ପଲୋ ନ ତାଂ ଵାଚମୁକ୍ତ୍ଵା ମିଥ୍ଯା କରିଷ୍ଯତି। ନ୍ଧୁକୃତ୍ଯେ ନ ତେନ ତେ ସ୍ଵସ୍ଥ ମାନସମ୍
ମଣ୍ଡପାଳ କଥା ଦେଇଥିବା ପରେ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିବେନାହିଁ; ତାଙ୍କ କାମରେ ତୁମ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଉ ।
ତାମେଵ ତୁ ମମାମିତ୍ରାଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ପରିତପ୍ଯସେ। ଧ୍ରୁଵଂ ମଯି ନ ତେ ସ୍ନେହୋ ଯଥା ତପଯଂ ପୁରାଽଭଵତ୍
ତୁମେ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭାବି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ; ନିଶ୍ଚୟ, ଆଗରୁ ଯେପରି ମୋତେ ଭଲପାଉଥିଲ, ଏବେ ତେଣୁ ନାହିଁ ।
ନହି ପକ୍ଷଵତା ନ୍ଯାଯ୍ଯଂ ନିଃ ହେନ ସୁହୃଜ୍ଜନେ। ପୀଡ୍ଯମାନ ଉପଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶକ୍ତେନା ମା କଥଂଚନ
ପାଖା ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ବନ୍ଧୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ କେବେ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଜରିତାମେଵ ଯଦର୍ଥଂ ପରିତପ୍ଯସେ। ଚରିଷ୍ଯାମ୍ଯହମପ୍ଯେକା ଯଥା ପୁରୁଷାଶ୍ରିତା
ତୁମେ ଯାଅ, ଯାହା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ସେ ଜରିତାଙ୍କ ପାଖକୁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏକା ରହିବି, ଯେପରି ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ପୁରୁଷ ଉପରେ ଭରସା କରେ ।
ନାହମେଵଂ ଚରେ ଲୋକେ ଯଥା ତ୍ଵମଭିମନ୍ଯସେ। ଅପତ୍ଯହେତୋର୍ଵିଚରେ ତଚ୍ଚ କୃଚ୍ଛ୍ରଗତଂ ମମ
ମୁଁ ଏପରି ଭାବେ ଜଗତରେ ଚାଲେନି, ଯେପରି ତୁମେ ଭାବୁଛ; ମୁଁ ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ଚାଲୁଛି, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ।
ଭୂତଂ ହିତ୍ଵା ଚ ଭାଵ୍ଯର୍ଥେ ଯୋଽଵଲମ୍ବେତ୍ସ ମନ୍ଦଧୀଃ। ଅଵମନ୍ଯେତ ତଂ ଲୋକୋ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ଯିଏ ଏବେ ଥିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ଆସିବା ଉପରେ ଭରସା କରେ, ସେ ମୂର୍ଖ; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବେ—ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କର ।
ଏଷ ହି ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନଗ୍ନିର୍ଲେଲିହାନୀ ମହୀରୁହାନ୍। ଆଵିଗ୍ନେ ହୃଦି ସନ୍ତାପଂ ଜନଯତ୍ଯଶିଵଂ ମମ
ଏହି ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୱଳିଉଛି ଓ ଗଛମାନେକୁ ଚୁଷୁଛି, ମୋ ଅଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଓ ଅଶୁଭ ଜନ୍ମାଉଛି ।
ଭର୍ତୁର୍ହି ଵାକ୍ଯଂ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲପିତା ଦୁଃଖିତାଽଭଵତ୍। ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ଚ ପୁନଃ ପତି ପତିପରାଯଣା
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଲପିତା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ତଥାପି, ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲପିତା ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଶାଦତିକ୍ରାନ୍ତେ ଜ୍ଵଲନେ ଜରିତା ପୁନଃ। ଜଗାମ ପୁତ୍ରକାନେନ ଜରିତା ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀ
ସେଠାରୁ ପାର୍ହି ଯିବା ପରେ, ଜରିତା ଅଗ୍ନିରେ ପୁଣିଥରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ତଥାପି ସେ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଆଶାକୁ ନେଇ ଆଉ ଏଗିଅଲେ।
ସା ତାନ୍କୁଶଲିନଃ ସର୍ଵାନ୍ଵିମୁକ୍ତାଞ୍ଜାତଵେଦସଃ। ରୋରୂଯମାଣାନ୍ଦଦୃଶେ ଵନେ ପୁତ୍ରାନ୍ନିରାମଯାନ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେଠାରେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଥିଲେ, ହେଲେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଅଶ୍ରୂଣି ମୁମୁଚେ ତେଷାଂ ଦର୍ଶନାତ୍ସା ପୁନଃପୁନଃ। `ନ ଶ୍ରଦ୍ଧେଯଂ ତତସ୍ତେଷାଂର୍ଶନଂ ଵୈ ପୁନଃପୁନଃ
ସେମାନେଠାରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ ତାଙ୍କୁ ପୁଣିପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ; କିନ୍ତୁ ପୁଅମାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁରଣନ ସତ୍ୟ ବୋଲି ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ହେଉନଥିଲା।
ଇତି ମତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକଜରିତା ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀ।' ଏକାକଶଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତନ୍ତ୍ର୍ଶମାନାନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ଏଭଳି ଭାବି, ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଆତୁର ଜରିତା କିଛି କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ଏକା ହୋଇ ତାଙ୍କର କମ୍ପିଥିବା ପୁଅମାନେଠାରେ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ଜରିତା ତୁ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯୁତ୍ରସ୍ନେହାଚ୍ଚୁଚୁମ୍ବ ହ
ମାତୃସ୍ନେହରେ ଜରିତା ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଚୁମ୍ବନ କଲେ।
ତତୋଽଭ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ସହସମନ୍ଦପାଲୋଽପି ଭାରତ। ଅଥ ତେ ସର୍ଵ ଏଵୈନଂ ଭ୍ଯନନ୍ଦଂସ୍ତଦା ସୁତାଃ
ତାପରେ, ମଣ୍ଡପାଳ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ, ହେ ଭାରତ; ଏବଂ ସେତିବେଳେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ଆସିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଗୁରୁତ୍ଵାନ୍ମନ୍ଦପାଲସ୍ତପସଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ। ଅଭିଵାଦାମହେ ସର୍ଵେ ତପକ୍ଷାଃ ପ୍ରସାଦତଃ
ମଣ୍ଡପାଳଙ୍କର ବୟସ ଓ ବିଶେଷତଃ ତାପସ୍ୟା ଦେଖି ସମସ୍ତ ତାପସମାନେ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତଵତାଂ ତେଷାଂ ତନନ୍ଦ୍ଯ ମହାତପାଃ। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ତତୋ ମୂ ଉପାଘ୍ରାଯ ଚ ବଲକାନ୍। ପୁତ୍ରାନ୍ସ୍ଵଯଂ ସମାହୂଯତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଗୌତମଃ
ଏଭଳି କଥା କହି, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପୁଅମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଘ୍ରାଣ କଲେ; ଗୌତମ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ଡାକି କଥା କହିଲେ।
ଲାଲପ୍ଯମାନମେକୈକଂରିତାଂ ଚ ପୁନଃପୁନଃ। ନ ଚୈଵୋଚୁସ୍ତଦା କିଂତମୃଷିଂ ସାଧ୍ଵସାଧୁ ଵା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାକୁ ପୁଣିପୁଣି ମମତାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାପସଙ୍କୁ କିଛି ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁତସ୍ତେ କତ କତମସ୍ତସ୍ଯ ଚାନୁଜଃ। ମଧ୍ଯମଃ କତମଶ୍ଚୈଵ ଯାନ୍କତମଶ୍ଚ ତେ
ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ କିଏ, ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇ କିଏ, ମଧ୍ୟମ କିଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ତୁମର?
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ଦୁଃଖାକଂ ମା ନ ପ୍ରତିଭାଷସେ। କୃତଵାନସ୍ମି ହଵ୍ଯାନୈଵ ଶାନ୍ତିମିତୋ ଲଭେ। `ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାଂ ମନ୍ଦପାଲସ୍ତଦାଽସ୍ପୃଶତ୍
ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦେଉନାହଁ? ମୁଁ ହବ୍ୟ କରି ସାନ୍ତି ପାଇଛି; ଏଭଳି କହି ମଣ୍ଡପାଳ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
କିଂ ନୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେନ ତେ କିମନନ୍ତରଜେନ ତେ। କିଂ ଵା ମଧ୍ଯମଜାତେନ କିଂ କନିଷ୍ଠେନ ଵା ପୁନଃ
ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପାଇଁ କଣ ଅଛି?
