ଧର୍ମରାଜୋ ହୃଷୀକେଶ ଧୌମ୍ଯଵ୍ଯାସାଦିଭିଃ ସହ। ପାଞ୍ଚାଲମାତ୍ସ୍ଯସହିତୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ଧର୍ମରାଜ, ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ଭାଇ, ପଞ୍ଚାଳ ଓ ମାତ୍ସ୍ୟମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନଂ ମହାବାହୋ କାଙ୍କ୍ଷତେ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ବଢ଼ିଆ ଭାବେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରସେନଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯାଦଵପ୍ରଵରୋ ବଲୀ'। ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଥଂ ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷଯାଚ୍ଯୁତଃ
ଇନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଦବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କଲେ, ଯେଉଁଠି ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରାଜନ୍ସୁହୃଦୋ ଵସୁଦେଵଂ ଚ ମାଧଵଃ'। ଇନ୍ଦ୍ରସେନେନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥମଗାତ୍ତଦା। ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ଵିଵିଧାନ୍ଦେଶାଂସ୍ତ୍ଵରାଵାନ୍କ୍ଷିପ୍ରଵାହନଵଃ
ମାଧବ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଇଲେ; ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତଂ ପାର୍ଥମଭ୍ଯଗଚ୍ଛଜ୍ଜନାର୍ଦନଃ। ସ ଗୃହେ ପିତୃଵଦ୍ଧାତ୍ରା ଧର୍ମରାଜେନ ପୂଜିତଃ
ଏହିପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ସେଉଁଠି ଘରେ ତାଙ୍କୁ ବାପାଙ୍କୁ ପୁଅ ଯେପରି ଆଦର କରେ, ସେପରି ଆଦର ଦେଲେ ।
ଭୀମେନ ଚ ତତୋଽପଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵସାରଂ ପ୍ରୀତିମାନ୍ପିତୁଃ। ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀତେନ ସୁହୃଦା ରେମେ ସ ସହିତସ୍ତଦା
ତାପରେ ଭୀମ, ଯିଏ ପିତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଝିଅ, ସେ ଭଉଣୀକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ । ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନେ ସମୟ କାଟିଲେ ।
ଅର୍ଜୁନେନ ଯମାଭ୍ଯାଂ ଚ ଗୁରୁଵତ୍ପର୍ଯୁପାସିତଃ। ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଶୁଭେ ଦେଶେ କ୍ଷଣିନଂ କଲ୍ପମଚ୍ଯୁତମ୍। ଧର୍ମରାଜଃ ସମାଗମ୍ଯ ଜ୍ଞାପଯତ୍ସ୍ଵପ୍ରଯୋଜନମ୍
ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯେପରି ସେବା କରନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ । ଅଚ୍ୟୁତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ସ୍ଥିର ହେଲେ, ତେବେ ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିଲେ ।
ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ରାଜସୂଯୋ ମେ ନ ଚାସୌ କେଵଲେପ୍ସଯା। ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯେନ ତତ୍ତେ ହି ଵିଦିତଂ କୃଷ୍ଣ ସର୍ଵଶଃ
ମୋତେ ରାଜସୂୟ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଇଚ୍ଛା କଲେ ହାସଲ ହୁଏନାହିଁ । ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଜାଣ ।
ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ସମ୍ଭଵତି ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ପୂଜ୍ଯତେ। ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ରାଜା ରାଜସୂଯଂ ସ ଵିନ୍ଦତି
ଯେଠି ସବୁ କିଛି ଅଛି, ଯିଏ ସବୁଠାରେ ପୂଜିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ରାଜା — ସେପରି ରାଜା ମାନେ ମାତ୍ର ରାଜସୂୟ ପାଇପାରନ୍ତି ।
ତଂ ରାଜସୂଯଂ ସୁହୃଦଃ କାର୍ଯମାହୁଃ ସମେତ୍ଯ ମେ। ତତ୍ର ମେ ନିଶ୍ଚିତତମଂ ତଵ କୃଷ୍ଣ ଗିରା ଭଵେତ୍
ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଏହି ରାଜସୂୟ କରିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି । ଏଥିରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମର କଥା ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଉ ।
କେଚିଦ୍ଧି ସୌହୃଦା ଦେଵେ ନ ଦୋଷଂ ପରିଚକ୍ଷତେ। ସ୍ଵାର୍ଥହେତୋସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯେ ପ୍ରିଯମେଵ ଵଦନ୍ତ୍ଯୁତ
କିଛି ଲୋକ ସାଙ୍ଗତିକ ଭାବରେ ଦୋଷ ଦେଖାନ୍ତିନାହିଁ, ହେ ଦେବ । ଆଉ କିଛି ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କେବଳ ପ୍ରିୟ କଥା କହନ୍ତି ।
ପ୍ରିଯମେଵ ପରୀପ୍ସନ୍ତେ କେଚିଦାତ୍ମନି ଯଦ୍ଧିତମ୍। ଏଵମ୍ପ୍ରାଯାଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଜନଵାଦାଃ ପ୍ରଯୋଜନେ
କିଛି ଲୋକ ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ସେଇ କଥା କହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି । ଏପରି ମତ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ।
ତ୍ଵଂ ତୁ ହେତୂନତୀତ୍ଯୈତାନ୍କାମକ୍ରୋଧୌ ଵ୍ଯୁଦସ୍ଯ ଚ। ପରମଂ ଯତ୍କ୍ଷମଂ ଲୋକେ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହି ସବୁ କାରଣ ଓ ଇଚ୍ଛା-କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ଯଥାଯଥ କଥା କହିବାକୁ ଉଚିତ ।
ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈର୍ମହାରାଜ ରାଜସୂଯଂ ତ୍ଵମର୍ହସି। ଜାନତସ୍ତ୍ଵେଵ ତେ ସର୍ଵଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରାଜସୂୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । ତଥାପି, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ରାମେଣ କ୍ଷତ୍ରଂ ଯଦଵଶେଷିତମ୍। ତସ୍ମାଦଵରଜଂ ଲୋକେ ଯଦିଦଂ କ୍ଷତ୍ରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମଙ୍କ ପରେ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ ।
କୃତୋଽଯଂ କଲୁସଙ୍କଲ୍ପଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଵସୁଧାଧିପ। ନିଦେଶଵାଗ୍ଭିସ୍ତତ୍ତେହ ଵିଦିତଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଧରିଛନ୍ତି, ହେ ଭୂପତି । ତୁମେ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଓ ଆଦେଶ ଭଲଭାବେ ଜାଣ ।
ଐଲସ୍ଯେକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିଂ ପରିଚକ୍ଷତେ। ରାଜାନଃ ଶ୍ରେଣିବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ତଥାଽନ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଭୁଵି
ଏଇଲ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସ୍ୱଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ଏହିପରି ରାଜାମାନେ ଏକ ପରମ୍ପରାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଐଲଵଂଶ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ରାଜଂସ୍ତଥୈଵେକ୍ଷ୍ଵାକଵୋ ନୃପାଃ। ତାନି ଚୈକଶତଂ ଵିଦ୍ଧି କୁଲାନି ଭରତର୍ଷଭ
ହେ ରାଜା, ଏଇଲ ବଂଶୀ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାମାନେ — ଏପରି ଏକଶ ରାଜବଂଶ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ।
ଯଯାତେସ୍ତ୍ଵେଵ ଭୋଜାନାଂ ଵିସ୍ତରୋ ଗୁଣତୋ ମହାନ୍। ଭଜତେଽଦ୍ଯ ମହାରାଜ ଵିସ୍ତରଂ ସଚତୁର୍ଦିଶମ୍
ବୋଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ମହାରାଜ । ଏବେ ସେହି ବଂଶର ପ୍ରଭାବ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି ।
ତେଷାଂ ତଥୈଵ ତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରମୁପାସତେ। ଇଦାନୀମେଵ ଵୈ ରାଜଞ୍ଜରାସନ୍ଧୋ ମହୀପତିଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ରୀକୁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି । ଏବେ ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜା, ଜରାସନ୍ଧ ଭୂପତି —
ଅଭିଭୂଯ ଶ୍ରିଯଂ ତେଷାଂ କୁଲାନାମଭିଷେଚିତଃ। ସ୍ଥିତୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାମୋଜସାଽଽକ୍ରମ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ଏହି ବଂଶମାନଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଜିତି, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଅସୀନ ଅଛନ୍ତି ।
ସୋଽଵନୀଂ ମଧ୍ଯମାଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମିଥୋ ଭେଦମମନ୍ଯତ। ପ୍ରଭୁର୍ଯସ୍ତୁ ପରୋ ରାଜା ଯସ୍ମିନ୍ନେକଵଶେ ଜଗତ୍
ସେ ମଧ୍ୟଭାଗର ଭୂମିକୁ ଭୋଗ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକତ୍ରିତ, ସେଇ ମହାପ୍ରଭୁ ରାଜା ।
ସ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ମହାରାଜ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଵତି ଯୋଗତଃ। ତଂ ସ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଂ ସଂଶ୍ରିତ୍ଯ କିଲ ସର୍ଵଶଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ରାଜନ୍ସେନାପତିର୍ଜାତଃ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ତମେଵ ଚ ମହାରାଜ ଶିଷ୍ଯଵତ୍ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ଶିଶୁପାଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତି ହେଲେ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵକ୍ରଃ କରୂଷାଧିପତିର୍ମାଯାଯୋଧୀ ମହାବଲଃ।। ଅପରୌ ଚ ମହାଵୀର୍ଯୌ ମହାତ୍ମାନୌ ସମାଶ୍ରିତୌ
କରୂଷ ଦେଶର ରାଜା ବକ୍ର, ଯିଏ ମାୟା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ବିର ଓ ଉତ୍ତମ ମନ୍ଦିର ଲୋକ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ।
ଜରାସନ୍ଧଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ତୌ ହିଂସଡିମ୍ବିକାଵୁଭୌ। ଵକ୍ରଦନ୍ତଃ କରୂଷସ୍ଯ କରଭୋ ମେଘଵାହନଃ। ମୂର୍ଧ୍ନା ଦିଵ୍ଯଂ ମଣିଂ ବିଭ୍ରଦ୍ଯମଦ୍ଭୁତମଣିଂ ଵିଦୁଃ
ହଂସ ଓ ଡିମ୍ଭିକ, ଦୁଇଜଣ ଶୂରବୀର, ସେମାନେ ମହାବଳୀ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିଲେ। ବକ୍ରଦନ୍ତ କରୂଷର, କରଭ ଓ ମେଘବାହନ, ଏମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମଣି ଧାରଣ କରିଥିବା ପରିଚିତ।
ମରୁଂ ଚ ନରକଂ ଚୈଵ ଶାସ୍ତି ଯୋ ଯଵନାଧିପଃ। ଅପର୍ଯନ୍ତବଲୋ ରାଜା ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଵରୁଣୋ ଯଥା
ଯବନ ରାଜା, ଯାହାର ଶକ୍ତି ସୀମାହୀନ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣଙ୍କ ପରି, ସେ ମରୁ ଓ ନରକ ଦେଶ ଶାସନ କରନ୍ତି।
ଭଗଦତ୍ତୋ ମହାରାଜ ଵୃଦ୍ଧସ୍ତଵ ପିତୁଃ ସଖା। ସ ଵାଚା ପ୍ରଣତସ୍ତସ୍ଯ କର୍ମଣା ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଭଗଦତ୍ତ, ହେ ରାଜା, ବୟସ୍କ ଓ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁ, ସେ ଶବ୍ଦରେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ସ୍ନେହବଦ୍ଧଶ୍ଚ ମନସା ପିତୃଵଦ୍ଭକ୍ତିମାଂସ୍ତ୍ଵଯି। ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚାନ୍ତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରତି ଯୋ ନୃପଃ
ସେ ହୃଦୟରେ ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା, ତୁମ ପ୍ରତି ପିତାଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଂଶ ଶାସନ କରୁଥିବା ରାଜା।
ମାତୁଲୋ ଭଵତଃ ଶୂରଃ ପୁରୁଜିତ୍କୁନ୍ତିଵର୍ଧନଃ। ସ ତେ ସନ୍ନିତିମାନେକଃ ସ୍ନେହତଃ ଶତ୍ରୁସୂଦନଃ
ତୁମର ଶୂରବୀର ମାମା, ପୁରୁଜିତ କୁନ୍ତିବର୍ଧନ, ଅନେକ ମିତ୍ର ସହିତ ସ୍ନେହରେ ତୁମ ସହ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ।