ଗୋଦାଵରୀ କୃଷ୍ଣଵେଣୀ କାଵେରୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କିମ୍ପୁନା ଚ ଵିଶଲ୍ଯା ଚ ତଥା ଵୈତରଣୀ ନଦୀ
ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କାବେରୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ, କିମ୍ପୁନା, ବିଶଳ୍ୟା ଓ ବୈତରଣୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତୃତୀଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠିଲା ଚୈଵ ଶୋଣଶ୍ଚାପି ମହାନଦଃ। ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ତଥା ଚୈଵ ପର୍ଣାଶା ଚ ମହାନଦୀ
ତୃତୀୟା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠିଲା, ମହାନଦୀ ଶୋଣ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ଓ ମହାନଦୀ ପର୍ଣ୍ଣାଶା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ସରଯୂର୍ଵାରଵତ୍ଯାଽଥ ଲାଙ୍ଗଲୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କରତୋଯା ତଥାଽଽତ୍ରେଯୀ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଚ ମହାନଦଃ
ସରୟୂ, ବାରବତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଲାଙ୍ଗଳୀ, କରତୋୟା, ଆତ୍ରେୟୀ ଓ ବଡ଼ ନଦୀ ଲୌହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଲଙ୍ଘତୀ ଗୋମତୀ ଚୈଵ ସନ୍ଧ୍ଯା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ତଥା। ଏତାଶ୍ଚନ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁତୀର୍ଥା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ
ଲଂଘତୀ, ଗୋମତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ତିନିଧାରା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
ସରିତଃ ସର୍ଵତଶ୍ଚାନ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥାନି ଚ ସରାଂସି ଚ। କୂପାଶ୍ଚ ସପ୍ରସ୍ରଵଣା ଦେହଵନ୍ତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀ, ତୀର୍ଥ, ସରୋବର, ଝିଅଁ ଓ ଝରଣା ସହିତ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ପଲ୍ଵଲାନି ତଟାକାନି ଦେହଵନ୍ତ୍ଯଥ ଭାରତ। ଦିଶସ୍ତଥା ମହୀ ଚୈଵ ତଥା ସର୍ଵେ ମହୀଧରାଃ
ପାଲ୍ବଳ, ତାଳାବ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ, ଭାରତ, ଦିଗବଳୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ଜଲଚରାସ୍ତଥା। ଗୀତଵାଦିତ୍ରଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।
ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ଵରୁଣଂ ତସ୍ଯାଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାସତେ। ମହୀଧରା ରତ୍ନଵନ୍ତୋ ରସା ଯେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି; ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ରସା ନଦୀରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।
କଥଯନ୍ତଃ ସୁମଧୁରାଃ କଥାସ୍ତତ୍ର ସମାସତେ। ଵାରୁଣଶ୍ଚ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭଃ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେଠି ସମସ୍ତେ ଅତି ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା କହି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି। ବରୁଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭ ମଧ୍ୟ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଃ ପରିଵୃତୋ ଗୋନାମ୍ନା ପୁଷ୍କରେଣ ଚ। ସର୍ଵେ ଵିଗ୍ରହଵନ୍ତସ୍ତେ ତମୀଶ୍ଵରମୁପାସତେ
ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ, ପୁଷ୍କର ଏବଂ ଗୋନାମ୍ନା ନାମରେ ପରିଚିତ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ଏହି ଠାରେ ସେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଏଷା ମଯା ସମ୍ପତତା ଵାରୁଣୀ ଭରତର୍ଷଭ। ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ସଭା ରମ୍ଯା କୁବେରସ୍ଯ ସଭାଂ ଶୃଣୁ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଦେଖିଥିବା ବରୁଣଙ୍କ ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ସଭାକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଏବେ କୁବେରଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ସଭା ଵୈଶ୍ରଵଣୀ ରାଜଞ୍ଶତଯୋଜନମାଯତା। ଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସପ୍ତତିଶ୍ଚୈଵ ଯୋଜନାନି ସିତପ୍ରଭା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସଭା ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ସତର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଏହା ଧଳା ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ତପସା ନିର୍ଜିତା ରାଜନ୍ସ୍ଵଯଂ ଵୈଶ୍ରଵଣେନ ସା। ଶଶିପ୍ରଭା ପ୍ରାଵରଣା କୈଲାସଶିଖରୋପମା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଭାକୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଆବରଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଛି ଓ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଗୁହ୍ଯକୈରୁହ୍ଯମାନା ସା ଖେ ଵିଷକ୍ତେଵ ଶୋଭତେ। ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈରୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରାସାଦୈରୁପଶୋଭିତା
ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ବୋହି ନେଇଯାନ୍ତି, ଏହା ଆକାଶରେ ଭାସୁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ତିଆରି ଉଚ୍ଚ ମହଳମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଛି।
ମହାରତ୍ନଵତୀ ଚିତ୍ରା ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧା ମନୋରମା। ସିତାଭ୍ରଶିଖରାକାରା ପ୍ଲଵମାନେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ସଭା ବଡ଼ ବଡ଼ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଓ ମନୋହର। ଏହା ଧଳା ମେଘର ଶିଖର ପରି ଆକୃତି ନେଇଛି, ଭାସୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈ ରଙ୍ଗୈର୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିରିଵ ଚିତ୍ରିତା। ତସ୍ଯାଂ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ରାଜା ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାମ୍ବରଃ
ଏହି ସଭା ସୁନାର ମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଛି। ଏଠାରେ ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବସିଛନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରୈର୍ଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନାସ୍ତେ ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲଃ। `ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ମହାରାଜ ଋଦ୍ଧ୍ଯା ସହ ଵିରାଜତେ
ହଜାର ହଜାର ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ ବୈଶ୍ରବଣ ତେଜସ୍ୱୀ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠି ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିଣ୍ଯା ଵପୁଷ୍ମତ୍ଯା ଧନେଶ୍ଵରଃ'। ଦିଵାକରନିଭେ ପୁଣ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂଵୃତେ। ଦିଵ୍ଯପାଦୋପଧାନେ ଚ ନିଷଣ୍ଣଃ ପରମାସନେ
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦେହରେ ତେଜ ଥିବା ଧନର ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଚାଦର ଓ ଦିବ୍ୟ ତକିଆରେ ଢାକା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଦାରାଣାମୁଦାରାଣାଂ ଵନାନି ପରିଲୋଡଯନ୍। ସୌଗନ୍ଧୀକଵନାନାଂ ଚ ଗନ୍ଧଂ ଗନ୍ଧଵହୋ ଵହନ୍
ସେ ମନ୍ଦାର ଗଛର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘୁରୁଥିବା, ସୌଗନ୍ଧିକ ଉଦ୍ୟାନର ସୁଗନ୍ଧ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।
ନଲିନ୍ଯାଶ୍ଚାଲକାଖ୍ଯାଯା ନନ୍ଦନସ୍ଯ ଵନସ୍ଯ ଚ। ଶୀତୋ ହୃଦଯସଂହ୍ଲାଦୀ ଵାଯୁସ୍ତମୁପସେଵତେ
ଅଳକା ନାମକ ପଦ୍ମସର ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଶୀତଳ, ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ପବନ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ସେବା କରେ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଗଣୈରପ୍ସରସାଂ ଵୃତାଃ। ଦିଵ୍ଯତାନୈର୍ମହାରାଜ ଗାଯନ୍ତିସ୍ମ ସଭାଗତାଃ
ସେଠାରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦେବତାମାନେ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟରେ ସଙ୍ଗୀତ କରୁଥିଲେ ଓ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ।
ମିଶ୍ରକେଶୀ ଚ ରମ୍ଭା ଚ ଚିତ୍ରସେନା ଶୁଚିସ୍ମିତା। ଚାରୁନେତ୍ରା ଘୃତାଚୀ ଚ ମେନକା ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା
ମିଶ୍ରକେଶୀ, ରମ୍ଭା, ଚିତ୍ରସେନା ଶୁଚିସ୍ମିତା, ଚାରୁନେତ୍ରା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା,
ଵିଶ୍ଵାଚୀ ସହଜନ୍ଯା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଉର୍ଵଶୀ
ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଓ ଉର୍ବଶୀ,
ଵର୍ଗା ଚ ସୌରଭେଯୀ ଚ ସମୀଚୀ ବୁଦ୍ବୁଦା ଲତା। ଏତାଃ ସହସ୍ରଶଶ୍ଚାନ୍ଯା ନୃତ୍ତଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ବର୍ଗା, ସୌରଭେୟୀ, ସମୀଚୀ, ବୁଦ୍ବୁଦା ଓ ଲତା—ଏମିତି ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଧନଦଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ। ଅନିଶଂ ଦିଵ୍ଯଵାଦିତ୍ରୈର୍ନୃତ୍ତଗୀତୈଶ୍ଚ ସ ସଭା
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସଦା ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ସେଇ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ସେଉଁଠି ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଶୂନ୍ଯା ରୁଚିରା ଭାତି ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। କିନ୍ନରା ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନରା ନାମ ତଥାଽପରେ
ସେଇ ସଭା କେବେ ଖାଲି ହୁଏନାହିଁ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି କିନ୍ନର ଭାବରେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।
ମାଣିଭଦ୍ରୋଽଥ ଧନଦଃ ଶ୍ଵେତଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଗୁହ୍ଯକଃ। କଶେରକୋ ଗଣ୍ଡକଣ୍ଡୂଃ ପ୍ରଦ୍ଯୋତଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ମାଣିଭଦ୍ର, ଧନର ଦେବତା, ଶ୍ୱେତଭଦ୍ର ନାମକ ଗୁହ୍ୟକ, କଶେରକ, ଗଣ୍ଡକଣ୍ଡୁ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଦ୍ୟୋତ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
କୁସ୍ତମ୍ବରୁଃ ପିଶାଚଶ୍ଚ ଗଜକର୍ଣୋ ଵିଶାଲକଃ। ଵରାହକର୍ଣସ୍ତାମ୍ରୌଷ୍ଠଃ ଫଲକକ୍ଷଃ ଫଲୋଦକଃ
କୁଷ୍ଟମ୍ବରୁ, ପିଶାଚ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ବିଶାଳକ, ବରାହକର୍ଣ୍ଣ, ତାମ୍ରଉଷ୍ଠ, ଫଳକକ୍ଷ ଓ ଫଳୋଦକ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
ହଂସଚୂଡଃ ଶଇଖାଵର୍ତୋ ହେମନେତ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ। ପୁଷ୍ପାନନଃ ପିଙ୍ଗଲକଃ ଶୋଣିତୋଦଃ ପ୍ରଵାଲକଃ
ହଂସଚୂଡ଼, ଶୈଖାବର୍ତ୍ତ, ହେମନେତ୍ର, ବିଭୀଷଣ, ପୁଷ୍ପାନନ, ପିଙ୍ଗଳକ, ଶୋଣିତୋଦ ଓ ପ୍ରବାଳକ ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
ଵୃକ୍ଷଵାସ୍ଯନିକେତଶ୍ଚ ଚୀରଵାସାଶ୍ଚ ଭାରତ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଯକ୍ଷାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ବୃକ୍ଷରେ ବସୁଥିବା ଏବଂ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ଶତ-ସହସ୍ର ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।