ତସ୍ଯ ସର୍ଵେ ମହୀପାଲା ଧନାନ୍ଯାଜହ୍ରୁରାଜ୍ଞଯା। ଦ୍ଵିଜାନାଂ ପରିଵେଷ୍ଟାରସ୍ତସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞେ ଚ ତେଽଭଵନ୍
ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ଆଣିଥିଲେ; ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପରିଚର୍ୟା କରିଥିଲେ।
ସମାପ୍ତଯଜ୍ଞୋ ଵିଧିଵଦ୍ଧରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ଶୁଶୁଭେ ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନ ନରାଧିପଃ
ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକିଉଠିଲେ।
ରାଜସୂଯେଽଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ସମାପ୍ତଵରଦକ୍ଷିଣେ
ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଆବଶ୍ୟକ ଦାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ପ୍ରାଦାଚ୍ଚ ଦ୍ରଵିଣଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଯାଚକାନାଂ ନରେଶ୍ଵରଃ। ଯଥୋକ୍ତଵନ୍ତସ୍ତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତତଃ ପଞ୍ଚଗୁଣାଧିକମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଲେ; ଏବଂ ଯେପରିମାଣ ଚାହିଲେ, ତାହାର ପାଞ୍ଚଗୁଣିଆ ଅଧିକ ଦେଲେ।
ଅତର୍ପଯଚ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଵସୁଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତଦା। ପ୍ରସର୍ପକାଲେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ନାନାଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସମାଗତାନ୍
ସେ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ରାଜା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯଥାକାମପୁରସ୍କୃତୈଃ। ରତ୍ନୌଘତର୍ପିତୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଶ୍ଚ ସମୁଦାହୃତମ୍। ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ଯଶସ୍ଵୀ ଚ ନୃପେଭ୍ଯୋଽଭ୍ଯଧିକୋଽଭଵତ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁଠି ଭଲପାଇଲେ, ସେଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠା ଦେଇ, ରତ୍ନ ଓ ଧନରେ ତୃପ୍ତ କରାଗଲା; ସେମାନେ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, ଏହି ରାଜା ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ରାଜନ୍ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଵିରାଜତେ। ତେଭ୍ଯୋ ରାଜସହସ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଵି ଭରତର୍ଷଭ
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହିମାମୟ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି; ହଜାର ହଜାର ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଖ୍ୟାତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ସମାପ୍ଯ ଚ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ମହାଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ଶୁଶୁଭେ ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନ ନରାଧିପ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ମହାଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସାମ୍ରାଟ୍ ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ମହୀପାଲା ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍। ଯଜନ୍ତେ ତେ ସହେନ୍ଦ୍ରେଣ ମୋଦନ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ
ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମହାରାଜାମାନେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକାତ୍ରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯେ ଚାପି ନି ନଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନଃ। ତେ ତତ୍ସଦନମ୍ ତାଦ୍ଯ ମୋନ୍ଦତେ ଭରତର୍ଷଭ
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପଳାଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସଭାରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତପସା ଯେ ଚ ତୀଵ୍ରେଣ ତ୍ଯଜନ୍ତୀହ କଲେଵରମ୍। ତେ ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶ୍ରୀମନ୍ତୋ ଭାନ୍ତି ନିତ୍ଯଶଃ
ଯେଉଁମାନେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି ଏହି ଲୋକରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠି ପହଞ୍ଚି ଚିରକାଳ ଶ୍ରୀମୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ପିତା ଚ ତ୍ଵାଽଽହ କୌନ୍ତେଯ ପାଣ୍ଡୁଃ କୌରଵନନ୍ଦନ। ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ଶ୍ରିଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃପତୌ ଜାତଵିସ୍ମଯଃ
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମର ପିତା ପାଣ୍ଡୁ, କୌରବବଂଶର ଗୌରବ, ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରୀଦୃଷ୍ଟି କରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଵିଜ୍ଞାଯ ମାନୁଷଂ ଲୋକମାଯାନ୍ତଂ ମାଂ ନରାଧିପ। ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵଦେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟଲୋକକୁ ଆସୁଛି ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ରାଜା ମୋତେ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ— 'ତୁମେ ଏହି କଥା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଭୁଲିବେନି।'
ସମର୍ଥୋଽସି ମହୀଂ ଜେତୁଂ ଭ୍ରାତରସ୍ତେ ସ୍ଥିତା ଵଶେ। ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠମହାରସ୍ଵେତି ଭାରତ
'ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଜିତିପାରିବ; ତୁମର ଭାଇମାନେ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଅଛନ୍ତି। ରାଜସୂୟ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଯଜ୍ଞ କର, ହେ ଭାରତ।'
ତ୍ଵଯୀଷ୍ଟଵତି ପୁତ୍ରେଽହଂ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵଦାଶୁ ଵୈ। ମୋଦିଷ୍ଯେ ବହୁଲାଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସମାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସଂସଦି
'ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିଦେଲେ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅନେକ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବି।'
ଏଵଂ ଭଵତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯେଽହଂ ତଵ ପୁତ୍ରଂ ନରାଧିପମ୍। ଭୂଲୋକଂ ଯଦି ଗଚ୍ଛେଯମିତି ପାଣ୍ଡୁମଥାବ୍ରୁଵମ୍
'ଏହିପରି ହେଉ; ମୁଁ ଯଦି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବି, ତୁମର ପୁଅଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଦେବି'— ଏପରି ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କହିଥିଲି।
ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ସଙ୍କଲ୍ପଂ କୁରୁ ପାଣ୍ଡଵ। ଗନ୍ତାସିତ୍ଵଂ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପୂର୍ଵୈଃ ସହ ସଲୋକତାମ୍
ତେଣୁ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର; ତୁମେ ତୁମ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିବ।
ବହୁଵିଘ୍ନଶ୍ଚ ନୃପତେ କ୍ରତୁରେଷ ସ୍ମୃତୋ ମହାନ୍। ଛିଦ୍ରାଣ୍ଯସ୍ଯ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଯଜ୍ଞଘ୍ନା ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ
ହେ ରାଜା, ଏହି ମହାଯଜ୍ଞରେ ବହୁତ ବାଧା ଥାଏ; ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସମାନେ, ସେମାନେ ଏହାର ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
ଯୁଦ୍ଧଂ ଚ କ୍ଷତ୍ରଶମନଂ ପୃଥିଵୀକ୍ଷଯକାରଣମ୍। କିଞ୍ଚିଦେଵ ନିମିତ୍ତଂ ଚ ଭଵତ୍ଯତ୍ର କ୍ଷଯାଵହମ୍
ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଅନର୍ଥ କେବଳ ଏକ ଛୋଟ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ହେବା ସମ୍ଭବ।
ଏତତ୍ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତତ୍ସମାଚର। ଅପ୍ରମତ୍ତୋତ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ରକ୍ଷଣେ
ଏହି ସବୁ ଭାବି, ହେ ରାଜାନାମ ରାଜା, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର; ସବୁବେଳେ ସଚେତନ ରୁହି, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହ।
ଭଵ ଏଧସ୍ଵ ମୋଦସ୍ଵ ଧନୈସ୍ତର୍ପଯ ଚ ଦ୍ଵିଜାନ୍। ଏତତ୍ତେ ଵିସ୍ତରେଣୋକ୍ତଂ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି। ଆପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଦାଶାର୍ହନଗରୀଂ ପ୍ରତି
ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ, ଧନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର। ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ସେଥିରେ ମୁଁ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଦେଲି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ଅନୁମତି ନେଉଛି, ଦାଶାର୍ହମାନେଙ୍କର ସହରକୁ ଯିବି।
ଏଵମାଖ୍ଯାଯ ପାର୍ଥେଭ୍ଯୋ ନାରଦୋ ଜନମେଜଯ। ଜଗାମ ତୈର୍ଵୃତୋ ରାଜନ୍ନୃଷିଭିର୍ଯୈଃ ସମାଗତଃ
ଏଭଳି କହି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ, ନାରଦ ଋଷି, ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ, ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେ ତୁ ନାରଦେ ପାର୍ଥୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ କୌରଵଃ। ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ନାରଦ ଯିବା ପରେ, କୌରବ ରାଜା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ମିଶି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ରାଜସୂୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଋଷେସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଶଶ୍ଵାସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଚିନ୍ତଯନ୍ରାଜସୂଯେଷ୍ଟିଂ ନ ଲେଭେ ଶର୍ମ ଭାରତ
ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ।
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହିମାନଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଯଜ୍ଵନାଂ କର୍ମଭିଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଲୋକପ୍ରାପ୍ତିଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ସେ ରାଜା ଋଷିମାନେଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରି ଲୋକମାନେ କିପରି ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ଦେଖିଲେ।
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ରାଜର୍ଷି ରୋଜମାନଂ ଵିଶେଷତଃ। ଯଜ୍ଵାନଂ ଯଜ୍ଞମାହର୍ତୁଂ ରାଜସୂଯମିଯେଷ ସଃ
ସେ ବିଶେଷକରି ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଋଷି ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତତଃ ସର୍ଵାନର୍ଚଯିତ୍ଵା ସଭାସଦଃ। ପ୍ରତ୍ଯର୍ଚିତଶ୍ଚ ତୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଯଜ୍ଞାଯୈଵ ମନୋ ଦଧେ
ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସଭାସଦସ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯଜ୍ଞରେ ଲାଗିଗଲା।
ସ ରାଜସୂଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁରୂଣାମୃଷଭସ୍ତଦା। ଆହର୍ତୁଂ ପ୍ରଵଣଂ ଚକ୍ରେ ମନଃ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଚାସକୃତ୍
ସେ ସମୟରେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରି, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ମନ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ।
ଭୂଯଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯୌଜା ଧର୍ମମେଵାନୁଚିନ୍ତଯନ୍। କିଂ ହିତଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭଵେଦିତି ମନୋ ଦଧେ
ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ, ପୁନିପୁନି ଧର୍ମ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଭଲ ହେବ, ଏହି ଭାବରେ ମନ ଲାଗି ରହିଲେ।
ଅନୁଗୃହ୍ଣନ୍ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଅଵିଶେଷେଣ ସର୍ଵେଷାଂ ହିତଂ ଚକ୍ରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦୟା କରି, କାହା ପ୍ରତି କୌଣସି ଭେଦ ନ ରଖି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାମ କଲେ।