ଯାଂ ତ୍ଵଂ ମାଂ ସର୍ଵତୋ ହୀନାମୁତ୍ସୃଜ୍ଯାସି ଗତଃ ପୁରା। ତାମେଵ ଲପିତାଂ ଗଚ୍ଛ ତରୁଣୀଂ ଚାରୁହାସିନୀମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ଦିନ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବି ଛାଡି ଚାଲିଗଲ, ଏବେ ତୁମେ ଯାଅ, ସେ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସିଥିବା ଯାହାକୁ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲ।
ନ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵିଦ୍ଯତେ କିଂଚିଦମୁତ୍ର ପୁରୁଷାନ୍ତରାତ୍। ସାପତ୍ନକମୃତେ ଲୋକେ ନାନ୍ଯଦର୍ଥଵିନାଶନମ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହଁନ୍ତି, କେବଳ ସପତ୍ନୀ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡି; ଏହି ଜଗତରେ ଏହା ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେନାହିଁ।
ଵୈରାଗ୍ନିଦୀପନଂ ଚୈଵ ଭୃଶୁଦ୍ଵେଗକାରି ଚ। ସୁଵ୍ରତା ଚାପି କଲ୍ଯାଣୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା
ଏହା ଶତ୍ରୁତାର ଅଗ୍ନିକୁ ଭଡ଼ାଇ ଦିଏ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଉଛି; ତଥାପି ସେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଶୁଭା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅରୁନ୍ଧତୀ ମହାତ୍ମାନଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ପର୍ଯଶଙ୍କତ। ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵମତ୍ଯନ୍ତଂ ସଦା ପ୍ରିଯହିତେ ରତମ୍
ଅରୁନ୍ଧତୀ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ସଦା ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଓ ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ସପ୍ତର୍ଷିମଧ୍ଯଗଂ ଵୀରମଵମେନେ ଚ ତଂ ମୁନିମ୍। ଅପଧ୍ଯାନେନ ସା ତେନ ଧୂମାରୁଣସମପ୍ରଭା। ଲକ୍ଷ୍ଯାଽଲକ୍ଷ୍ଯା ନାଭିରୂପା ନିମିତ୍ତମିଵ ପଶ୍ଯତି
ସେ ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁନିଙ୍କୁ ଅପବିତ୍ର ଭାବେ ଭାବିଲେ; ସେ ଧୂମ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଚମକୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ, କେବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ।
ଅପତ୍ଯହେତୋଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ତଥା ତ୍ଵମପି ମାମିହ। ଇଷ୍ଟମେଵଂ ଗତେ ହି ତ୍ଵଂ ସା ତଥୈଵାଦ୍ଯ ଵର୍ତତେ
ତୁମେ ଯେପରି ମୋ ପାଖକୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଆସିଥିଲ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରୁଛି; ଏଭଳି ହେବାରେ ସେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଚାଲିଛି।
ନ ହି ଭାର୍ଯେତି ଵିଶ୍ଵାସଃ କାର୍ଯଃ ପୁଂସା କଥଂଚନ। ନ ହି କାର୍ଯମନୁଧ୍ଯାତି ନାରୀ ପୁତ୍ରଵତୀ ସତୀ
ପୁରୁଷମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ଏକ ନାରୀ ଯଦିଓ ସତୀ ଏବଂ ସନ୍ତାନବତୀ ହେଉଛି, ସେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇ ରହେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତେ ସର୍ଵ ଏଵୈନଂ ପୁତ୍ରାଃ ସମ୍ଯଗୁପାସତେ। ସ ଚ ତାନାତ୍ମଜାନ୍ସର୍ଵାନାଶ୍ଵାସଯିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଭଲଭାବରେ ସେବା କଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଅଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଯୁଷ୍ମାକମପଵର୍ଗାର୍ଥଂ ତୀ ଜ୍ଵଲନୋ ମଯା। ଅଗ୍ନିନା ଚ ତଥେତ୍ଯେତିଜ୍ଞାତଂ ମହାତ୍ମନା
ତୁମମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି; ଏବଂ ଏହା ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା।
ଅଗ୍ନେର୍ଵଚନମାଜ୍ଞାଯ ଧର୍ମଜ୍ଞତାଂ ଚ ଵଃ। ଭଵତାଂ ଚ ପରଂ ଵୀର୍ଯଂ ନାହମିହାଗତଃ
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ତୁମମାନଙ୍କର ଧର୍ମଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ଏଠାକୁ ଆସିଛି।