ଦଦୌ ତେଭ୍ଯଃ ସହସ୍ରାଣି ଗଵାଂ ପ୍ରତ୍ଯେକଶଃ ପୁନଃ। ପୁଣ୍ଯାହଘୋଷସ୍ତତ୍ରାସୀଦ୍ଦିଵସ୍ପୃଗିଵ ଭାରତ
ସେ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ହଜାର-ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କଲେ; ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଦିନର ଘୋଷଣା ଗଞ୍ଜିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁପରି ଦେବତାମାନେ ଆକାଶରୁ କହୁଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଵାଦିତ୍ରୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଗନ୍ଧୈରୁଚ୍ଚାଵଚୈରପି। ପୂଜଯିତ୍ଵା କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵତାନି ନିଵେଶ୍ଯ ଚ
କୁରୁମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ମଧୁର ଓ ତୀବ୍ର ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
ତତ୍ର ମଲ୍ଲା ନଟା ଝଲ୍ଲାଃ ସୂତା ଵୈତାଲିକାସ୍ତଥା। ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ସେଠାରେ ମଲ୍ଲ, ନୃତ୍ୟକାର, ଝାଲି ବାଜାଇବା ଲୋକ, କବି ଓ ଗାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମପୁତ୍ର ୟୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତଥା ସ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ତାଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ରମ୍ଯାଯାଂ ରେମେ ଶକ୍ରୋ ଯଥା ଦିଵି
ଏଭଳି ଭାବେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ପୂଜା କରି, ପାଣ୍ଡବ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ସେ ଶୋଭାମୟ ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଦେବଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ସଭାଯାମୃଷଯସ୍ତସ୍ଯାଂ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ ଆସତେ। ଆସାଞ୍ଚକ୍ରୁର୍ନରେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ନାନାଦେଶସମାଗତାଃ
ସେ ସଭାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିଥିଲେ; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଲେ।
ଅସିତୋ ଦେଵଲଃ ସତ୍ଯଃ ସର୍ପିର୍ମାଲୀ ମହାଶିରାଃ। ଅର୍ଵା ଵସୁଃ ସୁମିତ୍ରଶ୍ଚ ମୈତ୍ରେଯଃ ଶୁନକୋ ବଲିଃ
ଅସିତ, ଦେବଳ, ସତ୍ୟ, ସର୍ପିର୍ମାଳୀ, ମହାଶିରା, ଅର୍ବ, ବସୁ, ସୁମିତ୍ର, ମୈତ୍ରେୟ, ଶୁନକ ଓ ବଳି ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ବକୋ ଦାଲ୍ଭ୍ଯଃ ସ୍ଥୂଲଶିରାଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଃ ଶୁକଃ। ସୁମନ୍ତୁର୍ଜୈମିନିଃ ପୈଲୋ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯାସ୍ତଥା ଵଯମ୍
ବକ, ଦାଲ୍ଭ୍ୟ, ସ୍ଥୂଳଶିରା, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ, ଶୁକ, ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲୁ।
ତିତ୍ତିରିର୍ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଶ୍ଚ ସସୁତୋ ରୋମହର୍ଷଣଃ। ଅପ୍ସୁହୋମ୍ଯଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଅଣୀମାଣ୍ଡଵ୍ଯକୌଶିକୌ
ତିତ୍ତିରି, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ରୋମହର୍ଷଣ, ଅପ୍ସୁହୋମ୍ୟ, ଧୌମ୍ୟ, ଅଣି, ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଓ କୌଶିକ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ।
ଦାମୋଷ୍ଣୀପସ୍ତ୍ରୈବଲୀଶ୍ଚ ପର୍ଣାଦୋ ଘଟଜାନୁକଃ। ମୌଞ୍ଜାଯନୋ ଵାଯୁଭକ୍ଷଃ ପାରାଶର୍ଯଶ୍ଚ ସାରିକଃ
ଦାମ, ଉଷ୍ଣୀପ, ତ୍ରୈବଳି, ପର୍ଣ୍ଣାଦ, ଘଟଜାନୁକ, ମୌଞ୍ଜାୟନ, ବାୟୁଭକ୍ଷ, ପାରାଶର ଓ ସାରିକା ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ବଲିଵାକଃ ସିନୀଵାକଃ ସପ୍ତପାଲଃ କୃତଶ୍ରମଃ। ଜାତୂକର୍ଣଃ ଶିଖାଵାଂଶ୍ଚ ଆଲମ୍ବଃ ପାରିଜାତକଃ
ବଳିବାକ, ସିନୀବାକ, ସପ୍ତପାଳ, କୃତଶ୍ରମ, ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ, ଶିଖାବାନ୍, ଆଲମ୍ବ ଓ ପାରିଜାତକ ସେଠି ଥିଲେ।
ପର୍ଵତଶ୍ଚ ମହାଭାଗୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାମୁନିଃ। ପଵିତ୍ରପାଣିଃ ସାଵର୍ଣୋ ଭାଲୁକିର୍ଗାଲଵସ୍ତଥା
ପର୍ବତ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାମୁନି, ପବିତ୍ରପାଣି, ସାବର୍ଣ୍ଣ, ଭାଲୁକି ଓ ଗାଳବ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ।
ଜଙ୍ଘାବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ରୈଭ୍ଯଶ୍ଚ କୋପଵେଗସ୍ତଥା ଭୃଗୁଃ। ହରିବଭ୍ରୁଶ୍ଚ କୌଣ୍ଡିନ୍ଯୋ ବଭ୍ରୁମାଲୀ ସନାତନଃ
ଜଂଘାବନ୍ଧୁ, ରୈଭ୍ୟ, କ୍ରୋଧୀ ଭୃଗୁ, ହରିବଭ୍ରୁ, କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ଓ ସନାତନ ବଭ୍ରୁମାଳୀ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
କାକ୍ଷୀଵାନୌଶିଜଶ୍ଚୈଵ ନାଚିକେତୋଽଥ ଗୌତମଃ। ପୈଙ୍ଗ୍ଯୋ ଵରାହଃ ଶୁନକଃ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯଶ୍ଚ ମହାତପାଃ
କାକ୍ଷୀବାନ, ଔଶିଜ, ନାଚିକେତା, ଗୌତମ, ପୈଙ୍ଗି, ବରାହ, ଶୁନକ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ।
କୁକ୍କୁରୋ ଵେଣୁଜଙ୍ଘୋଽଥ କାଲାପଃ କଠ ଏଵ ଚ। ମୁନଯୋ ଧର୍ମଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଧୃତାତ୍ମାନୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
କୁକ୍କୁର, ବେଣୁଜଂଘ, କାଳାପ ଓ କଠା ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ—ଏମାନେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିବା ମୁନି।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗାଃ। ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସଭାଯାମୃଷିସତ୍ତମାଃ
ଏମାନେ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଋଷି, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ସଭାରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ।
କଥଯନ୍ତଃ କଥାଃ ପୁଣ୍ଯା ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ଶୁଚଯୋଽମଲାଃ। ତଥୈଵ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ରେଷ୍ଠା ଧର୍ମରାଜମୁପାସତେ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ଆଚରଣ ଥିବା ଏହି ଋଷିମାନେ ପୁଣ୍ୟ କଥା କହୁଥିଲେ; ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଶ୍ରୀମାନ୍ମହାତ୍ମା ଧର୍ମାତ୍ମା ମୁଞ୍ଜକେତୁର୍ଵିଵର୍ଧନଃ। ସଙ୍ଗ୍ରାମଜିଦ୍ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚ ଉଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଶ୍ରୀମାନ, ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ମୁଞ୍ଜକେତୁ, ସଂଗ୍ରାମଜିତ, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ପ୍ରବଳ ଉଗ୍ରସେନ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ।
କକ୍ଷସେନଃ କ୍ଷିତିପତିଃ କ୍ଷେମକଶ୍ଚାପରାଜିତଃ। କମ୍ବୋଜରାଜଃ କମଠଃ କମ୍ପନଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
କକ୍ଷସେନ, ଭୂପତି, ଅପରାଜିତ କ୍ଷେମକ, କମ୍ବୋଜ ରାଜା, କମଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମ୍ପନ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ସତତଂ କମ୍ପଯାମାସ ଯଵନାନେକ ଏଵ ଯଃ। ବଲପୌରୁଷସମ୍ପନ୍ନାନ୍କୃତାସ୍ତ୍ରାନମିତୌଜସଃ। ଯଥାଽସୁରାନ୍କାଲକେଯାନ୍ଦେଵୋ ଵଜ୍ରଧରସ୍ତଥା
ଏହି ମହାବଳୀ ଯବନମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସଦା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ; ଯେପରି ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର କାଳକେୟ ଦାନବମାନେକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି।
ଜଟାସୁରୋ ମଦ୍ରକାନାଂ ଚ ରାଜା କୁନ୍ତିଃ ପୁଲିନ୍ଦଶ୍ଚ କିରାତରାଜଃ। ତଥାଙ୍ଗଵାଙ୍ଗୌ ସହପୁଣ୍ଡ୍ରକେଣ ପାଣ୍ଡ୍ଯୋଡ୍ରରାଜୌ ଚ ସହାନ୍ଧ୍ରକେଣ
ଯଟାସୁର, ମଦ୍ରକମାନଙ୍କ ରାଜା, କୁନ୍ତି, ପୁଲିନ୍ଦ ଏବଂ କିରାତମାନଙ୍କ ରାଜା, ଏହିପରି ଅଙ୍ଗ ଓ ବଙ୍ଗ ରାଜା ପୁଣ୍ଡ୍ର ସହିତ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଓ ଉଡ଼୍ର ରାଜା ଆଉ ଆନ୍ଧ୍ର ରାଜା ସହିତ—
ଅଙ୍ଗୋ ଵଙ୍ଗଃ ସୁମିତ୍ରଶ୍ଚ ଶୈବ୍ଯଶ୍ଚାମିତ୍ରକର୍ଶନଃ। କିରାତରାଜଃ ସୁମନା ଯଵନାଧିପତିସ୍ତଥା
ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ସୁମିତ୍ର, ଶୈବ୍ୟ ଏହି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, କିରାତମାନଙ୍କ ରାଜା, ସୁମନା ଓ ଯବନମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—
ଚାଣୂରୋ ଦେଵରାତଶ୍ଚ ଭୋଜୋ ଭୀମରଥଶ୍ଚ ଯଃ। ଶ୍ରୁତାଯୁଧଶ୍ଚ କାଲିଙ୍ଗୋ ଜଯସେନଶ୍ଚ ମାଗଧଃ
ଚାଣୂର, ଦେବରାତ, ଭୋଜ, ଭୀମରଥ, କଳିଙ୍ଗ ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ଓ ମାଗଧ ରାଜା ଜୟସେନ—
ସୁକର୍ମା ଚେକିତାନଶ୍ଚ ପୁରୁଶ୍ଚାମିତ୍ରକର୍ଶନଃ। କେତୁମାନ୍ଵସୁଦାନଶ୍ଚ ଵୈଦେହୋଽଥ କୃତକ୍ଷଣଃ
ସୁକର୍ମା, ଚେକିତାନ, ପୁରୁ, କେତୁମାନ, ବସୁଦାନ, ବିଦେହ ରାଜା ଓ କୃତକ୍ଷଣ—
ସୁଧର୍ମା ଚାନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତାଯୁଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଅନୂପରାଜୋ ଦୁର୍ଧର୍ପଃ କ୍ରମଜିଚ୍ଚ ସୁଦର୍ଶନଃ
ସୁଧର୍ମା, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ମହାବଳୀ ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଅନୂପରାଜା, ଦୁର୍ଧର୍ପ, କ୍ରମଜିତ ଓ ସୁଦର୍ଶନ—
ଶିଶୁପାଲଃ ସହସୁତଃ କରୂପାଧିପତିସ୍ତଥା। ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ ଚୈଵ ଦୁର୍ଧର୍ପାଃ କୁମାରା ଦେଵରୂପିଣଃ
ଶିଶୁପାଳ, ସହସୁତ, କରୂପ ରାଜା ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ ଦୁର୍ଧର୍ପ, ଦେବତା ସଦୃଶ ରୂପ ଥିବା କୁମାରମାନେ—
ଆହୁକୋ ଵିପୃଥୁଶ୍ଚୈଵ ଗଦଃ ସାରଣ ଏଵ ଚ। ଅକ୍ରୂରଃ କୃତଵର୍ମା ଚ ସତ୍ଯକଶ୍ଚ ଶିନେଃ ସୁତଃ
ଆହୁକ, ବିପୃଥୁ, ଗଦା, ସାରଣ, ଅକୃର, କୃତବର୍ମା ଓ ଶିନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକ—
ଭୀଷ୍ମକୋଽଥାକୃତିଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। କେକଯାଶ୍ଚ ମହେଷ୍ଵାସା ଯଜ୍ଞସେନଶ୍ଚ ସୋମକିଃ
ଭୀଷ୍ମକ, ଆକୃତି, ପ୍ରବଳ ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ, କେକୟ ଦେଶର ଶୂର ବାଣଧରୀମାନେ, ଯଜ୍ଞସେନ ଓ ସୋମକି—
କେତୁମାନ୍ଵସୁମାଂଶ୍ଚୈଵ କୃତାସ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ମୁଖ୍ଯସଂମତାଃ
କେତୁମାନ, ବସୁମାନ, ମହାବଳୀ କୃତାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୁଖ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ—
ଉପାସତେ ସଭାଯାଂ ସ୍ମ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ଅର୍ଜୁନଂ ଯେ ଵ ସଂଶ୍ରିତ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ରା ମହାବଲାଃ
ଏହି ସମସ୍ତେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସଭାରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଅଶିକ୍ଷନ୍ତ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ରୌରଵାଜିନଵାସସଃ। ତତ୍ରୈଵ ଶିକ୍ଷିତା ରାଜନ୍କୁମାରା ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନାଃ
ରୌରବ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିଖିଲେ; ଓ ରାଜା, ସେଠାରେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ କୁମାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ।