ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ରଥ ଲାଗି ଆଗ୍ରହ ଜଣାଇଲେ। ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, “ମୁଁ ଚାହେଁ ଦେବୀ ଘୋଡ଼ା, ଯେଉଁମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ବେଗ ଦେଇ ଧୂଅଁ ପରି ସଫେଦ, ଏବଂ ଏକ ରଥ ଯାହାର ଧ୍ୱନି ତାଡ଼ିର ପରି ଗଜିବା ଏବଂ ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ।” ସେ ଉପରାନ୍ତ କହିଲେ, “ବୀରତାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏମିତି କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମାଧବ ନାଗ ଓ ଦେମନମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ।” ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ପାବକ, ଆମେ କିପରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବା, ତୁମେ ଆମକୁ ଉପାୟ କହିଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବୃହତ୍ ଅରଣ୍ୟରେ ବର୍ଷା ଦେଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଟକାଇପାରିବି।” ଅର୍ଜୁନ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମାନବ ଶକ୍ତିରେ ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ମୁଁ କରିବି, ହେ ପାବକ; ତୁମେ ଆବଶ୍ୟକ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଅ।” ଏପରେ ଧୂମକେତୁ ନାମକ ଶୁଭ ଅଗ୍ନିଦେବ ବରୁଣ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରି ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେ ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରିଗଣନା କଲେ, ଯିଏ ଜଳରେ ବସିଥିବା ଜଳର ଅଧିପତି। ବରୁଣ ଦେବ ଧୂମକେତୁଙ୍କ ଭାବନା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ଧୂମକେତୁ ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାଜା ସୋମ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଧନୁ ଏବଂ କୁଇଭର୍ ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ତାବୃଣା ଚିହ୍ନିତ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଅ।” ସେ କହିଲେ, “ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ; ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାସୁଦେବ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ—ଏମିତି ଅସ୍ତ୍ର ଏବେ ଦେଅ।” ବରୁଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଦେଉଛି”—ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ଯଶ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବଢ଼ାଇବା। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ବିଜୟୀ, ଶତ-ଶତ ଧନୁ ସମାନ ଏକ ଧନୁ, ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମାନ୍ୟ ଏବଂ ଦୂଷଣହୀନ। ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ସମ୍ମାନିତ, ବରୁଣ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଧନୁ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଖଣ୍ଡ କୁଇଭର୍ ଦେଲେ। ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯିଥିବା ଏକ ରଥ ଦେଲେ, ଯାହାର ପତାକାରେ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ଚିହ୍ନ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଘୋଡ଼ା ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯିଥିଲେ। ଏହି ଘୋଡ଼ା ମେଘର ପରି ସଫେଦ, ମନ ବା ବାୟୁ ସମାନ ଶୀଘ୍ର, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଜିତ, ଦେବ-ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ରତ୍ନ-ଅଳଙ୍କୃତ, ଧ୍ୱନିମୟ ରଥ ଭୂମାନା ଦେବଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଆକୃତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ଏହି ରଥରେ ସୋମ ଦେବ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ରଥ ଏକ ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦୁଇ ନାୟକ ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ରଥର ପତାକା ଦଣ୍ଡ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର, ତା’ପରେ ଦିବ୍ୟ ବାନର, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଚିହ୍ନ ସହିତ। ଏହି ବାନର ହନୁମାନ ନାମରେ, ଚମକୁଥିବା, ରୂପ ଭିନ୍ନ କରିପାରିବା, ଅତି ପ୍ରବଳ, ପତାକା ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ପତାକାରେ ଅନେକ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ତୀବ୍ର ଦହାଡ଼ରେ ଶତ୍ରୁ ଶିବିର ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ; ଏହି ବହୁ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ରଥ ଚମକୁଥିଲା। ତା’ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦକ୍ଷିଣାବୃତ୍ତି କରି, ବାହୁଦ୍ଧାନ ଧରି, ତଳୱାର ହାତରେ ନେଇ, ହସ୍ତକଉଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ସଜିଗଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ଧର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼େ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ନେଇ ଅର୍ଜୁନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ତା’ପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ବିର ତୟାରି ହୋଇଗଲେ। ସେ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରି ଧନୁର ତାର ଚଢ଼ାଇଲେ; ତାର ବାଜିଲା, ଯାହା ଶୁଣି ଲୋକମାନେ ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଧନୁର ତାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ; ଅର୍ଜୁନ ରଥ, ଧନୁ ଓ ଦୁଇ ଅଖଣ୍ଡ କୁଇଭର୍ ପାଇ ଚମକୁଥିଲେ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଆସନ୍ତା ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ; ଏବେ ଅଗ୍ନି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବଜ୍ର ପରି ଧାର ଥିବା ଚକ୍ର ଦେଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିୟ ଅସ୍ତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏହି ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ, “ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମରେ ଜିତିପାରିବେ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବ ଓ ମାନବ କୁ ଜିତିପାରିବେ।” "ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ସର୍ପମାନେକୁ ନିଜର ଶକ୍ତିରେ ଉପରେ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ ହେବ; ତୁମେ ସେମାନେକୁ ଦଳନ କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବେ।" "ହେ ମାଧବ, ସଂଗ୍ରାମରେ ତୁମେ ବାରମ୍ବାର ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ତୁମ ହାତକୁ ଫେରି ଆସିବ।" ବରୁଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବଜ୍ର ପରି ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ଦେମନ ଦଳନ କରିବା କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଦେଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପତାକା ସଜିତ, ଅନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଏବେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବ ସହିତ ସଂଗ୍ରାମ କରିପାରିବା; ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ସର୍ପମାନେ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚାହେ, ତାହାର କଥା ଅତି ସାଧାରଣ।” "ହୃଷୀକେଶ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ସଂଗ୍ରାମରେ ବୀର, ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ଭସ୍ମ କରିପାରିବେ; ତିନି ଜଗତରେ ଜନାର୍ଦନ କିଛି କରିପାରିବାରେ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" "ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ବାଣ ନେଇ ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଗ୍ନି, ସଂଗ୍ରାମରେ ଜଗତକୁ ଜିତିପାରିବି।" "ଏପରି, ଏହି ଦହୁଁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଆମେ ସଜିଛୁ; ଆଜି ଏହି ଅଗ୍ନି ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଦହିବା ଦିଅ, ଆମେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" "ମହେନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଦେବଦଳ ସହିତ ଖଣ୍ଡବ ରକ୍ଷାକୁ ଆସିଲେ, ତେଣୁ ଦେବସେନାଙ୍କ ନିଧନ ଦେଖିବେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଆମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଏବଂ କଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।" ଏପରି ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉକ୍ତିରେ, ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଦହୁଁଥିବା ରୂପ ଧାରଣ କରି ଖଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟକୁ ଦହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।