ଵାସୁକିପ୍ରମୁଖାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସ୍ଥିତାଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତାଶ୍ଚ ଶେଷେଣ ଯଥାର୍ହମୁପଵିଶ୍ଯ ଚ
ବାସୁକିଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଉଭୟ ଶେଷଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବସିଥିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ସର୍ପାସ୍ତସ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। `ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ଗରୁଡୋ ଯେ ଚାସ୍ଯ ପରିଚାରିଣଃ'। ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ଵରୁଣଂ ଵିଗତକ୍ଲମାଃ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପ, ବିନତାପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼ ଓ ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ, ଶ୍ରମହୀନ ଭାବରେ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ବଲିର୍ଵୈରୋଚନୋ ରାଜା ନରକଃ ପୃଥିଵୀଞ୍ଜଯଃ। ସଂହ୍ରାଦୋ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ଚ କାଲଖଞ୍ଜାଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ
ବିରୋଚନପୁତ୍ର ବଲି ରାଜା, ପୃଥିବୀଜୟୀ ନରକ, ସଂହ୍ରାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ କାଳଖଞ୍ଜ ନାମକ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ସୁହନୁର୍ଦୁର୍ମୁଖଃ ଶଙ୍ଖଃ ସୁମନାଃ ସୁମତିସ୍ତତଃ। ଘଟୋଦରୋ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଃ କ୍ରଥନଃ ପିଠରସ୍ତଥା
ସୁହନୁର, ଦୁର୍ମୁଖ, ଶଂଖ, ସୁମନା, ସୁମତି, ଘଟୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, କ୍ରଥନ ଓ ପିଠର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵରୂପଃ ସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ଵିରୂପୋଽଥ ମହାଶିରାଃ। ଦଶଗ୍ରୀଵଶ୍ଚ ଵାଲୀ ଚ ମେଘଵାସା ଦଶାଵରଃ
ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱରୂପ, ବିରୂପ, ମହାଶିରା, ଦଶଗ୍ରୀବ, ବାଲୀ, ମେଘବାସା ଓ ଦଶାବର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଟିଟ୍ଟିଭୋ ଵିଟଭୂତଶ୍ଚ ସଂହ୍ରାଦଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରତାପନଃ। ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଙ୍ଘାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ରୁଚିରକୁଣ୍ଡଲାଃ
ଟିଟିଭ, ବିଟଭୂତ, ସଂହ୍ରାଦ, ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ ଓ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ମୌଲିନଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଦିଵ୍ଯପରିଚ୍ଛଦାଃ। ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଗତମୃତ୍ଯଵଃ
ସମସ୍ତେ ମାଳା ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିବା, ଶୂର ଓ ଅମର ଥିଲେ।
ତେ ତସ୍ଯାଂ ଵରୁଣଂ ଦେଵଂ ଧର୍ମପାଶଧରଂ ସଦା। ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ସୁଚରିତଵ୍ରତାଃ
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା, ଧର୍ମର ପାଶ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତଥା ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ନଦୀ ଭାଗୀରଥୀ ଚ ସା। କାଲିନ୍ଦୀ ଵିଦିଶା ଵେଣା ନର୍ଦମା ଵେଗଵାହିନୀ
ଏଭଳି, ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର, ଭାଗୀରଥୀ, କାଳିନ୍ଦୀ, ବିଦିଶା, ବେଣା, ନର୍ଦମା ଓ ବେଗବାହିନୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵିପାଶା ଚ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ସରସ୍ଵତୀ। ଇରାଵତୀ ଵିତସ୍ତା ଚ ସିନ୍ଧୁର୍ଦେଵନଦୀ ତଥା
ବିପାଶା, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା ଓ ଦେବନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଗୋଦାଵରୀ କୃଷ୍ଣଵେଣୀ କାଵେରୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କିମ୍ପୁନା ଚ ଵିଶଲ୍ଯା ଚ ତଥା ଵୈତରଣୀ ନଦୀ
ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କାବେରୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ, କିମ୍ପୁନା, ବିଶଳ୍ୟା ଓ ବୈତରଣୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତୃତୀଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠିଲା ଚୈଵ ଶୋଣଶ୍ଚାପି ମହାନଦଃ। ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ତଥା ଚୈଵ ପର୍ଣାଶା ଚ ମହାନଦୀ
ତୃତୀୟା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠିଲା, ମହାନଦୀ ଶୋଣ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ଓ ମହାନଦୀ ପର୍ଣ୍ଣାଶା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ସରଯୂର୍ଵାରଵତ୍ଯାଽଥ ଲାଙ୍ଗଲୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କରତୋଯା ତଥାଽଽତ୍ରେଯୀ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଚ ମହାନଦଃ
ସରୟୂ, ବାରବତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଲାଙ୍ଗଳୀ, କରତୋୟା, ଆତ୍ରେୟୀ ଓ ବଡ଼ ନଦୀ ଲୌହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଲଙ୍ଘତୀ ଗୋମତୀ ଚୈଵ ସନ୍ଧ୍ଯା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ତଥା। ଏତାଶ୍ଚନ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁତୀର୍ଥା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ
ଲଂଘତୀ, ଗୋମତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ତିନିଧାରା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
ସରିତଃ ସର୍ଵତଶ୍ଚାନ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥାନି ଚ ସରାଂସି ଚ। କୂପାଶ୍ଚ ସପ୍ରସ୍ରଵଣା ଦେହଵନ୍ତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀ, ତୀର୍ଥ, ସରୋବର, ଝିଅଁ ଓ ଝରଣା ସହିତ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ପଲ୍ଵଲାନି ତଟାକାନି ଦେହଵନ୍ତ୍ଯଥ ଭାରତ। ଦିଶସ୍ତଥା ମହୀ ଚୈଵ ତଥା ସର୍ଵେ ମହୀଧରାଃ
ପାଲ୍ବଳ, ତାଳାବ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ, ଭାରତ, ଦିଗବଳୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ଜଲଚରାସ୍ତଥା। ଗୀତଵାଦିତ୍ରଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।
ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ଵରୁଣଂ ତସ୍ଯାଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାସତେ। ମହୀଧରା ରତ୍ନଵନ୍ତୋ ରସା ଯେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି; ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ରସା ନଦୀରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।
କଥଯନ୍ତଃ ସୁମଧୁରାଃ କଥାସ୍ତତ୍ର ସମାସତେ। ଵାରୁଣଶ୍ଚ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭଃ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେଠି ସମସ୍ତେ ଅତି ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା କହି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି। ବରୁଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭ ମଧ୍ୟ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଃ ପରିଵୃତୋ ଗୋନାମ୍ନା ପୁଷ୍କରେଣ ଚ। ସର୍ଵେ ଵିଗ୍ରହଵନ୍ତସ୍ତେ ତମୀଶ୍ଵରମୁପାସତେ
ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ, ପୁଷ୍କର ଏବଂ ଗୋନାମ୍ନା ନାମରେ ପରିଚିତ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ଏହି ଠାରେ ସେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଏଷା ମଯା ସମ୍ପତତା ଵାରୁଣୀ ଭରତର୍ଷଭ। ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ସଭା ରମ୍ଯା କୁବେରସ୍ଯ ସଭାଂ ଶୃଣୁ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଦେଖିଥିବା ବରୁଣଙ୍କ ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ସଭାକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଏବେ କୁବେରଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ସଭା ଵୈଶ୍ରଵଣୀ ରାଜଞ୍ଶତଯୋଜନମାଯତା। ଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସପ୍ତତିଶ୍ଚୈଵ ଯୋଜନାନି ସିତପ୍ରଭା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସଭା ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ସତର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଏହା ଧଳା ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ତପସା ନିର୍ଜିତା ରାଜନ୍ସ୍ଵଯଂ ଵୈଶ୍ରଵଣେନ ସା। ଶଶିପ୍ରଭା ପ୍ରାଵରଣା କୈଲାସଶିଖରୋପମା
ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଭାକୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଆବରଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଛି ଓ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଗୁହ୍ଯକୈରୁହ୍ଯମାନା ସା ଖେ ଵିଷକ୍ତେଵ ଶୋଭତେ। ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈରୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରାସାଦୈରୁପଶୋଭିତା
ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ବୋହି ନେଇଯାନ୍ତି, ଏହା ଆକାଶରେ ଭାସୁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ତିଆରି ଉଚ୍ଚ ମହଳମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଛି।
ମହାରତ୍ନଵତୀ ଚିତ୍ରା ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧା ମନୋରମା। ସିତାଭ୍ରଶିଖରାକାରା ପ୍ଲଵମାନେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ସଭା ବଡ଼ ବଡ଼ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଓ ମନୋହର। ଏହା ଧଳା ମେଘର ଶିଖର ପରି ଆକୃତି ନେଇଛି, ଭାସୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯା ହେମମଯୈ ରଙ୍ଗୈର୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିରିଵ ଚିତ୍ରିତା। ତସ୍ଯାଂ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ରାଜା ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାମ୍ବରଃ
ଏହି ସଭା ସୁନାର ମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଛି। ଏଠାରେ ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବସିଛନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରୈର୍ଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନାସ୍ତେ ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲଃ। `ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ମହାରାଜ ଋଦ୍ଧ୍ଯା ସହ ଵିରାଜତେ
ହଜାର ହଜାର ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ ବୈଶ୍ରବଣ ତେଜସ୍ୱୀ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠି ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିଣ୍ଯା ଵପୁଷ୍ମତ୍ଯା ଧନେଶ୍ଵରଃ'। ଦିଵାକରନିଭେ ପୁଣ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂଵୃତେ। ଦିଵ୍ଯପାଦୋପଧାନେ ଚ ନିଷଣ୍ଣଃ ପରମାସନେ
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦେହରେ ତେଜ ଥିବା ଧନର ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଚାଦର ଓ ଦିବ୍ୟ ତକିଆରେ ଢାକା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଦାରାଣାମୁଦାରାଣାଂ ଵନାନି ପରିଲୋଡଯନ୍। ସୌଗନ୍ଧୀକଵନାନାଂ ଚ ଗନ୍ଧଂ ଗନ୍ଧଵହୋ ଵହନ୍
ସେ ମନ୍ଦାର ଗଛର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘୁରୁଥିବା, ସୌଗନ୍ଧିକ ଉଦ୍ୟାନର ସୁଗନ୍ଧ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।
ନଲିନ୍ଯାଶ୍ଚାଲକାଖ୍ଯାଯା ନନ୍ଦନସ୍ଯ ଵନସ୍ଯ ଚ। ଶୀତୋ ହୃଦଯସଂହ୍ଲାଦୀ ଵାଯୁସ୍ତମୁପସେଵତେ
ଅଳକା ନାମକ ପଦ୍ମସର ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଶୀତଳ, ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ପବନ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ସେବା କରେ।