ତଥା ଶକୁନଯସ୍ତସ୍ଯାଂ ଵିଚିତ୍ରା ମଧୁରସ୍ଵରାଃ। ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯା ଵପୁଷ୍ମନ୍ତଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମିଠା ସ୍ୱର ଥିବା ପକ୍ଷୀ, ଅନୁପମ ଆକୃତିରେ, ଶତେ ଶତେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଅଛନ୍ତି।
ସା ସଭା ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶା ନ ଶୀତା ନ ଚ ଧର୍ମଦା। ଵେଶ୍ମାସନଵତୀ ରମ୍ଯା ସିତା ଵରୁଣପାଲିତା
ସେ ସଭା ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ନ ଥଣ୍ଡା ନ ଗରମ; ଘର ଓ ଆସନ ଥିବା, ରମ୍ୟ ଓ ଧଳା, ବରୁଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛି।
ଯସ୍ଯାମାସ୍ତେ ସ ଵରୁଣୋ ଵାରୁଣ୍ଯା ଚ ସମନ୍ଵିତଃ। ଦିଵ୍ଯରତ୍ନାମ୍ବରଧରୋ ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତଃ
ସେଠାରେ ବରୁଣ ତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ ବାରୁଣୀ ସହ ବସନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ମଣି ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।
?ଦ୍ଵିତୀଯେନ ତୁ ନାମ୍ନା ଵୈ ଗୌରୀତି ଭୁଵି ଵିଶ୍ରୁତା। ପତ୍ନ୍ଯା ସଵରୁଣୋ ଦେଵଃ ପ୍ରମୋଦତି ସୁଖୀ ସୁଖମ୍
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ଭୂମିରେ ଗୌରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ସହ ବରୁଣ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି।
ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନାଃ। ଆଦିତ୍ଯାସ୍ତତ୍ର ଵରୁଣଂ ଜଲେଶ୍ଵରମୁପାସତେ
ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପମାଳା ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ଜଳର ଦେବତା ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଵାସୁକିସ୍ତକ୍ଷକଶ୍ଚୈଵ ନାଗଶ୍ଚୈରାଵତସ୍ତଥା। କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଲୋହିତଶ୍ଚୈଵ ପଦ୍ମଶ୍ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, ନାଗ ଏଇରାବତ, କୃଷ୍ଣ, ଲୋହିତ, ପଦ୍ମ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚିତ୍ର ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରୌ ନାଗୌ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରବଲାହକୌ। ମଣିମାନ୍କୁଣ୍ଡଧାରଶ୍ଚ କର୍କୋଟକଧନଞ୍ଜଯୌ
କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର, ନାଗ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବଳାହକ, ମଣିମାନ୍, କୁଣ୍ଡଧାର, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ।
ପାଣିମାନ୍କୁଣ୍ଡଧାରଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ପୃଥିଵୀପତେ। ପ୍ରହ୍ରାଦୋ ମୁଷିକାଦଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଜନମେଜଯଃ
ପାଣିମାନ୍, କୁଣ୍ଡଧାର, ବଳଶାଳୀ ପ୍ରହ୍ରାଦ, ମୂଷିକାଦ ଓ ଏଭଳି ଜନମେଜୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ପତାକିନୋ ମଣ୍ଡଲିନଃ ଫଣଵନ୍ତଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ। ` ଅର୍ଥୋ ଧର୍ମଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ଵସୁଃ କପିଲ ଏଵ ଚ
ଚାରିପାଖରେ ପତାକାଧାରୀ, ମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବା ଓ ଫଣା ଦେଖାଉଥିବା ସର୍ପମାନେ ଥିଲେ; ସେଠି ଅର୍ଥ, ଧର୍ମ, କାମ, ବସୁ ଓ କପିଳା ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅନନ୍ତଶ୍ଚ ମହାନାଗୋ ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଲଜେଶ୍ଵରଃ। ଅଭ୍ଯର୍ଚଯତି ସତ୍କାରୈରାସନେନ ଚ ତଂ ଵିଭୁଃ
ସେଠି ମହାନାଗ ଅନନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଦେଖି ଜଳର ଦେବତା ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆସନ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵାସୁକିପ୍ରମୁଖାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସ୍ଥିତାଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତାଶ୍ଚ ଶେଷେଣ ଯଥାର୍ହମୁପଵିଶ୍ଯ ଚ
ବାସୁକିଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଉଭୟ ଶେଷଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବସିଥିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ସର୍ପାସ୍ତସ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। `ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ଗରୁଡୋ ଯେ ଚାସ୍ଯ ପରିଚାରିଣଃ'। ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ଵରୁଣଂ ଵିଗତକ୍ଲମାଃ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପ, ବିନତାପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼ ଓ ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ, ଶ୍ରମହୀନ ଭାବରେ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ବଲିର୍ଵୈରୋଚନୋ ରାଜା ନରକଃ ପୃଥିଵୀଞ୍ଜଯଃ। ସଂହ୍ରାଦୋ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ଚ କାଲଖଞ୍ଜାଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ
ବିରୋଚନପୁତ୍ର ବଲି ରାଜା, ପୃଥିବୀଜୟୀ ନରକ, ସଂହ୍ରାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ କାଳଖଞ୍ଜ ନାମକ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ସୁହନୁର୍ଦୁର୍ମୁଖଃ ଶଙ୍ଖଃ ସୁମନାଃ ସୁମତିସ୍ତତଃ। ଘଟୋଦରୋ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଃ କ୍ରଥନଃ ପିଠରସ୍ତଥା
ସୁହନୁର, ଦୁର୍ମୁଖ, ଶଂଖ, ସୁମନା, ସୁମତି, ଘଟୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, କ୍ରଥନ ଓ ପିଠର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵରୂପଃ ସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ଵିରୂପୋଽଥ ମହାଶିରାଃ। ଦଶଗ୍ରୀଵଶ୍ଚ ଵାଲୀ ଚ ମେଘଵାସା ଦଶାଵରଃ
ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱରୂପ, ବିରୂପ, ମହାଶିରା, ଦଶଗ୍ରୀବ, ବାଲୀ, ମେଘବାସା ଓ ଦଶାବର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଟିଟ୍ଟିଭୋ ଵିଟଭୂତଶ୍ଚ ସଂହ୍ରାଦଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରତାପନଃ। ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଙ୍ଘାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ରୁଚିରକୁଣ୍ଡଲାଃ
ଟିଟିଭ, ବିଟଭୂତ, ସଂହ୍ରାଦ, ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ ଓ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ମୌଲିନଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଦିଵ୍ଯପରିଚ୍ଛଦାଃ। ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଗତମୃତ୍ଯଵଃ
ସମସ୍ତେ ମାଳା ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିବା, ଶୂର ଓ ଅମର ଥିଲେ।
ତେ ତସ୍ଯାଂ ଵରୁଣଂ ଦେଵଂ ଧର୍ମପାଶଧରଂ ସଦା। ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ସୁଚରିତଵ୍ରତାଃ
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା, ଧର୍ମର ପାଶ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତଥା ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ନଦୀ ଭାଗୀରଥୀ ଚ ସା। କାଲିନ୍ଦୀ ଵିଦିଶା ଵେଣା ନର୍ଦମା ଵେଗଵାହିନୀ
ଏଭଳି, ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର, ଭାଗୀରଥୀ, କାଳିନ୍ଦୀ, ବିଦିଶା, ବେଣା, ନର୍ଦମା ଓ ବେଗବାହିନୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵିପାଶା ଚ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ସରସ୍ଵତୀ। ଇରାଵତୀ ଵିତସ୍ତା ଚ ସିନ୍ଧୁର୍ଦେଵନଦୀ ତଥା
ବିପାଶା, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା ଓ ଦେବନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଗୋଦାଵରୀ କୃଷ୍ଣଵେଣୀ କାଵେରୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କିମ୍ପୁନା ଚ ଵିଶଲ୍ଯା ଚ ତଥା ଵୈତରଣୀ ନଦୀ
ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କାବେରୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ, କିମ୍ପୁନା, ବିଶଳ୍ୟା ଓ ବୈତରଣୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତୃତୀଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠିଲା ଚୈଵ ଶୋଣଶ୍ଚାପି ମହାନଦଃ। ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ତଥା ଚୈଵ ପର୍ଣାଶା ଚ ମହାନଦୀ
ତୃତୀୟା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠିଲା, ମହାନଦୀ ଶୋଣ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ଓ ମହାନଦୀ ପର୍ଣ୍ଣାଶା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ସରଯୂର୍ଵାରଵତ୍ଯାଽଥ ଲାଙ୍ଗଲୀ ଚ ସରିଦ୍ଵରା। କରତୋଯା ତଥାଽଽତ୍ରେଯୀ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଚ ମହାନଦଃ
ସରୟୂ, ବାରବତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଲାଙ୍ଗଳୀ, କରତୋୟା, ଆତ୍ରେୟୀ ଓ ବଡ଼ ନଦୀ ଲୌହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଲଙ୍ଘତୀ ଗୋମତୀ ଚୈଵ ସନ୍ଧ୍ଯା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ତଥା। ଏତାଶ୍ଚନ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁତୀର୍ଥା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ
ଲଂଘତୀ, ଗୋମତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ତିନିଧାରା ତ୍ରିସ୍ରୋତସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
ସରିତଃ ସର୍ଵତଶ୍ଚାନ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥାନି ଚ ସରାଂସି ଚ। କୂପାଶ୍ଚ ସପ୍ରସ୍ରଵଣା ଦେହଵନ୍ତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀ, ତୀର୍ଥ, ସରୋବର, ଝିଅଁ ଓ ଝରଣା ସହିତ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ପଲ୍ଵଲାନି ତଟାକାନି ଦେହଵନ୍ତ୍ଯଥ ଭାରତ। ଦିଶସ୍ତଥା ମହୀ ଚୈଵ ତଥା ସର୍ଵେ ମହୀଧରାଃ
ପାଲ୍ବଳ, ତାଳାବ, ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ, ଭାରତ, ଦିଗବଳୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ଜଲଚରାସ୍ତଥା। ଗୀତଵାଦିତ୍ରଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।
ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ଵରୁଣଂ ତସ୍ଯାଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାସତେ। ମହୀଧରା ରତ୍ନଵନ୍ତୋ ରସା ଯେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି; ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ରସା ନଦୀରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।
କଥଯନ୍ତଃ ସୁମଧୁରାଃ କଥାସ୍ତତ୍ର ସମାସତେ। ଵାରୁଣଶ୍ଚ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭଃ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେଠି ସମସ୍ତେ ଅତି ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା କହି ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି। ବରୁଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭ ମଧ୍ୟ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଃ ପରିଵୃତୋ ଗୋନାମ୍ନା ପୁଷ୍କରେଣ ଚ। ସର୍ଵେ ଵିଗ୍ରହଵନ୍ତସ୍ତେ ତମୀଶ୍ଵରମୁପାସତେ
ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ, ପୁଷ୍କର ଏବଂ ଗୋନାମ୍ନା ନାମରେ ପରିଚିତ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ଏହି ଠାରେ ସେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।