ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିବାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଏହା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଆଉ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ରାଜା ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ରାଜା ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ଚାହିଲେ ପ୍ରତିଟି ଋତୁରେ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ । ଏହିପାଇଁ ସେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଉ ଏହି ମହାନ୍ତ୍ମା ରାଜା ପାଇଁ ଏକାଠି ହେବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ନାହିଁ । ଏହିଠାରେ, ବିଶ୍ରୁତ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ ବିଶେଷ ପ୍ରୟାସ କଲେ—ସମ୍ମାନ, ସମ୍ମିଳନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନାଇବାକୁ । ସେ ବାରମ୍ବାର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ଯାଇ ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ ନାହିଁ । ଏହାରୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜା ସେମାନେ ପାଖରେ କହିଲେ: "ଯଦି ମୁଁ ପତିତ ହୋଇଥାଏ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତେବେ ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଏପରି କାରଣ ବିନା ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ମୋତେ କୃପା କର ।" "ସମ୍ମିଳନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ମୁଁ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା କହିବି । ଯଦି ତୁମେ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି ।" ଏପରି କହି ରାଜା ଚୁପ ହେଲେ, କାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମର ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ବନ୍ଦ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହି ଦିନେ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଛୁ । ଏହି କ୍ଲେଶରୁ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶକ୍ତ, ତୁମେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।" "ଭ୍ରମିତ ମନ ଓ ଅତି ତ୍ୱରାରେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ସେ ଯଦି ସହିପାରିବେ ତେବେ ତୁମର ଯଜ୍ଞ କରିଦିଅନ୍ତୁ ।" ଏପରି ଉପାଲାପ ଶୁଣି, ଧୂସର କେଶ ଧାରୀ ଶ୍ୱେତକି ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ ଓ ଘୋର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସଂଯମ ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ରହି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ, ଉପବାସରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟତୀତ କଲେ । କେବେ ଦ୍ୱାଦଶୀ, କେବେ ଷୋଡଶୀ ତିଥିରେ କିଛି ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ । ଅଉ ଛଅ ମାସ ଧରି, ହାତ ଉପରେ ଉଠାଇ, ଚକ୍ଷୁ ଅଝଳି, ତଳ ଦ୍ୱାରା ଅଚଳ ଥିଲେ । ଏପରି ଘୋର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଶ୍ୱେତକି ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଶଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ । ଭଗବାନ ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ବର ମାଗ ।" ରାଜା ଶିର ନମାଇ କହିଲେ: "ଯଦି ଏହି ଜଗତରେ ପୂଜ୍ୟ ଭଗବାନ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଇଦିଅ ।" ମହାଦେବ ହସି କହିଲେ: "ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଆମ କ୍ଷେତ୍ର ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯେପରି ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାସମୟରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରିଦେବି । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଯଦି ତୁମେ ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବ, ତେବେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ।" ଏପରି କହି, ଶ୍ୱେତକି ରାଜା ମହାଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ମହାଦେବ ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଓ ଶ୍ୱେତକିଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ । ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଏହା କରିବି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଅଂଶ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦୁର୍ବାସା ତୁମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇବେ । ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଇ ନିଅ ।" ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଶ୍ୱେତକି ତାଙ୍କ ସହରକୁ ଫେରି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ଏକାଠି କଲେ । ପୁନଃ ସବୁ ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: "ମୋର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋ ଦୀକ୍ଷା ହେଉ ।" ଏହା ଶୁଣି, ରୁଦ୍ର ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: "ଏହି ଶ୍ୱେତକି ରାଜା ପାଇଁ ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରାଇଦିଅ ।" ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: "ଯଥାସ୍ତୁ ।" ଏହା ପରେ, ଶ୍ୱେତକି ରାଜା ନିୟମାନୁସାରେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବହୁ ଦାନ ଦେଇ, ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଯେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସମସ୍ତ ଉପାଧ୍ୟାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଲିଗଲେ ।