵା କର୍ତଵ୍ଯମିତି ତଦ୍ଵଚଃ। ନିଃସ୍ନେହା ଵୈ ଦହେନ୍ମାତା ଅସଂପ୍ରାପ୍ତମନୋରଥା
ନାଗମାନେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ, 'ମାଆ ଯଦି ମନରଥ ପୂରଣ ନହୁଏ, ସେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇ ଜଳିଯାଏ।'
ପ୍ରସନ୍ନା ମୋକ୍ଷଯେଦସ୍ମାଂସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛାପାଚ୍ଚ ଭାମିନୀ। କୃଷ୍ଣଂ ପୁଚ୍ଛଂ କରିଷ୍ଯାମସ୍ତୁରଗସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ଆମେ ଏହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ; ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ, ଆମେ ଘୋଡ଼ାର ପୁଛକୁ କଳା କରିଦେବୁ।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତେ ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣା ଵାଲା ଇଵ ସ୍ଥିତାଃ।' ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତେ ତୁ ସପତ୍ନ୍ଯୌ ପଣିତେ ତଦା
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେମାନେ ଘୋଡ଼ାର ପୁଛର କଳା କେଶ ପରି ଉଭୟେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେଇ ଦୁଇ ସପତ୍ନୀ ଏକ ପଣ ରଖିଲେ।
ତତସ୍ତେ ପଣିତଂ କୃତ୍ଵା ଭଗିନ୍ଯୌ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ଜଗ୍ମତୁଃ ପରଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରଂ ପାରଂ ମହୋଦଧେଃ
ପଣ ରଖି ସେଇ ଦୁଇ ଭଉଣୀ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ମହାସମୁଦ୍ରର ଅପାର ପାରକୁ ଚଲିଗଲେ।
କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଵିନତା ଚୈଵ ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯୌ ଵିହାଯସା। ଆଲୋକଯନ୍ତ୍ଯାଵକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ସମୁଦ୍ରଂ ନିଧିମମ୍ଭସାମ୍
କଦ୍ରୁ ଓ ବିନତା, ଦକ୍ଷର ଦୁଇ ଝିଅ, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅଚଳ ଓ ଜଳର ଧନର ଭଣ୍ଡାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵାଯୁନାଽତୀଵ ସହସା କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣଂ ମହାସ୍ଵନମ୍। ତିମିଂଗିଲସମାକୀର୍ଣଂ ମକରୈରାଵୃତଂ ତଥା
ବାତାସରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା, ତିମି, ତିମିଙ୍ଗିଲ ଓ ମକରରେ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।
ସଂଯୁତଂ ବହୁସାହସ୍ରୈଃ ସତ୍ଵୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି। ଘୋରର୍ଘୋରମନାଧୃଷ୍ଯଂ ଗମ୍ଭୀରମତିଭୈରଵମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀରେ ଭରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ଅପରାଜେୟ, ଗଭୀର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତିକର ସମୁଦ୍ର।
ଆକରଂ ସର୍ଵରତ୍ନାନାମାଲଯଂ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ। ନାଗାନାମାଲଯଂ ଚାପି ସୁରମ୍ଯଂ ସରିତାଂ ପତିମ୍
ସମସ୍ତ ମଣିର ଉତ୍ସ, ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ନାଗମାନଙ୍କ ଘର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମହାପତି।
ପାତାଲଜ୍ଵଲନାଵାସମସୁରାଣାଂ ତଥାଲଯମ୍। ଭଯଂକରାଣାଂ ସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପଯସୋ ନିଧିମଵ୍ଯଯମ୍
ପାତାଳ ଅଗ୍ନିର ଆଶ୍ରୟ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଘର, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନିବାସ, ଅକ୍ଷୟ ଜଳର ଭଣ୍ଡାର।
ଶୁଭ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯମମର୍ତ୍ଯାନାମମୃତସ୍ଯାକରଂ ପରମ୍। ଅପ୍ରମେଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ସୁପୁମ୍ଯଜଲସଂମିତମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ, ଅମରମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତର ମୂଳସ୍ଥାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅପରିମାପ୍ୟ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ପବିତ୍ର ଜଳ ସମାନ।
ମହାନଦୀଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ। ଆପୂର୍ଯମାଣମତ୍ଯର୍ଥଂ ନୃତ୍ଯନ୍ତମିଵ ଚୋର୍ମିଭିଃ
ସେଠାରେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ବଡ଼ ନଦୀ ହଜାର ହଜାର ଧାରାରେ ଏହାକୁ ଭରିଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।