ଏଷା ମଯା ସମ୍ପତତା ଵାରୁଣୀ ଭରତର୍ଷଭ। ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ସଭା ରମ୍ଯା କୁବେରସ୍ଯ ସଭାଂ ଶୃଣୁ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଦେଖିଥିବା ବରୁଣଙ୍କ ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ସଭାକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଏବେ କୁବେରଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ସଭା ଵୈଶ୍ରଵଣୀ ରାଜଞ୍ଶତଯୋଜନମାଯତା। ଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସପ୍ତତିଶ୍ଚୈଵ ଯୋଜନାନି ସିତପ୍ରଭା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସଭା ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ସତର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଏହା ଧଳା ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ତପସା ନିର୍ଜିତା ରାଜନ୍ସ୍ଵଯଂ ଵୈଶ୍ରଵଣେନ ସା। ଶଶିପ୍ରଭା ପ୍ରାଵରଣା କୈଲାସଶିଖରୋପମା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଭାକୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଆବରଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଛି ଓ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଗୁହ୍ଯକୈରୁହ୍ଯମାନା ସା ଖେ ଵିଷକ୍ତେଵ ଶୋଭତେ। ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈରୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରାସାଦୈରୁପଶୋଭିତା
ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ବୋହି ନେଇଯାନ୍ତି, ଏହା ଆକାଶରେ ଭାସୁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ତିଆରି ଉଚ୍ଚ ମହଳମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଛି।
ମହାରତ୍ନଵତୀ ଚିତ୍ରା ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧା ମନୋରମା। ସିତାଭ୍ରଶିଖରାକାରା ପ୍ଲଵମାନେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ସଭା ବଡ଼ ବଡ଼ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଓ ମନୋହର। ଏହା ଧଳା ମେଘର ଶିଖର ପରି ଆକୃତି ନେଇଛି, ଭାସୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈ ରଙ୍ଗୈର୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିରିଵ ଚିତ୍ରିତା। ତସ୍ଯାଂ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ରାଜା ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାମ୍ବରଃ
ଏହି ସଭା ସୁନାର ମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଛି। ଏଠାରେ ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବସିଛନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରୈର୍ଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନାସ୍ତେ ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲଃ। `ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ମହାରାଜ ଋଦ୍ଧ୍ଯା ସହ ଵିରାଜତେ
ହଜାର ହଜାର ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ ବୈଶ୍ରବଣ ତେଜସ୍ୱୀ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠି ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିଣ୍ଯା ଵପୁଷ୍ମତ୍ଯା ଧନେଶ୍ଵରଃ'। ଦିଵାକରନିଭେ ପୁଣ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂଵୃତେ। ଦିଵ୍ଯପାଦୋପଧାନେ ଚ ନିଷଣ୍ଣଃ ପରମାସନେ
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦେହରେ ତେଜ ଥିବା ଧନର ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଚାଦର ଓ ଦିବ୍ୟ ତକିଆରେ ଢାକା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଦାରାଣାମୁଦାରାଣାଂ ଵନାନି ପରିଲୋଡଯନ୍। ସୌଗନ୍ଧୀକଵନାନାଂ ଚ ଗନ୍ଧଂ ଗନ୍ଧଵହୋ ଵହନ୍
ସେ ମନ୍ଦାର ଗଛର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘୁରୁଥିବା, ସୌଗନ୍ଧିକ ଉଦ୍ୟାନର ସୁଗନ୍ଧ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।
ନଲିନ୍ଯାଶ୍ଚାଲକାଖ୍ଯାଯା ନନ୍ଦନସ୍ଯ ଵନସ୍ଯ ଚ। ଶୀତୋ ହୃଦଯସଂହ୍ଲାଦୀ ଵାଯୁସ୍ତମୁପସେଵତେ
ଅଳକା ନାମକ ପଦ୍ମସର ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଶୀତଳ, ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ପବନ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ସେବା କରେ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଗଣୈରପ୍ସରସାଂ ଵୃତାଃ। ଦିଵ୍ଯତାନୈର୍ମହାରାଜ ଗାଯନ୍ତିସ୍ମ ସଭାଗତାଃ
ସେଠାରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦେବତାମାନେ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟରେ ସଙ୍ଗୀତ କରୁଥିଲେ ଓ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ।
ମିଶ୍ରକେଶୀ ଚ ରମ୍ଭା ଚ ଚିତ୍ରସେନା ଶୁଚିସ୍ମିତା। ଚାରୁନେତ୍ରା ଘୃତାଚୀ ଚ ମେନକା ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା
ମିଶ୍ରକେଶୀ, ରମ୍ଭା, ଚିତ୍ରସେନା ଶୁଚିସ୍ମିତା, ଚାରୁନେତ୍ରା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା,
ଵିଶ୍ଵାଚୀ ସହଜନ୍ଯା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଉର୍ଵଶୀ
ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଓ ଉର୍ବଶୀ,
ଵର୍ଗା ଚ ସୌରଭେଯୀ ଚ ସମୀଚୀ ବୁଦ୍ବୁଦା ଲତା। ଏତାଃ ସହସ୍ରଶଶ୍ଚାନ୍ଯା ନୃତ୍ତଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ବର୍ଗା, ସୌରଭେୟୀ, ସମୀଚୀ, ବୁଦ୍ବୁଦା ଓ ଲତା—ଏମିତି ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଧନଦଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ। ଅନିଶଂ ଦିଵ୍ଯଵାଦିତ୍ରୈର୍ନୃତ୍ତଗୀତୈଶ୍ଚ ସ ସଭା
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସଦା ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ସେଇ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ସେଉଁଠି ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଶୂନ୍ଯା ରୁଚିରା ଭାତି ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। କିନ୍ନରା ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନରା ନାମ ତଥାଽପରେ
ସେଇ ସଭା କେବେ ଖାଲି ହୁଏନାହିଁ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି କିନ୍ନର ଭାବରେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।
ମାଣିଭଦ୍ରୋଽଥ ଧନଦଃ ଶ୍ଵେତଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଗୁହ୍ଯକଃ। କଶେରକୋ ଗଣ୍ଡକଣ୍ଡୂଃ ପ୍ରଦ୍ଯୋତଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ମାଣିଭଦ୍ର, ଧନର ଦେବତା, ଶ୍ୱେତଭଦ୍ର ନାମକ ଗୁହ୍ୟକ, କଶେରକ, ଗଣ୍ଡକଣ୍ଡୁ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଦ୍ୟୋତ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
କୁସ୍ତମ୍ବରୁଃ ପିଶାଚଶ୍ଚ ଗଜକର୍ଣୋ ଵିଶାଲକଃ। ଵରାହକର୍ଣସ୍ତାମ୍ରୌଷ୍ଠଃ ଫଲକକ୍ଷଃ ଫଲୋଦକଃ
କୁଷ୍ଟମ୍ବରୁ, ପିଶାଚ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ବିଶାଳକ, ବରାହକର୍ଣ୍ଣ, ତାମ୍ରଉଷ୍ଠ, ଫଳକକ୍ଷ ଓ ଫଳୋଦକ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
ହଂସଚୂଡଃ ଶଇଖାଵର୍ତୋ ହେମନେତ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ। ପୁଷ୍ପାନନଃ ପିଙ୍ଗଲକଃ ଶୋଣିତୋଦଃ ପ୍ରଵାଲକଃ
ହଂସଚୂଡ଼, ଶୈଖାବର୍ତ୍ତ, ହେମନେତ୍ର, ବିଭୀଷଣ, ପୁଷ୍ପାନନ, ପିଙ୍ଗଳକ, ଶୋଣିତୋଦ ଓ ପ୍ରବାଳକ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
ଵୃକ୍ଷଵାସ୍ଯନିକେତଶ୍ଚ ଚୀରଵାସାଶ୍ଚ ଭାରତ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଯକ୍ଷାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ବୃକ୍ଷରେ ବସୁଥିବା ଏବଂ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ଶତ-ସହସ୍ର ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ସଦା ଭଗଵତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତତ୍ରୈଵ ନଲକୂବରଃ। ଅହଂ ଚ ବହୁଶସ୍ତସ୍ଯାଂ ଭଵନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ଚ ମଦ୍ଵିଧାଃ
ସଦା ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏଠି ଅଛନ୍ତି, ନଳକୁବର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ପରି ଅନେକ ଜଣ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଭଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ତଥା ଦେଵର୍ଷଯୋଽପରେ। କ୍ରଵ୍ଯାଦାଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ
ଏଠି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବର୍ଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏହାସହ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାଂ ଧନଦମୀଶ୍ଵରମ୍। ଭଗଵାନ୍ଭୂତସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ଵୃତଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ସେଠି ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଭଗବାନ ଶତ-ସହସ୍ର ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା।
ଉମାପତିଃ ପଶୁପତିଃ ଶୂଲଭୃଦ୍ଭଗନେତ୍ରହା। ତ୍ର୍ଯମ୍ବକୋ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ଦେଵୀ ଚ ଵିଗତକ୍ଲମା
ଉମାପତି, ପଶୁପତି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶକ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଏବଂ ଦେବୀ ଯେଉଁଠି କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଅଛନ୍ତି।
ଵାମନୈର୍ଵିକଟୈଃ କୁବ୍ଜୈଃ କ୍ଷତଜାକ୍ଷୈର୍ମହାରଵୈଃ। ମେଦୋମାଂସାଶନୈରୁଗ୍ରୈରୁଗ୍ରଧନ୍ଵା ମହାବଲଃ
ବାମନ, ବିକଟ ଆକୃତିର, କୁବ୍ଜ, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଙ୍କର, ଚର୍ବି ଓ ମାଂସ ଖାଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ନାନାପ୍ରହରଣୈରୁଗ୍ରୈର୍ଵାତୈରିଵ ମହାଜଵୈଃ। ଵୃତଃ ସଖାଯମନ୍ଵାସ୍ତେ ସଦୈଵ ଧନଦଂ ନୃପ
ନାନା ପ୍ରକାର ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ପବନ ସମ ତୀବ୍ର ଗତିର ସାଥୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ସେ ସଦା ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ରାଜନ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ଶତଶଶ୍ଚାନ୍ଯେ ବହୁଶଃ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ। ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚ ପତଯୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ହହା ହୁହୂଃ
ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶତଶଃ ଲୋକ, ଖୁସି ଓ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ: ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହା ଓ ହୁହୁ।
ତୁମ୍ବୁରୁଃ ପ୍ରଵତଶ୍ଚୈଵ ଶୈଲୂଷଶ୍ଚ ତଥାଽପରଃ। ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ଗୀତଜ୍ଞସ୍ତଥା ଚିତ୍ରରଥୋପି ଚ
ତୁମ୍ବୁରୁ, ପ୍ରବତ, ଶୈଲୂଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଚିତ୍ରସେନ ଓ ଚିତ୍ରରଥ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଧନେଶ୍ଵରମୁପାସତେ। ଵିଦ୍ଯାଧରାଧିପଶ୍ଚୈଵ ଚକ୍ରଧର୍ମା ସହାନୁଜୈଃ
ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଚକ୍ରଧର୍ମା, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ।
ଉପାଚରତି ତତ୍ର ସ୍ମ ଧନାନାମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍। କିନ୍ନରାଃ ଶତଶସ୍ତତ୍ର ଧନାନାମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେଠି ଶତଶଃ କିନ୍ନର ଧନର ଦେବତା ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।