ରୌକ୍ମିଣେଯଶ୍ଚ ସାମ୍ବଶ୍ଚ ଯୁଯୁଧାନଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିଃ। ସୁଧର୍ମା ଚାନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶୈଵ୍ଯଶ୍ଚ ନରପୁଙ୍ଗଵଃ
ରୌକ୍ମିଣେୟ, ସାମ୍ବ, ଯୁୟୁଧାନ ସାତ୍ୟକି, ସୁଧର୍ମା, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ମହାପୁରୁଷ ଶୈବ୍ୟ—
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ରାଜାନଃ ପୃଥିଵୀପତେ। ଧନଞ୍ଜଯସଖା ଚାତ୍ର ନିତ୍ଯମାସ୍ତେ ସ୍ମ ତୁମ୍ବୁରୁଃ
ଏମିତି ଅନେକ ରାଜା ଓ ପୃଥିବୀର ଏଶ୍ୱର, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହଚର ତୁମ୍ବୁରୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନମାସୀନଂ ସପ୍ତଵିଂଶତିଃ। ଚିତ୍ରସେନଃ ସହାମାତ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ବିଶାଳ ଆତ୍ମା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିଶିଷ୍ଟ ସତେଇଜଣେ, ଚିତ୍ରସେନ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଗୀତଵାଦିତ୍ରକୁଶଲାଃ ସାମ୍ଯତାଲଵିଶାରଦାଃ। ପ୍ରମାଣୋଽଥ ଲଯେ ସ୍ଥାନେ କିନ୍ନରାଃ କୃତନିଶ୍ରମାଃ
ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସାମ୍ୟ ଓ ତାଳରେ ଦକ୍ଷ, ମାପ ଓ ଲୟରେ ଅନୁଶୀଳିତ, କିନ୍ନରମାନେ ସେଠାରେ ନିପୁଣତାର ସହିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ।
ସଞ୍ଚୋଦିତାସ୍ତୁମ୍ବୁରୁଣା ଗନ୍ଧର୍ଵସହିତାସ୍ତଦା। ଗାଯନ୍ତି ଦିଵ୍ଯତାନୈସ୍ତେ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମନସ୍ଵିନଃ
ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନିରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଗାଇଥିଲେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି।
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ରମଯନ୍ତ ଉପାସତେ। ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାମାସୀନାଃ ସୁଵ୍ରତାଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରାଃ
ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ, ସେବା କରୁଥିଲେ; ସେହି ସଭାରେ ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ ବସିଥିଲେ।
ଦିଵୀଵ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁପାସତେ
ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯାଥାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ମହର୍ଷେର୍ଵଚନାତ୍ପରମ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥିକ ସମ୍ମାନ ଓ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭଗଵତ୍ଯାଯ୍ଯମାହୈତଂ ଯଥାଵଦ୍ଧର୍ମନିଶ୍ଚଯମ୍। ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରିଯତେଽଯଂ ଵିଧିର୍ମଯା
ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଓ ଯଥାନ୍ୟାୟ କରୁଛି।
ରାଜଭିର୍ଯଦ୍ଯଥା କାର୍ଯଂ, ପୁରା ଵୈ ତନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ଯଥାନ୍ଯାଯୋପନୀତାର୍ଥଂ କୃତଂ ହେତୁମଦର୍ଥଵତ୍
ପୂର୍ବରୁ ରାଜାମାନେ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାହାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯାହା କରାଯାଇଛି, ତାହା ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ, କାରଣସହିତ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହୋଇଛି।
ଵଯଂ ତୁ ସତ୍ପଥଂ ତେଷାଂ ଯାତୁମିଚ୍ଛାମହେ ପ୍ରଭୋ। ନ ତୁ ଶକ୍ଯଂ ତଥା ଗନ୍ତୁଂ ଯଥା ତୈର୍ନିଯତାତ୍ମଭିଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଯେପରି ନିୟମିତ ଆତ୍ମାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେପରି ଆମ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଏକମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵାକ୍ଯଂ ତଦଭିପୂଜ୍ଯ ଚ। ` ତଂ ତୁ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମାସୀନଂ ଦେଵର୍ଷିମମିତଦ୍ଯୁତିମ୍'।। ମୁହୂର୍ତାତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକଚରଂ ମୁନିମ୍
ଏହିପରି ଏକ କଥା କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସଠିକ୍ ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ବୁଝି, ସେ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ନାଦରଦଂ ସୁସ୍ଥମାସୀନମୁପାସୀନୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅପୃଚ୍ଛତ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତତ୍ର ରାଜମଧ୍ଯେ ମାହଦ୍ଯୁତିଃ
ଅହଂକାରବିହୀନ ଏବଂ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବା ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯିଏ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଠାରେ ଯାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଭଵାତ୍ସଞ୍ଚରତେ ଲୋକାନ୍ସଦା ନାନାଵିଧାନ୍ବହୂନ୍। ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତାନ୍ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ମନୋଜଵଃ
ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଆପଣ ମନର ତ୍ୱରାଣିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ବହୁତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିବା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଗୁଡିକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଈଦୃଶୀ ଭଵିତା କାଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ସଭା କ୍ଵଚିତ୍। ଇତୋ ଵା ଶ୍ରେଯସୀ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ।। ଵୈଶମ୍ପାଯନ ଉଵାଚ
ଏପରି କୌଣସି ସଭା ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି କି, କିମ୍ବା ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ କୌଣସି ସଭା ଅଛି କି? ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦସ୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍। ପାଣ୍ଡଵଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ସ୍ମଯନ୍ମଧୁରଯା ଗିରା
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନାରଦ ମୃଦୁ ହସି ମଧୁର କଥାରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମାନୁଷେଷୁ ନ ମେ ତାତ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ନ ଚ ଶ୍ରୁତା। ସଭା ମଣିମଯୀ ରାଜନ୍ଯଥେଯଂ ତଵ ଭାରତ
ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ, ଏପରି ମଣିମୟ ସଭା ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ, କିମ୍ବା ଶୁଣିନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମର ଏହି ସଭା, ହେ ଭାରତ।
ସଭାଂ ତୁ ପିତୃରାଜସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ। କଥଯିଷ୍ଯେ ତଥେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କୈଲାସନିଲଯସ୍ଯ ଚ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତୃରାଜ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ କୈଳାସରେ ବସୁଥିବା ତାଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ କହିବି।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ସଭାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ କଥଯିଷ୍ଯେ ଗତକ୍ଲମାମ୍। ଦିଵ୍ଯାଦିଵ୍ଯୈରଭିପ୍ରାଯୈରୁପେତାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣୀମ୍
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିବି, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
ଦେଵୈଃ ପିତୃଗଣୈଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ଯଜ୍ଵଭିର୍ନିଯତାତ୍ମଭିଃ। ଜୁଷ୍ଟାଂ ମୁନିଗଣୈଃ ଶାନ୍ତୈର୍ଵେଦଯଜ୍ଞୈଃ ସଦକ୍ଷିଣୈଃ।। ଯଦି ତେ ଶ୍ରଵଣେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵର୍ତତେ ଭରତର୍ଷଭ
ସେ ସଭା ଦେବତା, ପିତୃଗଣ, ସାଧ୍ୟ, ନିୟମିତ ମନ ଥିବା ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଶାନ୍ତ ମୁନିମାନେ, ବେଦ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଚିତ ଦାନ ସହିତ ଶୋଭିତ; ଯଦି ତୁମେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର।
ନାରଦେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ହାତ ଯୋଡି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାରଦଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାଚେଦଂ ଧର୍ମରାଜୋ ମହାମନାଃ। ସଭାଃ କଥଯ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଵଯମ୍
ମହାମନା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସେସବୁ ସଭା ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'
କିନ୍ଦ୍ରଵ୍ଯାସ୍ତାଃ ସଭା ବ୍ରହ୍ମନ୍କିଂଵିସ୍ତାରାଃ କିମାଯତାଃ। ପିତାମହଂ ଚ କେ ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ପର୍ଯୁପାସତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେସବୁ ସଭାର ଧନ-ଦୌଲତ କେତେ, ସେଗୁଡିକ କେତେ ବଡ, କେତେ ବିସ୍ତୃତ? ଏବଂ ସେ ସଭାରେ କିଏ ପିତାମହଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି?
ଵାସଵଂ ଦେଵରାଜଂ ଚ ଯମଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଚ କେ। ଵରୁଣଂ ଚ କୁବେରଂ ଚ ସଭାଯାଂ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେ ସଭାରେ କିଏ ବାସବ ଦେବରାଜ, ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯମ, ବରୁଣ ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ଵଦତସ୍ତଵ। ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ସହିତାଃ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମଋଷି, ଆପଣ ଯେପରି ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ ସବୁ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ୍ତ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପାଣ୍ଡଵେନ ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। କ୍ରମେଣ ରାଜନ୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତାମିହ ନଃ ସଭାଃ
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଏଠି ଆପଣମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦିବ୍ୟ ସଭାଗୁଡିକ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।'
କଥଯିଷ୍ଯେ ସଭାଂ ଯାମ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିବୋଧ ତାମ୍। ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ଯାଂ ପାର୍ଥ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚକାର ହ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ସଭା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ତୈଜସୀ ସା ସଭା ରାଜନ୍ବଭୂଵ ଶତଯୋଜନା। ଵିସ୍ତାରାଯାମସମ୍ପନ୍ନା ଭୂଯସୀ ଚାପି ପାଣ୍ଡଵ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ସଭା ପ୍ରଭାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଲମ୍ବରେ ଓ ପ୍ରସ୍ତରେ ଶତ ଯୋଜନ ଓ ବହୁତ ବିଶାଳ ଥିଲା।
ଅର୍କପ୍ରକାଶା ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତଃ କାମରୂପିଣୀ। ନାତିଶୀତା ଚ ଚାତ୍ଯୁଷ୍ଣା ମନସଶ୍ଚ ପ୍ରହର୍ଷିଣୀ
ସେ ସଭା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆଲୋକମୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେପରି ଚାହିଁଲେ ସେପରି ରୂପ ନେଇପାରେ, ନ ଅତି ଠଣ୍ଡା ନ ଅତି ଗରମ, ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ନ ଶୋକୋ ନ ଜରା ତସ୍ଯାଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ନ ଚାପ୍ରିଯମ୍। ନ ଚ ଦୈନ୍ଯଂ କ୍ଲମୋ ଵାଽପି ପ୍ରତିକୂଲଂ ନ ଚାପ୍ଯୁତ
ସେଠାରେ କେବେ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଭୁଖ, ପିଆସ, ଅପ୍ରିୟ କିଛି ନାହିଁ; ଦୁଃଖ କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପରୀତ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।