ଵଯଂ ତୁ ସତ୍ପଥଂ ତେଷାଂ ଯାତୁମିଚ୍ଛାମହେ ପ୍ରଭୋ। ନ ତୁ ଶକ୍ଯଂ ତଥା ଗନ୍ତୁଂ ଯଥା ତୈର୍ନିଯତାତ୍ମଭିଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଯେପରି ନିୟମିତ ଆତ୍ମାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେପରି ଆମ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଏକମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵାକ୍ଯଂ ତଦଭିପୂଜ୍ଯ ଚ। ` ତଂ ତୁ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମାସୀନଂ ଦେଵର୍ଷିମମିତଦ୍ଯୁତିମ୍'।। ମୁହୂର୍ତାତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକଚରଂ ମୁନିମ୍
ଏହିପରି ଏକ କଥା କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସଠିକ୍ ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ବୁଝି, ସେ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ନାଦରଦଂ ସୁସ୍ଥମାସୀନମୁପାସୀନୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅପୃଚ୍ଛତ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତତ୍ର ରାଜମଧ୍ଯେ ମାହଦ୍ଯୁତିଃ
ଅହଂକାରବିହୀନ ଏବଂ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବା ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯିଏ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଠାରେ ଯାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଭଵାତ୍ସଞ୍ଚରତେ ଲୋକାନ୍ସଦା ନାନାଵିଧାନ୍ବହୂନ୍। ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତାନ୍ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ମନୋଜଵଃ
ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଆପଣ ମନର ତ୍ୱରାଣିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ବହୁତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିବା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଗୁଡିକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଈଦୃଶୀ ଭଵିତା କାଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ସଭା କ୍ଵଚିତ୍। ଇତୋ ଵା ଶ୍ରେଯସୀ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ।। ଵୈଶମ୍ପାଯନ ଉଵାଚ
ଏପରି କୌଣସି ସଭା ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି କି, କିମ୍ବା ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ କୌଣସି ସଭା ଅଛି କି? ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦସ୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍। ପାଣ୍ଡଵଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ସ୍ମଯନ୍ମଧୁରଯା ଗିରା
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନାରଦ ମୃଦୁ ହସି ମଧୁର କଥାରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମାନୁଷେଷୁ ନ ମେ ତାତ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ନ ଚ ଶ୍ରୁତା। ସଭା ମଣିମଯୀ ରାଜନ୍ଯଥେଯଂ ତଵ ଭାରତ
ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ, ଏପରି ମଣିମୟ ସଭା ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ, କିମ୍ବା ଶୁଣିନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମର ଏହି ସଭା, ହେ ଭାରତ।
ସଭାଂ ତୁ ପିତୃରାଜସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ। କଥଯିଷ୍ଯେ ତଥେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କୈଲାସନିଲଯସ୍ଯ ଚ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତୃରାଜ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ କୈଳାସରେ ବସୁଥିବା ତାଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ କହିବି।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ସଭାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ କଥଯିଷ୍ଯେ ଗତକ୍ଲମାମ୍। ଦିଵ୍ଯାଦିଵ୍ଯୈରଭିପ୍ରାଯୈରୁପେତାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣୀମ୍
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିବି, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
ଦେଵୈଃ ପିତୃଗଣୈଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ଯଜ୍ଵଭିର୍ନିଯତାତ୍ମଭିଃ। ଜୁଷ୍ଟାଂ ମୁନିଗଣୈଃ ଶାନ୍ତୈର୍ଵେଦଯଜ୍ଞୈଃ ସଦକ୍ଷିଣୈଃ।। ଯଦି ତେ ଶ୍ରଵଣେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵର୍ତତେ ଭରତର୍ଷଭ
ସେ ସଭା ଦେବତା, ପିତୃଗଣ, ସାଧ୍ୟ, ନିୟମିତ ମନ ଥିବା ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଶାନ୍ତ ମୁନିମାନେ, ବେଦ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଚିତ ଦାନ ସହିତ ଶୋଭିତ; ଯଦି ତୁମେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର।
ନାରଦେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ହାତ ଯୋଡି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାରଦଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାଚେଦଂ ଧର୍ମରାଜୋ ମହାମନାଃ। ସଭାଃ କଥଯ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଵଯମ୍
ମହାମନା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସେସବୁ ସଭା ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'
କିନ୍ଦ୍ରଵ୍ଯାସ୍ତାଃ ସଭା ବ୍ରହ୍ମନ୍କିଂଵିସ୍ତାରାଃ କିମାଯତାଃ। ପିତାମହଂ ଚ କେ ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ପର୍ଯୁପାସତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେସବୁ ସଭାର ଧନ-ଦୌଲତ କେତେ, ସେଗୁଡିକ କେତେ ବଡ, କେତେ ବିସ୍ତୃତ? ଏବଂ ସେ ସଭାରେ କିଏ ପିତାମହଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି?
ଵାସଵଂ ଦେଵରାଜଂ ଚ ଯମଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଚ କେ। ଵରୁଣଂ ଚ କୁବେରଂ ଚ ସଭାଯାଂ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେ ସଭାରେ କିଏ ବାସବ ଦେବରାଜ, ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯମ, ବରୁଣ ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ଵଦତସ୍ତଵ। ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ସହିତାଃ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମଋଷି, ଆପଣ ଯେପରି ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ ସବୁ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ୍ତ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପାଣ୍ଡଵେନ ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। କ୍ରମେଣ ରାଜନ୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତାମିହ ନଃ ସଭାଃ
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଏଠି ଆପଣମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦିବ୍ୟ ସଭାଗୁଡିକ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।'
କଥଯିଷ୍ଯେ ସଭାଂ ଯାମ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିବୋଧ ତାମ୍। ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ଯାଂ ପାର୍ଥ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚକାର ହ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ସଭା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ତୈଜସୀ ସା ସଭା ରାଜନ୍ବଭୂଵ ଶତଯୋଜନା। ଵିସ୍ତାରାଯାମସମ୍ପନ୍ନା ଭୂଯସୀ ଚାପି ପାଣ୍ଡଵ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ସଭା ପ୍ରଭାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଲମ୍ବରେ ଓ ପ୍ରସ୍ତରେ ଶତ ଯୋଜନ ଓ ବହୁତ ବିଶାଳ ଥିଲା।
ଅର୍କପ୍ରକାଶା ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତଃ କାମରୂପିଣୀ। ନାତିଶୀତା ଚ ଚାତ୍ଯୁଷ୍ଣା ମନସଶ୍ଚ ପ୍ରହର୍ଷିଣୀ
ସେ ସଭା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆଲୋକମୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେପରି ଚାହିଁଲେ ସେପରି ରୂପ ନେଇପାରେ, ନ ଅତି ଠଣ୍ଡା ନ ଅତି ଗରମ, ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ନ ଶୋକୋ ନ ଜରା ତସ୍ଯାଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ନ ଚାପ୍ରିଯମ୍। ନ ଚ ଦୈନ୍ଯଂ କ୍ଲମୋ ଵାଽପି ପ୍ରତିକୂଲଂ ନ ଚାପ୍ଯୁତ
ସେଠାରେ କେବେ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଭୁଖ, ପିଆସ, ଅପ୍ରିୟ କିଛି ନାହିଁ; ଦୁଃଖ କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପରୀତ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେ କାମାଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତସ୍ଯାଂ ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ଚ ମାନୁଷାଃ। ରସଵଚ୍ଚ ପ୍ରଭୂତଂ ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଭୋଜ୍ଯମରିନ୍ଦମ
ସେଠାରେ ଦେବମାନବ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ଅପାର ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜନ ମିଳେ।
ଲେହ୍ଯଂ ଚୋପ୍ଯଂ ଚ ପେଯଂ ଚ ହୃଦ୍ଯଂ ସ୍ଵାଦୁ ମନୋହରମ୍। ପୁଣ୍ଯଗନ୍ଧାଃ ସ୍ରଜସ୍ତସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ କାମଫଲା ଦ୍ରୁମାଃ
ସେଠାରେ ଲେହ୍ୟ, ଚଟଣି ଓ ପାନୀୟ — ସବୁ ମନମୋହକ, ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ; ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ନିତ୍ୟ କାମନାଫଳଦାୟକ ଗଛ ଅଛି।
ରସଵନ୍ତି ଚ ତୋଯାନି ଶୀତାନ୍ଯୁଷ୍ଣାନି ଚୈଵ ହି। ତସ୍ଯାଂ ରାଜର୍ଷଯଃ ପୁଣ୍ଯାସ୍ତଥା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋଽମଲାଃ
ସେଠାରେ ଜଳ ମଧୁର, ଚାହିଁଲେ ଶୀତଳ କିମ୍ବା ଉଷ୍ଣ ମିଳେ; ସେଠି ଧର୍ମିକ ରାଜାଋଷି ଓ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଋଷିମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଯମଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ତାତ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପର୍ଯୁପାସତେ। ଯଯାତିର୍ନହୁଷଃ ପୁରୁର୍ମାନ୍ଧାତା ସୋମକୋ ନୁଗଃ
ହେ ପୁତ୍ର, ସେଠି ବୈବସ୍ବତ ଯମଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପୂଜା କରନ୍ତି — ଯୟାତି, ନହୁଷ, ପୁରୁରବା, ମନ୍ଧାତା, ସୋମକ ଓ ନୁଗ।
ତ୍ରସଦସ୍ଯୁଶ୍ଚ ରାଜର୍ଷିଃ କୃତଵୀର୍ଯଃ ଶ୍ରୁତଶ୍ରଵାଃ। ଅରିଷ୍ଟନେମିଃ ସିଦ୍ଧଶ୍ଚ କୃତଵେଗଃ କୃତିର୍ନିମିଃ
ସେଠି ରାଜାଋଷି ତ୍ରସଦସ୍ୟୁ, କୃତବୀର୍ୟ, ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ସିଦ୍ଧ, କୃତବେଗ, କୃତି ଓ ନିମି ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରତର୍ଦନଃ ଶିବିର୍ମତ୍ସ୍ଯଃ ପୃଥୁଲାକ୍ଷୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ। ଵାର୍ତୋ ମରୁତ୍ତଃ କୁଷିକଃ ସାଙ୍କାଶ୍ଯଃ ସାଙ୍କୃତିର୍ଧ୍ରୁଵଃ
ପ୍ରତର୍ଦନ, ଶିବି, ମତ୍ସ୍ୟ, ପୃଥୁଲାକ୍ଷ, ବୃହଦ୍ରଥ, ବାର୍ତ୍ତ, ମରୁତ୍ତ, କୁଶିକ, ସାଙ୍କାଶ୍ୟ, ସାଙ୍କୃତି ଓ ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଚତୁରଶ୍ଚଃ ସଦସ୍ଯୋର୍ମିଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵଃ। ଭରତଃ ସୁରଥଶ୍ଚୈଵ ସୁନୀଥୋ ନିଶଠୋଽନଲଃ
ଚତୁରଶ୍ଚ, ସଦସ୍ୟୁର୍ମି, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ରାଜା, ଭରତ, ସୁରଥ, ସୁନୀଥ, ନିଶଠ ଓ ଅନଳ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଦିଵୋଦାସଶ୍ଚ ସୁମନା ଅମ୍ବରୀଷୋ ଭଗୀରଥଃ। ଵ୍ଯଶ୍ଵଃ ସଦଶ୍ଵୋ ଵାଘ୍ର୍ଯଶ୍ଵଃ ପୃଥୁଵେଗଃ ପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ
ଦିବୋଦାସ, ସୁମନ, ଅମ୍ବରୀଷ, ଭାଗୀରଥ, ବ୍ୟଶ୍ୱ, ସଦଶ୍ୱ, ବାଘ୍ର୍ୟଶ୍ୱ, ପୃଥୁବେଗ ଓ ପୃଥୁଶ୍ରବା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ପୃପଦଶ୍ଵୋ ଵସୁମନାଃ କ୍ଷୁପଶ୍ଚ ସୁମହାବଲଃ। ରୁଷଦ୍ରୁର୍ଵୃଷସେନଶ୍ଚ ପୁରୁକୁତ୍ସୋ ଧ୍ଵଜୀ ରଥୀ
ପୃପଦଶ୍ୱ, ବସୁମନା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷୁପ, ରୁଷଦ୍ରୁ, ବୃଷସେନ, ପୁରୁକୁତ୍ସ, ଧ୍ୱଜୀ ଓ ରଥୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣୋ ଦିଲୀପଶ୍ଚ ମହାତ୍ମା ଚାପ୍ଯୁଶୀନରଃ। ଔଶୀନରିଃ ପୁଣ୍ଡରୀକଃ ଶର୍ଯାତିଃ ଶରଭଃ ଶୁଚିଃ
ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଦିଲୀପ, ମହାତ୍ମା ଉଶୀନର, ଔଶୀନରି, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ଶର୍ୟାତି, ଶରଭ ଓ ଶୁଚି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।