କେଚିଦ୍ଧି ସୌହୃଦା ଦେଵେ ନ ଦୋଷଂ ପରିଚକ୍ଷତେ। ସ୍ଵାର୍ଥହେତୋସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯେ ପ୍ରିଯମେଵ ଵଦନ୍ତ୍ଯୁତ
କିଛି ଲୋକ ସାଙ୍ଗତିକ ଭାବରେ ଦୋଷ ଦେଖାନ୍ତିନାହିଁ, ହେ ଦେବ । ଆଉ କିଛି ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କେବଳ ପ୍ରିୟ କଥା କହନ୍ତି ।
ପ୍ରିଯମେଵ ପରୀପ୍ସନ୍ତେ କେଚିଦାତ୍ମନି ଯଦ୍ଧିତମ୍। ଏଵମ୍ପ୍ରାଯାଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଜନଵାଦାଃ ପ୍ରଯୋଜନେ
କିଛି ଲୋକ ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ସେଇ କଥା କହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି । ଏପରି ମତ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ।
ତ୍ଵଂ ତୁ ହେତୂନତୀତ୍ଯୈତାନ୍କାମକ୍ରୋଧୌ ଵ୍ଯୁଦସ୍ଯ ଚ। ପରମଂ ଯତ୍କ୍ଷମଂ ଲୋକେ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହି ସବୁ କାରଣ ଓ ଇଚ୍ଛା-କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ଯଥାଯଥ କଥା କହିବାକୁ ଉଚିତ ।
ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈର୍ମହାରାଜ ରାଜସୂଯଂ ତ୍ଵମର୍ହସି। ଜାନତସ୍ତ୍ଵେଵ ତେ ସର୍ଵଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରାଜସୂୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । ତଥାପି, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ରାମେଣ କ୍ଷତ୍ରଂ ଯଦଵଶେଷିତମ୍। ତସ୍ମାଦଵରଜଂ ଲୋକେ ଯଦିଦଂ କ୍ଷତ୍ରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମଙ୍କ ପରେ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ ।
କୃତୋଽଯଂ କଲୁସଙ୍କଲ୍ପଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଵସୁଧାଧିପ। ନିଦେଶଵାଗ୍ଭିସ୍ତତ୍ତେହ ଵିଦିତଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଧରିଛନ୍ତି, ହେ ଭୂପତି । ତୁମେ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଓ ଆଦେଶ ଭଲଭାବେ ଜାଣ ।
ଐଲସ୍ଯେକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିଂ ପରିଚକ୍ଷତେ। ରାଜାନଃ ଶ୍ରେଣିବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ତଥାଽନ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଭୁଵି
ଏଇଲ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସ୍ୱଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ଏହିପରି ରାଜାମାନେ ଏକ ପରମ୍ପରାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଐଲଵଂଶ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ରାଜଂସ୍ତଥୈଵେକ୍ଷ୍ଵାକଵୋ ନୃପାଃ। ତାନି ଚୈକଶତଂ ଵିଦ୍ଧି କୁଲାନି ଭରତର୍ଷଭ
ହେ ରାଜା, ଏଇଲ ବଂଶୀ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାମାନେ — ଏପରି ଏକଶ ରାଜବଂଶ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ।
ଯଯାତେସ୍ତ୍ଵେଵ ଭୋଜାନାଂ ଵିସ୍ତରୋ ଗୁଣତୋ ମହାନ୍। ଭଜତେଽଦ୍ଯ ମହାରାଜ ଵିସ୍ତରଂ ସଚତୁର୍ଦିଶମ୍
ବୋଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ମହାରାଜ । ଏବେ ସେହି ବଂଶର ପ୍ରଭାବ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି ।
ତେଷାଂ ତଥୈଵ ତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରମୁପାସତେ। ଇଦାନୀମେଵ ଵୈ ରାଜଞ୍ଜରାସନ୍ଧୋ ମହୀପତିଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ରୀକୁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି । ଏବେ ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜା, ଜରାସନ୍ଧ ଭୂପତି —
ଅଭିଭୂଯ ଶ୍ରିଯଂ ତେଷାଂ କୁଲାନାମଭିଷେଚିତଃ। ସ୍ଥିତୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାମୋଜସାଽଽକ୍ରମ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ଏହି ବଂଶମାନଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଜିତି, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଅସୀନ ଅଛନ୍ତି ।
ସୋଽଵନୀଂ ମଧ୍ଯମାଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମିଥୋ ଭେଦମମନ୍ଯତ। ପ୍ରଭୁର୍ଯସ୍ତୁ ପରୋ ରାଜା ଯସ୍ମିନ୍ନେକଵଶେ ଜଗତ୍
ସେ ମଧ୍ୟଭାଗର ଭୂମିକୁ ଭୋଗ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକତ୍ରିତ, ସେଇ ମହାପ୍ରଭୁ ରାଜା ।
ସ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ମହାରାଜ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଵତି ଯୋଗତଃ। ତଂ ସ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଂ ସଂଶ୍ରିତ୍ଯ କିଲ ସର୍ଵଶଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ରାଜନ୍ସେନାପତିର୍ଜାତଃ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ତମେଵ ଚ ମହାରାଜ ଶିଷ୍ଯଵତ୍ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ଶିଶୁପାଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତି ହେଲେ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵକ୍ରଃ କରୂଷାଧିପତିର୍ମାଯାଯୋଧୀ ମହାବଲଃ।। ଅପରୌ ଚ ମହାଵୀର୍ଯୌ ମହାତ୍ମାନୌ ସମାଶ୍ରିତୌ
କରୂଷ ଦେଶର ରାଜା ବକ୍ର, ଯିଏ ମାୟା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ବିର ଓ ଉତ୍ତମ ମନ୍ଦିର ଲୋକ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ।
ଜରାସନ୍ଧଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ତୌ ହିଂସଡିମ୍ବିକାଵୁଭୌ। ଵକ୍ରଦନ୍ତଃ କରୂଷସ୍ଯ କରଭୋ ମେଘଵାହନଃ। ମୂର୍ଧ୍ନା ଦିଵ୍ଯଂ ମଣିଂ ବିଭ୍ରଦ୍ଯମଦ୍ଭୁତମଣିଂ ଵିଦୁଃ
ହଂସ ଓ ଡିମ୍ଭିକ, ଦୁଇଜଣ ଶୂରବୀର, ସେମାନେ ମହାବଳୀ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିଲେ। ବକ୍ରଦନ୍ତ କରୂଷର, କରଭ ଓ ମେଘବାହନ, ଏମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମଣି ଧାରଣ କରିଥିବା ପରିଚିତ।
ମରୁଂ ଚ ନରକଂ ଚୈଵ ଶାସ୍ତି ଯୋ ଯଵନାଧିପଃ। ଅପର୍ଯନ୍ତବଲୋ ରାଜା ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଵରୁଣୋ ଯଥା
ଯବନ ରାଜା, ଯାହାର ଶକ୍ତି ସୀମାହୀନ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣଙ୍କ ପରି, ସେ ମରୁ ଓ ନରକ ଦେଶ ଶାସନ କରନ୍ତି।
ଭଗଦତ୍ତୋ ମହାରାଜ ଵୃଦ୍ଧସ୍ତଵ ପିତୁଃ ସଖା। ସ ଵାଚା ପ୍ରଣତସ୍ତସ୍ଯ କର୍ମଣା ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଭଗଦତ୍ତ, ହେ ରାଜା, ବୟସ୍କ ଓ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁ, ସେ ଶବ୍ଦରେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ସ୍ନେହବଦ୍ଧଶ୍ଚ ମନସା ପିତୃଵଦ୍ଭକ୍ତିମାଂସ୍ତ୍ଵଯି। ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚାନ୍ତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରତି ଯୋ ନୃପଃ
ସେ ହୃଦୟରେ ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା, ତୁମ ପ୍ରତି ପିତାଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଂଶ ଶାସନ କରୁଥିବା ରାଜା।
ମାତୁଲୋ ଭଵତଃ ଶୂରଃ ପୁରୁଜିତ୍କୁନ୍ତିଵର୍ଧନଃ। ସ ତେ ସନ୍ନିତିମାନେକଃ ସ୍ନେହତଃ ଶତ୍ରୁସୂଦନଃ
ତୁମର ଶୂରବୀର ମାମା, ପୁରୁଜିତ କୁନ୍ତିବର୍ଧନ, ଅନେକ ମିତ୍ର ସହିତ ସ୍ନେହରେ ତୁମ ସହ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ।
ଜରାସନ୍ଧଂ ଗତସ୍ତ୍ଵେଵ ପୁରା ଯୋ ନ ମଯା ହତଃ। ପୁରୁଷୋତ୍ତମଵିଜ୍ଞାତୋ ଯୋସୌ ଚେଦିଷୁ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ କିନ୍ତୁ ମୋର ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ ନାହିଁ, ସେ ଚେଦି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଆତ୍ମାନଂ ପ୍ରତିଜାନାତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍। ଆଦତ୍ତେ ସତତଂ ମୋହାଦ୍ଯଃ ସ ଚିହ୍ନଂ ଚ ମାମକମ୍
ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ନିଜକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ସେ ସଦା ମୋର ଚିହ୍ନକୁ ନିଜର ବୋଲି ଧାରଣ କରେ।
ଵଙ୍ଗପୁଣ୍ଡ୍ରକିରାତେଷୁ ରାଜା ବଲସମନ୍ଵିତଃ। ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵେତି ଯୋସୌ ଲୋକେଽଭିଵିଶ୍ରୁତଃ
ବଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ କିରାତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ଯିଏ 'ବାସୁଦେବ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଚତୁର୍ଥଭାଙ୍ମହାରାଜ ଭୋଜ ଇନ୍ଦ୍ରସଖୋ ବଲୀ। ଵିଦ୍ଯାବଲାଦ୍ଯୋ ଵ୍ଯଜଯତ୍ସ ପାଣ୍ଡ୍ଯକ୍ରଥକୈଶିକାନ୍
ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୋଜ ରାଜା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବଳରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଭ୍ରାତା ତସ୍ଯାକୃତିଃ ଶୂରୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସମୋଽଭଵତ୍। ସ ଭକ୍ତୋ ମାଗଧଂ ରାଜା ଭୀଷ୍ମକଃ ପରଵୀରହା
ତାଙ୍କର ଭାଇ, ଶୂରବୀର ଓ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ପରି, ସେ ମାଗଧ ରାଜା ଭୀଷ୍ମକ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ।
ପ୍ରିଯାଣ୍ଯାଚରତଃ ପ୍ରହ୍ଵାନ୍ସଦା ସମ୍ବନ୍ଧିନସ୍ତତଃ। ଭଜତୋ ନ ଭଜତ୍ଯସ୍ମାନପ୍ରିଯେଷୁ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେ ସଦା ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ କାମ କରି ନମ୍ର ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରିୟମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ନ କୁଲଂ ସବଲଂ ରାଜନ୍ନଭ୍ଯଜାନାତ୍ତଥାଽଽତ୍ମନଃ। ପଶ୍ଯମାନୋ ଯଶୋ ଦୀପ୍ତଂ ଜରାସନ୍ଧମୁପସ୍ଥିତଃ
ହେ ରାଜା, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ କୀର୍ତ୍ତି ଦେଖି, ସେ ନିଜ ପ୍ରଭଳ ବଂଶକୁ ଗଣନା କଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଉଦୀଚ୍ଯାଶ୍ଚ ତଥା ଭୋଜାଃ କୁଲାନ୍ଯଷ୍ଟାଦଶ ପ୍ରଭୋ। ଜରାସନ୍ଧଭଯାଦେଵ ପ୍ରତୀଚୀଂ ଦିଶମାସ୍ଥିତାଃ
ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ଭୋଜମାନେ, ଅଠାରୋଟି କୁଳ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଭୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ।
ଶୂରସେନା ଭଦ୍ରକାରା ବୋଧାଃ ଶାଲ୍ଵାଃ ପଟଚ୍ଚରାଃ। ସୁସ୍ଥଲାଶ୍ଚ ସୁକୁଟ୍ଟାଶ୍ଚ କୁଲିନ୍ଦାଃ କୁନ୍ତିଭିଃ ସହ
ଶୂରସେନ, ଭଦ୍ରକାର, ବୋଧ, ଶାଲ୍ବ, ପଟଚ୍ଚର, ସୁସ୍ଥଳ, ସୁକୁଟ୍ଟ, କୁଲିନ୍ଦ ଏବଂ କୁନ୍ତିମାନେ ସହିତ,
ଶାଲ୍ଵାଯନାଶ୍ଚ ରାଜାନଃ ସୋଦର୍ଯାନୁଚରୈଃ ସହ। ଦକ୍ଷିଣା ଯେ ଚ ପଞ୍ଚାଲାଃ ପୂର୍ଵାଃ କୁନ୍ତିଷୁ କୋସଲାଃ
ଶାଲ୍ବାୟନ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ସହୋଦର ଓ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣ ପଞ୍ଚାଳ ଏବଂ ପୂର୍ବ କୁନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ କୋଶଳମାନେ।