ହିରଣ୍ଯଶୃଙ୍ଗଃ ସୁମହାନ୍ମହାମଣିମଯୋ ଗିରିଃ। ରମ୍ଯଂ ବିନ୍ଦୁସରୋ ନାମ ଯତ୍ର ରାଜା ଭଗୀରଥଃ
ସେଠାରେ ଅଛି ବଡ଼ ମଣିମୟ ପର୍ବତ ହିରଣ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବିନ୍ଦୁସାର ସରୋବର, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଭଗୀରଥ ବସିଥିଲେ।
ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁଂ ଭାଗୀରଥୀଂ ଗଙ୍ଗାମୁଵାସ ବହୁଲାଃ ସମାଃ। ଯତ୍ରେଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରେଣ ମହାତ୍ମନା
ଭଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ସେ ବହୁ ବର୍ଷ ଏଠାରେ ରହିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ମହାପୁରୁଷ ଦେବତା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଆହୃତାଃ କ୍ରତଵୋ ମୁଖ୍ଯାଃ ଶତଂ ଭରତସତ୍ତମ। ଯତ୍ର ଯୂପା ମଣିମଯାଶ୍ଚୈତ୍ଯାଶ୍ଚାପି ହିରଣ୍ମଯାଃ
ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଶତ ମୁଖ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ମଣିର ଏବଂ ଚୈତ୍ୟ ତିଆରି ଥିଲା ସୁନାର।
ଶୋଭାର୍ଥଂ ଵିହିତାସ୍ତତ୍ର ନ ତୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତତଃ କୃତାଃ। ଯତ୍ରେଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଗତଃ ସିଦ୍ଧିଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଚୀପତିଃ
ସେଠାରେ ଶୋଭା ପାଇଁ ଏସବୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, କେବଳ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ଶଚୀପତି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଦେବତା ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଯତ୍ର ଭୂତପତିଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ସନାତନଃ। ଅପସ୍ଯତେ ତିଗ୍ମତେଜାଃ ସ୍ଥିତୋ ଭୂତୈଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସନାତନ ଭୂତପତି ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ହଜାର ହଜାର ଭୂତମାନଙ୍କ ସହିତ ତୀବ୍ର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ।
ନରନାରାଯଣୌ ବ୍ରହ୍ମା ଯମଃ ସ୍ଥାଣୁଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମଃ। ଉପାସତେ ଯତ୍ର ପରଂ ସହସ୍ରଯୁଗପର୍ଯଯେ
ଯେଉଁଠାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ଯମ ଓ ପଞ୍ଚମ ଥିବା ଷ୍ଠାଣୁ, ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ରେଷ୍ଟଂ ଵାସୁଦେଵେନ ସତ୍ତ୍ରୈର୍ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍। ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନେନ ସତତଂ ଧର୍ମସମ୍ପ୍ରତିପତ୍ତଯେ
ସେଠି ବାସୁଦେବ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସଦା ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଥିଲେ।
ସୁଵର୍ଣମାଲିନୋ ଯୂପାଶ୍ଚୈତ୍ଯାଶ୍ଚାପ୍ଯତିଭାସ୍ଵରାଃ। ଦଦୌ ଯତ୍ର ସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନି ଚ କେଶଵଃ
ସେଠି କେଶବ ହଜାର ହଜାର ଓ ଦଶ ହଜାର ଟିଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧା ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଚୈତ୍ୟ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସ ଜଗ୍ରାହ ଗଦାଂ ଶଙ୍ଖଂ ଚ ଭାରତ। `ତସ୍ମାଦ୍ଗିରେରୁପାଦାଯ ଶିଲାଃ ସୁରୁଚିରାଵହାଃ'। ସ୍ଫାଟିକଂ ଚ ସଭାଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଯଦାସୀଦ୍ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ହେ ଭାରତ, ସେଠି ପହଞ୍ଚି ତିନି ଗଦା ଓ ଶଂଖ ନେଇଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ପାହାଡ଼ରୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାଥର, ସ୍ଫଟିକ ଓ ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣିଥିଲେ।
କିଙ୍କରୈଃ ସହ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଯଦରକ୍ଷନ୍ମହଦ୍ଧନମ୍। ତଦଗୃହ୍ଣାନ୍ମଯସ୍ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ମହାଽସୁରଃ
ସେଠି ରହୁଥିବା ସେଇ ମହାଧନକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେବକ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ, ମହାସୁର ମୟା ସେଠି ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧନ ନେଇଲେ।
ତଦାହୃତ୍ଯ ଚ ତାଂ ଚକ୍ରେ ସୋଽସୁରୋଽପ୍ରତିମାଂ ସଭାମ୍। ଵିଶ୍ରୁତାଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦିଵ୍ଯାଂ ମଣିମଯୀଂ ଶୁଭାମ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ ଧନ ଆଣି, ସେ ଅସୁର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସଭା ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ଓ ମଣିମୟ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର।
ଗଦାଂ ଚ ଭୀମସେନାଯ ପ୍ରଵରାଂ ପ୍ରଦଦୌ ତଦା। ଦେଵଦତ୍ତଂ ଚାର୍ଜୁନାଯ ଶଙ୍ଖପ୍ରଵରମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଗଦା ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂଖ ଦେବଦତ୍ତ ଦାନ କଲେ।
ଯସ୍ଯ ଶଙ୍ଖସ୍ଯ ନାଦେନ ଭୂତାନି ପ୍ରଚକମ୍ପିରେ। `ସ କାଲଂ କଞ୍ଚିଦାଶ୍ଵସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଚ
ଯାହାର ଶଂଖର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ—ସେ କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ଏହାକୁ ମରାମତି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ସଭାଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ କର୍ତୁଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଅଭିପ୍ରାଯେଣ ପାର୍ଥାନାଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ପୃଥାନନ୍ଦନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ସେ ମହାସୁର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସଭା ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସର୍ଵର୍ତୁଗୁଣସମ୍ପନ୍ନାଂ ଦିଵ୍ଯରୂପାମଲଙ୍କୃତାମ୍। ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ପାଯସେନ ସହସ୍ରଶଃ। ସଭା ଚ ସା ମହାରାଜ ଶାତକୁମ୍ଭମଯଦ୍ରୁମା
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଶୋଭାରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାୟସ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରି, ସେଇ ସଭାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ଥିଲା, ହେ ମହାରାଜ।
ଦଶକିଷ୍କୁସହସ୍ରାଣି ସମନ୍ତାଦାଯତାଭଵତ୍। ଯଥା ଵହ୍ନେର୍ଯଥାର୍କସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯ ଚ ଯଥା ସଭା
ସେ ସଭା ଚାରିପଟେ ଦଶ ହଜାର କିଷ୍କୁ ଲମ୍ବା ଥିଲା, ଯେପରି ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୋମଙ୍କର ସଭା।
ଭ୍ରାଜମାନା ତଥାଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଦଧାର ପରମଂ ଵପୁଃ। ଅଭିଘ୍ନତୀଵ ପ୍ରଭଯା ପ୍ରଭାମର୍କସ୍ଯ ଭାସ୍ଵରାମ୍
ସେ ସଭା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ତାହାର ତେଜ ଏମିତି ଥିଲା ଯେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ପ୍ରବଭୌ ଜ୍ଵଲମାନେଵ ଦିଵ୍ଯା ଦିଵ୍ଯେନ ଵର୍ଚସା। ନଵମେଘପ୍ରତୀକାଶା ଦିଵମାକୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଠିତା। ଆଯତା ଵିପୁଲା ରମ୍ଯା ଵିପାପ୍ମା ଵିଗତକ୍ଲମା
ସେଇ ସଭା ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା; ନୂତନ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା, ବିସ୍ତୃତ, ବଡ଼, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଦୋଷରହିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଥିଲା।
ଉତ୍ତମଦ୍ରଵ୍ଯସମ୍ପନ୍ନା ରତ୍ନପ୍ରାକାରତୋରଣା। ବହୁଚିତ୍ରା ବହୁଧନା ସୁକୃତା ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ଉତ୍ତମ ସାମଗ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଣିମୟ ପ୍ରାଚୀର ଓ ତୋରଣ ଥିଲା, ବହୁ ଶୋଭା ଓ ଧନରେ ଭରପୂର, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି।
ନ ଦାଶାର୍ହୀ ସୁଧର୍ମା ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାଥ ତାଦୃଶୀ। ସଭା ରୂପେଣ ସମ୍ପନ୍ନା ଯାଂ ଚକ୍ରେ ମତିମାନ୍ମଯଃ
ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ସୁଧର୍ମା କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭା ମଧ୍ୟ, ମୟାଙ୍କ ତିଆରି କରା ସଭା ପରି ରୂପରେ ନଥିଲା।
ତାଂ ସ୍ମ ତତ୍ର ମଯେନୋକ୍ତା ରକ୍ଷନ୍ତି ଚ ଵହନ୍ତି ଚ। ସଭାମଷ୍ଟୌ ସହସ୍ରାଣି କିଙ୍କରା ନାମ ରାକ୍ଷସାଃ
ସେଠି ମୟାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଠ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ନାମକ ସେବକମାନେ ସେଇ ସଭାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ସେବା କରନ୍ତି।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଚରା ଘୋରା ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ। ରକ୍ତାକ୍ଷାଃ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷାଶ୍ଚ ଶୁକ୍ତିକର୍ଣାଃ ପ୍ରହାରିଣଃ
ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳାଯାନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଲାଲ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଆଖି, ଶଙ୍ଖ ଭଳି କାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।
ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ନଲିନୀଂ ଚକାରାପ୍ରତିମାଂ ମଯଃ। ଵୈଦୂର୍ଯପତ୍ରଵିତତାଂ ମଣିନାଲମଯାମ୍ବୁଜାମ୍
ସେଇ ସଭାରେ ମାୟା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ତିଆରି କଲେ, ଯାହାର ପତ୍ର ହେଉଛି ବୈଦୂର୍ୟ ରତ୍ନରୁ, ଏବଂ ପଦ୍ମ ଓ ତାଙ୍କର ଡାଣ୍ଡି ମାଣିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି।
ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକଵତୀଂ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାଯୁତାମ୍। ପୁଷ୍ପିତୈଃ ପଙ୍କଜୈଶ୍ଚିତ୍ରାଂ କୂର୍ମୈର୍ମତ୍ସ୍ଯୈଶ୍ଚ କାଞ୍ଚନୈଃ। ଚିତ୍ରସ୍ଫଟିକସୋପାନାଂ ନିଷ୍ପଙ୍କସଲିଲାଂ ଶୁଭାମ୍
ସେଇ ପୋଖରୀରୁ ପଦ୍ମ ଓ ସୌଗନ୍ଧିକ ଫୁଲର ଘ୍ରାଣ ଆସୁଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ତାହାରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ, ସୁନା ତାରା ଓ ମାଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଚମତ୍କାର କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଶିଢ଼ି ଓ ପ୍ରସ୍ତର ଜଳ ନିର୍ମଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।
ମନ୍ଦାନିଲସମୁଦ୍ଧୂତାଂ ମୁକ୍ତାବିନ୍ଦୁଭିରାଚିତାମ୍। ମହାମଣିଶିଲାପଟ୍ଟବଦ୍ଧପର୍ଯନ୍ତଵେଦିକାମ୍
ମଧୁର ପବନରେ ପୋଖରୀର ଜଳ ହଲକା ହଲକା ହଲିଯାଉଥିଲା, ମୁକ୍ତା ମଣିର ଫୁଟିକା ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ତାହାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ରତ୍ନ ପଥରର ଚଉକି ଲାଗିଥିଲା।
ମଣିରତ୍ନଚିତାଂ ତାଂ ତୁ କେଚିଦଭ୍ଯେତ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ନାଭ୍ଯଜାନନ୍ତ ତେଽଜ୍ଞାନାତ୍ପ୍ରପତନ୍ତ୍ଯୁତ
କିଛି ରାଜା, ଏହି ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ପୋଖରୀ ପାଖକୁ ଆସି, ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା କୃତ୍ରିମ ବୋଲି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଅଜ୍ଞାନରେ ତାହାରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ତାଂ ସଭାମଭିତୋ ନିତ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପଵନ୍ତୋ ମହାଦ୍ରୁମାଃ। ଆସନ୍ନାନାଵିଧା ଲୋଲାଃ ଶୀତଚ୍ଛାଯା ମନୋରମାଃ
ସେଇ ସଭାର ଚାରିପାଖରେ ସଦା ବଡ଼ ବଡ଼ ଫୁଲ ଲଗା ଗଛ ରହିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ହଲକା ହଲକା ହଲୁଥିଲେ, ଢେର ଠଣ୍ଡା ଛାୟା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ।
କାନନାନି ସୁଗନ୍ଧୀନି ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ। ହଂସକାରଣ୍ଡଵୋପେତାଶ୍ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ବନ ଓ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଥିଲା, ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ତାହାରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଜଲଜାନାଂ ଚ ପଦ୍ମାନାଂ ସ୍ଥଲଜାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ମାରୁତୋ ଗନ୍ଧମାଦାଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସ୍ମ ନିଷେଵତେ
ପୋଖରୀର ଓ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ପଦ୍ମ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ବାୟୁ ଉଠାଇ ନେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲା।
ଈଦୃଶୀଂ ତାଂ ସଭାଂ କୃତ୍ଵା ମାସୈଃ ପରିଚତୁର୍ଦଶୈଃ। ନିଷ୍ଠିତାଂ ଧର୍ମରାଜାଯ ମଯୋ ରାଜନ୍ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଏପରି ସୁନ୍ଦର ସଭା ଚୌଦ ମାସରେ ତିଆରି କରି, ମାୟା ତାହାର ସମାପ୍ତି ବିଷୟରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ।