ସ ଧର୍ମ୍ଯଂ ପାଣ୍ଡଵସ୍ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶାମ୍ପତେ। ଧୃଷ୍ଟମିଷ୍ଟଂ ଵରିଷ୍ଟଂ ଚ ଜଗ୍ରାହ ମନସାଽରିହା
ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମମୟ, ଦୃଢ଼ ଓ ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁନାଶକ ପାଣ୍ଡବ ମନରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁହୃଦ୍ଵଚସ୍ତଚ୍ଚ ଜାନଂଶ୍ଚାପ୍ଯାତ୍ମନଃ କ୍ଷମମ୍। `ସ ପ୍ରଶସ୍ତକ୍ରିଯାରମ୍ଭଃ ପରୀକ୍ଷାମୁପଚକ୍ରମେ
ମିତ୍ରମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନିଜର ସମର୍ଥତା ଜାଣି, ସେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ବିଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଚତୁର୍ଭିର୍ଭୀମସେନାଦ୍ଯୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ହିତମ୍। ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥା ପାର୍ଥୋ ଧର୍ମ ଏଵ ମନୋ ଦଧେ
ଭୀମସେନ ଆଦି ଚାରି ଭାଇ ସହିତ, ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଅର୍ଜୁନ ଧର୍ମରେ ମନ ଦେଲେ।
ସ ରାଜସୂଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ କୁରୂଣାମୃଷଭଃ କ୍ରତୁମ୍। ଜଗାମ ମନସା ସଦ୍ଯ ଆହରିଷ୍ଯନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେମିତି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯୋପି ଧର୍ମମେଵାନୁପାଲଯନ୍ '। ପୁନଃ ପୁନର୍ମନୋ ଦଧ୍ରେ ରାଜସୂଯାଯ ଭାରତ
ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପୁନିପୁନି ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରି, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ମନ ଦେଉଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପୁନର୍ଧୀମାନୃତ୍ଵିଗ୍ନିଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ। ମନ୍ତ୍ରିଭିଶ୍ଚାପି ସହିତୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ପୁନି, ଭାଇମାନେ, ଋତ୍ବିଜ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଓ ମହାତ୍ମା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏକାଠି ହେଲେ।
ଧୌମ୍ଯଦ୍ଵୈପାଯନାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍। `ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦାଭ୍ଯାଂ ଚ ସାତ୍ଯକେନ ଚ ଧୀମତା
ଯେ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ବିରାଟ, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଯୁଧାମନ୍ଯୂତ୍ତମୌଜୋଭ୍ଯାଂ ସୌଭଦ୍ରେଣ ଚ ଧୀମତା। ଦ୍ରୌପଦେଯୈଃ ପରଂ ଶୂରୈର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ସଂଵୃତଃ
ସେ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ଉତ୍ତମୌଜା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ଓ ଶୂର ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଭଵନ୍ତୋ ରାଜସୂଯସ୍ଯ ସମ୍ରାଡର୍ହସ୍ଯ ସୁକ୍ରତୋଃ। ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନସ୍ଯ ଵଦତ ମମାଵାପ୍ତିଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
ମୁଁ ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା କିପରି ପାଇପାରିବି, ଏହି ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ଉତ୍ସାହୀ, ସେମାନେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ତେ ତେନ ରାଜ୍ଞା ରାଜୀଵଲୋଚନ। ଇଦମୂଚୁର୍ଵଚଃ କାଲେ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ରାଜାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଅର୍ହସ୍ତ୍ଵମସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍। ଅଥୈଵମୁକ୍ତେ ନୃପତାଵୃତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଋଷିଭିସ୍ତଥା
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ଏହି ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ଋତ୍ବିଜ୍ ଓ ଋଷିମାନେ କହିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରିଣୋ ଭ୍ରାତରଶ୍ଚାସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯନ୍। ସ ତୁ ରାଜା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପୁନରେଵାତ୍ମନାଽଽତ୍ମଵାନ୍
ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଭାଇମାନେ ସେଇ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ରାଜା ଆଉଥରେ ନିଜେ ଭିତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଭୂଯୋ ଵିମମୃଶେ ପାର୍ଥୋ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା। ସାମର୍ଥ୍ଯଯୋଗଂ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦେଶକାଲୌ ଵ୍ଯଯାଗମୌ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ପାର୍ଥ ଆଉଥରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ସମ୍ଭାବନା, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ-ଲାଭ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ଵିମୃଶ୍ଯ ସମ୍ଯକ୍ ଚ ଧିଯା କୁର୍ଵନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନ ସୀଦତି। ନହି ଯଜ୍ଞସମାରମ୍ଭଃ କେଵଲାତ୍ମଵିନିଶ୍ଚଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭଲଭାବେ ଭାବି କାମ କରେ, ସେ କେବେ ଅସଫଳ ହୁଏନାହିଁ; କାରଣ, ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କେବଳ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ହୁଏନାହିଁ।
ଭଵତୀତି ସମାଜ୍ଞାଯ ଯତ୍ନତଃ କାର୍ଯମୁଦ୍ଵହନ୍। ସ ନିଶ୍ଚଯାର୍ଥଂ କାର୍ଯସ୍ଯ କୃଷ୍ଣମେଵ ଜନାର୍ଦନମ୍
ଏହା ଜାଣି, ସେ ସାବଧାନରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ନିଶ୍ଚିତତା ପାଇଁ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ସର୍ଵଲୋକାତ୍ପରଂ ମତ୍ଵା ଜଗାମ ମନସା ହରିମ୍। ଅପ୍ରମେଯଂ ମହାବାହୁଂ କାମାଞ୍ଜାତମଜଂ ନୃଷୁ
ସମସ୍ତ ଜଗତରୁ ଉପରେ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ମନେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଯିଏ ଅପରିମିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଭିଲାଷାହୀନ ଓ ଅଜନ୍ମା।
ପାଣ୍ଡଵସ୍ତର୍କଯାମାସ କର୍ମଭିର୍ଦେଵସଂମତୈଃ। ନାସ୍ଯ କିଞ୍ଚିଦଵିଜ୍ଞାତଂ ନାସ୍ଯ କିଞ୍ଚିଦକର୍ମଜମ୍
ପାଣ୍ଡବ ଭାବିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ, କିଛି କରିପାରିବା ଉପରେ ତାଙ୍କ ଅଧିକାର ନାହିଁ।
ନ ସ କିଞ୍ଚିନ୍ନ ଵିଷହେଦିତି କୃଷ୍ଣମମନ୍ଯତ। ସ ତୁ ତାଂ ନୈଷ୍ଠିକୀଂ ବୁଦ୍ଧିଂ କୃତ୍ଵା ପାର୍ଥୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ସେ ଭାବିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ।' ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପାର୍ଥ ହେଲେ।
ଗୁରୁଵଦ୍ଭୂତଗୁରଵେ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଦୂତମଞ୍ଜସା। ଶୀଘ୍ରଗେନ ରଥେନାଶୁ ସ ଦୂତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯାଦଵାନ୍
ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବା ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ମାନ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ସିଧାସଳଖ ଦୂତ ପଠାଇଲେ; ତେଜସ୍ୱୀ ଦୂତ ତୀବ୍ର ଗତିର ରଥରେ ଯାଇ ଯାଦବମାନେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦ୍ଵାରକାଵାସିନଂ କୃଷ୍ଣଂ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ସମାସଦତ୍। ` ସ ପ୍ରଭୁଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ଵ୍ଯଜ୍ଞାପଯତ ମାଧଵମ୍
ସେ ଦୂତ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଓ ହାତ ଜୋଡି ମାଧବଙ୍କୁ ନିଜ ଅନୁରୋଧ ଜଣାଇଲେ।
ଧର୍ମରାଜୋ ହୃଷୀକେଶ ଧୌମ୍ଯଵ୍ଯାସାଦିଭିଃ ସହ। ପାଞ୍ଚାଲମାତ୍ସ୍ଯସହିତୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ଧର୍ମରାଜ, ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ଭାଇ, ପଞ୍ଚାଳ ଓ ମାତ୍ସ୍ୟମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନଂ ମହାବାହୋ କାଙ୍କ୍ଷତେ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ବଢ଼ିଆ ଭାବେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରସେନଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯାଦଵପ୍ରଵରୋ ବଲୀ'। ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଥଂ ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷଯାଚ୍ଯୁତଃ
ଇନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଦବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କଲେ, ଯେଉଁଠି ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରାଜନ୍ସୁହୃଦୋ ଵସୁଦେଵଂ ଚ ମାଧଵଃ'। ଇନ୍ଦ୍ରସେନେନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥମଗାତ୍ତଦା। ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ଵିଵିଧାନ୍ଦେଶାଂସ୍ତ୍ଵରାଵାନ୍କ୍ଷିପ୍ରଵାହନଵଃ
ମାଧବ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଇଲେ; ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତଂ ପାର୍ଥମଭ୍ଯଗଚ୍ଛଜ୍ଜନାର୍ଦନଃ। ସ ଗୃହେ ପିତୃଵଦ୍ଧାତ୍ରା ଧର୍ମରାଜେନ ପୂଜିତଃ
ଏହିପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ସେଉଁଠି ଘରେ ତାଙ୍କୁ ବାପାଙ୍କୁ ପୁଅ ଯେପରି ଆଦର କରେ, ସେପରି ଆଦର ଦେଲେ ।
ଭୀମେନ ଚ ତତୋଽପଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵସାରଂ ପ୍ରୀତିମାନ୍ପିତୁଃ। ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀତେନ ସୁହୃଦା ରେମେ ସ ସହିତସ୍ତଦା
ତାପରେ ଭୀମ, ଯିଏ ପିତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଝିଅ, ସେ ଭଉଣୀକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ । ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନେ ସମୟ କାଟିଲେ ।
ଅର୍ଜୁନେନ ଯମାଭ୍ଯାଂ ଚ ଗୁରୁଵତ୍ପର୍ଯୁପାସିତଃ। ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଶୁଭେ ଦେଶେ କ୍ଷଣିନଂ କଲ୍ପମଚ୍ଯୁତମ୍। ଧର୍ମରାଜଃ ସମାଗମ୍ଯ ଜ୍ଞାପଯତ୍ସ୍ଵପ୍ରଯୋଜନମ୍
ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯେପରି ସେବା କରନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ । ଅଚ୍ୟୁତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ସ୍ଥିର ହେଲେ, ତେବେ ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିଲେ ।
ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ରାଜସୂଯୋ ମେ ନ ଚାସୌ କେଵଲେପ୍ସଯା। ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯେନ ତତ୍ତେ ହି ଵିଦିତଂ କୃଷ୍ଣ ସର୍ଵଶଃ
ମୋତେ ରାଜସୂୟ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଇଚ୍ଛା କଲେ ହାସଲ ହୁଏନାହିଁ । ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଜାଣ ।
ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ସମ୍ଭଵତି ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ପୂଜ୍ଯତେ। ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ରାଜା ରାଜସୂଯଂ ସ ଵିନ୍ଦତି
ଯେଠି ସବୁ କିଛି ଅଛି, ଯିଏ ସବୁଠାରେ ପୂଜିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ରାଜା — ସେପରି ରାଜା ମାନେ ମାତ୍ର ରାଜସୂୟ ପାଇପାରନ୍ତି ।
ତଂ ରାଜସୂଯଂ ସୁହୃଦଃ କାର୍ଯମାହୁଃ ସମେତ୍ଯ ମେ। ତତ୍ର ମେ ନିଶ୍ଚିତତମଂ ତଵ କୃଷ୍ଣ ଗିରା ଭଵେତ୍
ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଏହି ରାଜସୂୟ କରିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି । ଏଥିରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମର କଥା ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଉ ।